یکی از بزرگان اهل تمیز
حکایت کند ز ابن عبدالعزیز
که بودش نگینی در انگشتری
فرو مانده در قیمتش جوهری
به شب گفتی از جرم گیتی فروز
دری بود از روشنایی چو روز
قضا را درآمد یکی خشک سال
که شد بدر سیمای مردم هلال
چو در مردم آرام و قوت ندید
خود آسوده بودن مروت ندید
چو بیند کسی زهر در کام خلق
کیش بگذرد آب نوشین به حلق
بفرمود و بفروختندش به سیم
که رحم آمدش بر غریب و یتیم
به یک هفته نقدش به تاراج داد
به درویش و مسکین و محتاج داد
فتادند در وی ملامت کنان
که دیگر به دستت نیاید چنان
شنیدم که میگفت و باران دمع
فرو میدویدش به عارض چو شمع
که زشت است پیرایه بر شهریار
دل شهری از ناتوانی فگار
مرا شاید انگشتری بینگین
نشاید دل خلقی اندوهگین
خنک آن که آسایش مرد و زن
گزیند بر آرایش خویشتن
نکردند رغبت هنرپروران
به شادی خویش از غم دیگران
اگر خوش بخسبد ملک بر سریر
نپندارم آسوده خسبد فقیر
وگر زنده دارد شب دیر باز
بخسبند مردم به آرام و ناز
بحمدالله این سیرت و راه راست
اتابک ابوبکر بن سعد راست
کس از فتنه در پارس دیگر نشان
نبیند مگر قامت مهوشان
یکی پنج بیتم خوش آمد به گوش
که در مجلسی میسرودند دوش
مرا راحت از زندگی دوش بود
که آن ماهرویم در آغوش بود
مر او را چو دیدم سر از خواب مست
بدو گفتم ای سرو پیش تو پست
دمی نرگس از خواب نوشین بشوی
چو گلبن بخند و چو بلبل بگوی
چه میخسبی ای فتنه روزگار؟
بیا و می لعل نوشین بیار
نگه کرد شوریده از خواب و گفت
مرا فتنه خوانی و گویی مخفت
در ایام سلطان روشن نفس
نبیند دگر فتنه بیدار کس



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، یک بزرگ اهل تمیز دربارهٔ ابن عبدالعزیز میگوید که دارای انگشتری گرانبها بود. او متوجه شدت فقر و سختی زندگی مردم میشود و به خاطر شفقت بر یتیمان و نیازمندان، انگشتری را میفروشد. با وجود انتقادهایی که از او میشود، او بر این عقیده است که آسایش مردم مهمتر از ثروت شخصیاش است. او به آزار و رنجهای دیگران دلسوزی میکند و در نهایت، آسایش و راحتی همگان را بر خوشی خود ترجیح میدهد. در پایان، او به یاد میآورد که در دوران خوب، دیگران نیز از آسایش برخوردارند و از فتنهها و مشکلات خبری نیست.
هوش مصنوعی: یکی از رجال بزرگ با درک و فهم لازم، داستانی از ابن عبدالعزیز را نقل میکند.
هوش مصنوعی: ابن عبدالعزیز، درخواستی از حکمرانش دارد که نشاندهنده ارزشمندی او است؛ انگشتری که در دست دارد، نشاندهنده مقام و ثروت اوست، اما در واقع جوهر آن (بهای واقعی آن) در قیمتی که بر آن گذاشتهاند، کمتر از ارزش واقعیاش است.
گویی قطعهای از خورشید بود که درخشش به هنگام شب تاریکی را چون روز روشن مینمود
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده است که قضا (سرنوشت) یکی از سالهای خشک و بیآب و علف به وقوع پیوست که در آن هنگام، شکل مردم شبیه هلال (ماه نو) شده است، یعنی به دلیل کمبود آب و خشکسالی، چهرهها ضعیف و لاغر به نظر میرسیدند.
هوش مصنوعی: وقتی در میان مردم آرامش و نیرومندی نمیبیند، نباید از خود راحتی و آسایش نشان دهد، زیرا نشاندهندهٔ بیمروتی است.
هوش مصنوعی: هرگاه کسی ببیند که دیگران در سختی و بدبختی هستند، با بیتوجهی از کنار آنان عبور نمیکند و به راحتی نمیگذرد، حتی اگر خود در حال نوشیدن آب شیرین باشد.
هوش مصنوعی: او دستور داد و آن مال را به پول فروختند، زیرا برایش دلسوزی کرد و به حال یتیمان و غریبها رحم آورد.
هوش مصنوعی: سعدی میگوید که در این ماجرا، شخص (که در بیت قبلی به او اشاره شده) بعد از یک هفته، تمام پول به دست آمده را به افراد نیازمند، مانند درویشها، مسکینها و کسانی که به کمک احتیاج دارند، بخشید.
هوش مصنوعی: آنها با سرزنش در او افتادند و گفتند که دیگر نمیتوانی مثل آن را به دست بیاوری.
هوش مصنوعی: شنیدم که او میگفت و باران اشک از چهرهاش مانند آب از شمع میچکید.
هوش مصنوعی: زشت است که برای یک پادشاه، تظاهر و زینتآرایی (پیرایه) داشته باشد در حالی که او از درد و رنج مردمی که ناتوان هستند، آگاه باشد و دلش از این وضعیت آزرده (فگار) باشد.
هوش مصنوعی: شاید برای من زیبا نباشد که انگشتری بدون نگین داشته باشم، زیرا دل مردم اندوهگین میشود.
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که آرامش دیگران را بر زیبایی و خوشظاهر شدن خودش ترجیح میدهد.
هوش مصنوعی: هنرپروران و افراد بافرهنگ به خاطر خوشحالی خود، به غم و اندوه دیگران توجه نکردند و از این برای شادی خود بهرهای نبردند.
هوش مصنوعی: اگر پادشاهی بر تختش با خوشی و راحت بخوابد، نمیتوانم تصور کنم که فقیر در آرامش و آسایش بخوابد.
اگر آن پادشاه شب تا دیر موقع بیدار باشه مردمش میتونن به راحتی و آرامش بخوابند.
هوش مصنوعی: خوشبختانه، این ویژگی و روش صحیح اتابک ابوبکر بن سعد است.
هوش مصنوعی: هیچیک از مردم پارس دیگر نشانهای از فتنه و آشوب نخواهند دید، مگر آنکه قامت زیبا و دلربای معشوقان را ببینند.
هوش مصنوعی: شخصی از شنیدن یک غزل زیبا و دلنشین که در یک مجلس در شب گذشته خوانده میشد، لذت میبرد و آن را خوشایند میداند.
هوش مصنوعی: دیشب آرامش و راحتی من از زندگی به خاطر این بود که آن معشوق زیبارو در آغوشم بود.
هوش مصنوعی: وقتی او را دیدم که در خواب سرمست و خوشحال است، به او گفتم ای سرو (تشبیه به زیبایی و قامت بلند)، من در برابر تو از نظر مقام و ارزش پست هستم.
هوش مصنوعی: چند لحظهای نرگس را از خواب زیبا و شاداب بیدار کن تا مانند گلستان خوشبو بخندد و مثل بلبل آهنگ شادی سر دهد.
هوش مصنوعی: ای فتنه روزگار، چرا خوابیدهای؟ بیا و شراب قرمز و خوش طعم بیاور.
هوش مصنوعی: شوریده (دیوانه) از خواب بیدار شد و گفت: تو مرا فتنه میخوانی، در حالی که خودت در خواب غفلت هستی.
هوش مصنوعی: در زمان پادشاهی که درستکاری و عقل او روشن است، کسی دیگر را نباید بیدار و مضطرب ببیند که دچار فتنه و آشفتگی شده باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.