گنجور

 
رضی‌الدین نیشابوری

انیس جان شرف الدین که در زمانه تویی

عزیز خوارنواز و بزرگ خرده‌شناس

به حضرت تو که از حادثات باد مصون

گذشت شوق من از حد وصف و کنه قیاس

در انتظار پیام تو چند خواهد بود

نهاده جان رخ خود بر دریچه‌های حواس

شب دراز مرا گشته تا پگاه طلوع

شرار آتش سینه طلیعه انفاس

یکی به لطف نگه دار پاس این دل را

که دیده پر شود از موج خویش در هر پاس

ز تو طویله گوهر بضاعت آوردند

به من که سال و مهم هم طویله افلاس

دلی مشوش و جانی به درد می‌دارم

عوض فرستم اگر هست بابت این اجناس

ایا به قوت بازوی فضل وافر تو

شکسته در جگرم خصم تو سنان هراس

ز تاب مهر و بیاض سپیده‌دم هر روز

زمانه آرد پیش تو تیغ با کرباس

چگونه طبع تو در نفس تو قرار گرفت

اگر گذاره همی کرد از گهر الماس

ز جاه و رفعت حاسد مدار دل مشغول

که محض از پی تیر است رفعت برجاس

فواید تو که اندر جهان محنت‌زای

بدوست اهل هنر را سرود و استنباس

چو دید صدر جهان از کرامت آن فرمود

که قاصر آید از آن جد و جهد شکر و سپاس

به لفظ من نتوان کرد وصف آن تشریف

که بس شنیع بود حور در لباس پلاس

چگونه تحفه فرستم به تو چنین نظمی

که عار خاطر و کلک است و وصمت قرطاس

کمال شوق به این نظم داشت کهتر را

وگرنه کی نهدی پیش آسیا دستاس

 
 
گنجدان — صندوقچهٔ شعر کهن روی آیفون و اندروید و وب
منوچهری

بیار ساقی زرین نبید و سیمین کاس

به باده حرمت و قدر بهار را بشناس

نبید خور که به نوروز هر که می نخورد

نه از گروه کرامست و نز عداد اناس

نگاه کن که به نوروز چون شده‌ست جهان

[...]

مسعود سعد سلمان

عطای یعقوب از مرگ تو هراسیدم

شدی و نبود بیشم ز مرگ هیچ هراس

دریغ لفظی بر همه نمط همه گوهر

دریغ طبعی بر هر گهر همه الماس

سپهر معطی شانست و هیچ عیب نبود

[...]

سید حسن غزنوی

زهی رفیع محلت برون ز حد قیاس

بنای دولت و دین را قوی نهاده اساس

گشاده مهر تو چون ابر چشمهای امید

کشیده کین تو چون برق دشنهای هراس

مضاء رأی تو چون گوهر ظفر بنمود

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از سید حسن غزنوی
کمال‌الدین اسماعیل

زبان چگونه گشایم بذکر شکر و سپاس

که حشمت تو فرو بست دست و پای حواس

رسید قدر تو جایی که نیز نبساود

بساط جاه ترا دست وهم و پای قیاس

زهی ز خدمت تو آسمان بلند محل

[...]

حکیم نزاری

رسید وقت سحر ساقیا بگردان کاس

زمانه بر سر ما گو به خون بگردان آس

ز هم‌نشین موافق طلب حصول حیات

در سرای فرو بند بر عوام‌الناس

حذر ز صحبت جاهل که صفحهٔ کاغذ

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از حکیم نزاری
مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه