چون ز لطف آری ببالین من بیمار گل
از پی آرایش تابوت هم بردار گل
گر بجنت بگذری حاشا که رضوان در رهت
سوسن و سنبل بیفشاند بلی ناچار گل
جلوه کن در روضه تا حوران بدست انفعال
از فروغ چهره بر پایت کنند ایثار گل
زاهدا بوی مراد از هر گلی ناید بیاد
تا می آلود آوریم از خانه خمار گل
رحمی ای طالع بروی شاهد امید ما
مشت خس تا کی فشانی برفشان یکبار گل
وقت گل سر بر زدن گر از دلم یاد آورند
مشت خون گردد کسان را بر سرو دستار گل
جنت از کونین و باغ حسن از عرفی کز او
هر نگاهش را بدامن هست صد خروار گل
عهد داور بین کز آن زلف و چنین حسن غیور
میفشاند هر طرف بر خوابگاه یار گل
داورا باغی است طبع دلفروزم کاندر او
غوطه در آتش زند چون مرغ آتشخوار گل
گر بتابد نور خورشید ضمیرم برچمن
رازها سازد عیان از پرده عینک وار گل
در سرود وصف اخلاق تو میریزد برون
بلبل طبعم بجای نغمه از منقار گل
در مزاجش ره نیابد خشگی طبع خزان
گر زآب طبع من گردد رطوبت دار گل
بی نزاعش از چه در خوبی مسلم داشتند
گر نبرد از حسن طبعم مایه ای در کار گل
آنکه برگی از ریاض جوهر اول بدید
گو بیاور باغ طبع عرفی و بشمار گل
تا نه بیداد خزان در گلشن عالم شود
منظر مرجان اساسش تا زمین هموار گل
باد ایوان دماغ و دیده عمر ترا
از صفای جوهر و عطر نفس معمار گل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش، مطلعی تازه در قصیدهای مدحی است که همهٔ بیتهایش به ردیف «گل» ختم میشود. شاعر نخست از بیماری عاشقانه، جلوهٔ معشوق در بهشت و بخت ناسازگار خود سخن میگوید. سپس با یاد کردن از روزگار «داور»، به ستایش طبع و شعر خود میپردازد و آن را باغی میداند که گلها زیبایی و طراوت خود را از آن گرفتهاند. قصیده با دعا برای ممدوح و آرزوی عمری خوشبو و پایدار برای او پایان مییابد.
هوش مصنوعی: اگر از روی مهربانی برای من بیمار گل به بالینم میآوری، گلی هم برای آراستن تابوتم بردار؛ یعنی بیماریام مرگبار است و دیدار تو مرا از پا درمیآورد.
هوش مصنوعی: اگر از بهشت بگذری، دور است که رضوان، نگهبان بهشت، سوسن و سنبل بر راهت بریزد؛ آری، ناگزیر گل سرخ، برترین گل، را نثارت میکند.
هوش مصنوعی: در باغ بهشت جلوه کن تا حوریان، شرمسار از درخشش چهرهٔ تو، با دست خود بر پایت گل نثار کنند.
هوش مصنوعی: ای زاهد، بوی کامیابی از هر گلی به مشام نمیرسد. صبر کن تا از خانهٔ میفروش گلی آغشته به می بیاوریم؛ یعنی مراد را باید در میخانه جست، نه در زهد.
هوش مصنوعی: ای بخت، بر چهرهٔ امید ما که چون معشوقی است رحم کن. تا کی بر آن مشتی خار و خاشاک میریزی؟ یک بار هم گل بیفشان.
هوش مصنوعی: اگر در فصل رویش گلها از دل خونین من یاد کنند، گلی که مردم بر سر و دستار میزنند به مشتی خون بدل میشود.
هوش مصنوعی: همانگونه که بهشت گزیدهٔ دو جهان است، باغ زیبایی از عرفی است؛ که هر نگاه او صد خروار گل در دامن دارد. منظور شکوفایی و زیبایی شعر و طبع شاعر است.
هوش مصنوعی: روزگار داور را ببین که حتی زیبایی غیرتمند با آن زلف، به جای رشک، از هر سو بر خوابگاه یار گل میافشاند؛ یعنی در دوران عدل او حسادت هم به بخشندگی بدل شده است.
هوش مصنوعی: ای داور، طبع دلافروز من باغی است که گل در آن، مانند مرغ آتشخوار، در آتش فرو میرود؛ یعنی گلهای این باغ از آتش نمیسوزند و سراسر شور و گرمیاند.
هوش مصنوعی: اگر نور خورشید اندیشهٔ من بر چمن بتابد، گل مانند عینک رازهای پنهان را از پشت پرده آشکار میکند.
هوش مصنوعی: هنگامی که در ستایش خویهای نیک تو سرود میخوانم، بلبل طبع من به جای نغمه از منقارش گل بیرون میریزد.
هوش مصنوعی: اگر گل از آب طبع من تری و طراوت بگیرد، خشکیِ سرشت پاییز هرگز به وجودش راه نمییابد و پژمرده نمیشود.
هوش مصنوعی: اگر گل از زیبایی طبع من سرمایهای برای کار خود نگرفته بود، چرا همه بیگفتوگو برتریاش را در زیبایی پذیرفتهاند؟
هوش مصنوعی: به کسی که برگی از باغهای گوهر نخستین، یعنی عالم عقل و ازل، دیده است، بگو بیاید و گلهای باغ طبع عرفی را بشمارد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که ستم پاییز در گلستان جهان روا نشود، باشد که کاخ مرجانبنیاد تو از پایه تا زمین پوشیده از گل باشد. این بیت آغاز دعای پایانی است.
هوش مصنوعی: باشد که گل با پاکی گوهر و عطر نفسش، معمار ایوان مغز و چشم عمر تو باشد؛ یعنی عمرت همیشه خوشبو و روشن و شاداب بماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ابر فروردین فرو شوید همی رخسار گل
وقت دیدار گل آمد حبذا دیدار گل
خرما روزا که ما را تازه و روشن شده ست
عشق با دیدار باغ و دیده با رخسار گل
گر ز شادی روی ما چون گل نباشد عیب چیست
[...]
زد ز غنچه بار دیگر خیمه بر گلزار گل
داد مستان را به عشرتگاه بستان بار گل
غنچه هر برگ طرب کز شوکت دی می نهفت
کرد با باد بهاری یک به یک اظهار گل
بگسل از دامان مطرب چنگ کز مرغان باغ
[...]
باز شد وقت طرب آمد سوی گلزار گل
برگ عیش عندلیب آورد دیگر بار گل
صبحدم، خونین دل بلبل گشاید در چمن
چون بخندد غنچه و بنمایدش دیدار گل
گل درون پرده شب در خواب ناز و بامداد
[...]
تا شنید از باد پیغام وصال یار گل
بر هوا میافکند از خرمی دستار گل
گرنه از رشگ رخ او رو به ناخن میکند
مانده زخم ناخنش بهر چه بر رخسار گل
تا نگیرد دامنش گردی کشد جاروب وار
[...]
نوبهار آمد که افشاند چو حسن یار گل
چون وصال یار ریزد هر خس و هر خار گل
گلفروشی بود مخصوص دل پر داغ ما
کرد بی عزت بهار آخر بهر بازار گل
بسکه طبع کاینات از خرمی آبستن است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.