باز شد وقت طرب آمد سوی گلزار گل
برگ عیش عندلیب آورد دیگر بار گل
صبحدم، خونین دل بلبل گشاید در چمن
چون بخندد غنچه و بنمایدش دیدار گل
گل درون پرده شب در خواب ناز و بامداد
میکند بلبل ترنم تا شود بیدار گل
خرده یی داروی بیهوشی است در جام شراب
تا رباید هوش بلبل را، زهی عیار گل
بارها از سینه اش افتد ز بس کز خار خار
میزند ناخن چو من بر سینه افگار گل
دید بلبل زخم خونین بر گل و از مهر سوخت
تا بخاکستر کند آن زخم را تیمار گل
بشکند یا قوت زرد و لعل تر باد صبا
تا کند معجون درد بلبل افکار گل
بلبل از خون جگر پرورد گلبن را بمهر
وین دمش از خون گواهی داد بر رخسار گل
هر زخم زر غنچه کز باد بهارش داد دست
برشکست و کرد بهر شهریار ایثار گل
بلبل از بال گشوده کرد موسیقار ساز
وز هوادف میزند در پای موسیقار گل
برگ گل آیینه اقبال مرغ عاشق است
غافل است از آه بلبل هرکه دارد خوار گل
صبحدم میخواند بلبل این غزل بر شاخسار
جامه را صدپاره کرد از ذوق این گفتار گل
ای تنت در نازکی نسرین و پیشش خار گل
نخل قدت شمع سبز و آتشین رخسار گل
بیر خت گر در چمن از بهر گل چیدن روم
زان چمن ناید بدستم غیر زخم خار گل
بسکه بازت پای در خون دل عاشق زده
هست نقش پای او بر بهله بلغار گل
شاه اخی بیک آفتاب دین و دولت کز شرف
خار راهش هست در چشم اولوالابصار گل
گر وزد بر طبله عطار باد لطف او
غنچه های خشک گردد در کف عطار گل
زنگ خورده تیغی ار ابش دهد از خون خصم
آورد چون شاخ سبز آن تیغ پر زنگار گل
بسکه از رشگ شمیم خلق او می میخورد
در دلش خون بسته همچون نافه تاتار گل
قصر گردون سای او را جام روزن آفتاب
گلشنش را چوب دراز طوبی و مسمار گل
تا دهان در ذکر دست درفشان او گشود
هر سحر دارد دهان پر لولو شهوار گل
ای ترا در سر ز جام حیدر کرار می
در کفت از آب روی احمد مختار گل
پیش تیر همتت همچون نشان کاغذی
دارد آماج فلک از انجم سیار گل
مینویسد بهر حفظت هیکلی زاسمای حق
زد بسرخی زان جهت صد دور در طومار گل
حامی دینی و از و همت پی اخفای نتن
عطر دارد در دهانچون مردم خمار گل
راستی را بایدش مانند خیری صد زبان
تا تواند کرد ذکر خلق تو تکرار گل
وقت گلگشت بجای پرنیان باد صبا
افکند در زیر پای توسن رهوار گل
نیست بی وجهی که گل مرغان بفریاد آورد
مطربان از بهر بزمت میکنند تکرار گل
گر وزد برمار گنج از گلشن لطفت نسیم
سنبل پیچان شود آن مار و جای مار گل
کلک من از خون دل هرگه نویسد نامه یی
بلبل خوش نغمه گویا هست در منقار گل
سرورا، گستاخیم هم از امید عفو تست
ورنه میدانم که کس نفروخت در گلزار گل
چون نویسد کلک اهلی مدح تو شاید اگر
آرد اوراق زر افشان بهر این اشعار گل
شعرم از معنی رنگین نخل گل بربسته است
ورنه هرگز گلبنی را نبود اینمقدار گل
میکنم ختم سخن ترسم که روتابی ازو
زانکه بی حرمت شود هرجا که شد بسیار گل
تا بود باغ فلک مرغ سحر خیزش ز مهر
وز کواکب باز آرد بر در و دیوار گل
گلبن عمرت بود تا هر سحر از آفتاب
آورد چون غنچه بیرون گنبد دوار گل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده با ردیف «گل» در ستایش شاه اخی بیک سروده شده است. آغاز آن وصف بهار و ماجرای عاشقی بلبل و گل است که به غزلی از زبان بلبل در وصف معشوق میرسد. سپس شاعر به ستایش ممدوح میپردازد و لطف، دلاوری، دینداری و شکوه او را با تصویرهای گوناگونِ گل بیان میکند. در پایان، اهلی از گستاخی خود پوزش میخواهد، به تکرار ردیف اشاره میکند و برای پایداری عمر ممدوح دعا میکند.
هوش مصنوعی: دوباره هنگام شادی رسید و گل به گلزار آمد. گل بار دیگر ساز و برگ عیش را برای بلبل فراهم کرد.
هوش مصنوعی: سحرگاه که غنچه میشکفد و گل چهرهٔ خود را به بلبل نشان میدهد، دل خونین بلبل نیز در چمن گشوده و شاد میشود.
هوش مصنوعی: گل شبهنگام در پردهٔ تاریکی به خواب ناز فرو رفته است و بلبل بامدادان نغمه میخواند تا گل بیدار شود.
هوش مصنوعی: گل در جام شرابمانند خود اندکی داروی بیهوشی دارد تا هوش از سر بلبل برباید؛ آفرین بر این گل نیرنگباز! گرد زرد میان گل به داروی بیهوشی مانند شده است.
هوش مصنوعی: گل مانند من، از شدت سوزش و بیقراری که خار در او پدید آورده، بارها بر سینهٔ زخمی خود ناخن میکشد، چندان که گلبرگها از سینهاش فرو میریزند.
هوش مصنوعی: بلبل زخم خونین گل را دید و از مهر سوخت تا گل آن زخم را با خاکستر او درمان کند. خاکستر در قدیم برای بستن زخم به کار میرفت.
هوش مصنوعی: باد صبا یاقوت زرد و لعل تازه، یعنی پرچمهای زرد و گلبرگهای سرخ را، میشکند تا گل از آنها معجونی برای درد بلبل زخمی بسازد.
هوش مصنوعی: بلبل با خون جگر خود و از سر مهر گلبن را پرورد. اکنون سرخی رخسار گل گواهی میدهد که از خون او پرورده شده است.
هوش مصنوعی: گل هر سکهٔ زری را که غنچه از باد بهار به دست آورده بود، شکست و بر سر شهریار نثار کرد. گلها و پرچمهای زرد به سکهٔ نثار مانند شدهاند.
هوش مصنوعی: بلبل با بالهای گشودهٔ خود ساز موسیقار نواخت و گل در هوا، همراه نوای آن موسیقار، دف میزند.
هوش مصنوعی: برگ گل آینهٔ بخت و اقبال مرغ عاشق است. هر کس گل را خوار بشمارد، از آه و سوز بلبل بیخبر است.
هوش مصنوعی: بلبل سحرگاه بر شاخسار این غزل را میخواند و گل از شوق این سخن جامهٔ خود را صدپاره کرد. با این بیت سخن به غزلِ آغاز قصیده میرسد.
هوش مصنوعی: ای کسی که تنت در لطافت چون نسرین است و گل در برابرش خاری بیش نیست؛ قامت چون نخلت شمعی سبز است و رخسار آتشینت گلی سرخ.
هوش مصنوعی: اگر بیروی تو برای چیدن گل به چمن بروم، از آن چمن جز زخم خار گل نصیبم نمیشود.
هوش مصنوعی: پای تو چندان در خون دل عاشقان فرو رفته که نقش پایت مانند گلی سرخ بر چرم بلغاری مانده است.
هوش مصنوعی: شاه اخی بیک، آفتاب دین و دولت، چنان شرفی دارد که خار راهش در چشم بینادلان همچون گل است.
هوش مصنوعی: اگر نسیم لطف او بر طبلهٔ عطار بوزد، غنچههای خشکیدهٔ درون آن در دست عطار به گل تازه بدل میشوند.
هوش مصنوعی: اگر او شمشیر زنگزدهای را با خون دشمن آب دهد، آن شمشیر زنگارگرفته مانند شاخهٔ سبز گل سرخ میآورد.
هوش مصنوعی: گل از رشک بوی خوش اخلاق او چندان خون دل خورده که خون در دلش مانند نافهٔ مشک تاتار بسته شده است.
هوش مصنوعی: در کاخ سربهفلککشیدهٔ او، آفتاب شیشهٔ پنجره است. چوب درِ گلشنش از درخت طوبی است و میخهایش گلمیخاند.
هوش مصنوعی: از آن هنگام که گل دهان به ستایش دست گوهرافشان او گشود، هر سحر دهانش پر از مروارید شاهوار، یعنی شبنم، است.
هوش مصنوعی: ای کسی که در سرت شراب جام حیدر کرار، یعنی علی، است و در دستت گلی از آبروی احمد مختار؛ ممدوح دوستدار علی و پیامبر و بهرهمند از آبروی ایشان خوانده شده است.
هوش مصنوعی: آماجگاه فلک در برابر تیر همت تو مانند نشانهٔ کاغذی تیراندازی است که ستارگان گردنده بر آن نقشهای گلمانند ساختهاند.
هوش مصنوعی: گل برای حفظ تو تعویذی از نامهای خداوند مینویسد و به همین سبب صد دایره با رنگ سرخ بر طومار خود کشیده است.
هوش مصنوعی: تو پشتیبان دینی. گل از بیم تو، برای پنهان کردن بوی ناخوش، مانند میخواران که بوی شراب دهانشان را میپوشانند، عطر در دهان نگه میدارد.
هوش مصنوعی: بهراستی گل باید مانند گل خیری صد زبان داشته باشد تا بتواند ستایش اخلاق تو را بارها تکرار کند.
هوش مصنوعی: هنگام گردش تو در گلزار، باد صبا به جای پارچهٔ ابریشمین، گل زیر پای اسب راهوار تو میگستراند.
هوش مصنوعی: بیسبب نیست که گل مرغان را به فریاد و نغمه میآورد؛ نوازندگان نیز برای بزم تو پیوسته آهنگ گل را تکرار میکنند.
هوش مصنوعی: اگر نسیمی از گلشن لطف تو بر مار نگهبان گنج بوزد، آن مار به سنبل پیچان بدل میشود و به جای مار گل میروید.
هوش مصنوعی: هرگاه قلم من با خون دل نامهای بنویسد، گویی بلبل خوشآوازی است که گلی در منقار دارد.
هوش مصنوعی: ای سرور، گستاخی من هم از امید به بخشش توست؛ وگرنه میدانم که کسی در گلزار گل نمیفروشد، یعنی ستودن تو در برابر فضل خودت کاری بیهوده است.
هوش مصنوعی: وقتی قلم اهلی ستایش تو را مینویسد، سزاوار است که گل برگهای زرافشان خود را برای این شعرها بیاورد.
هوش مصنوعی: شعر من بر نخل معنای رنگین گل بسته است؛ وگرنه هیچ گلبنی اینهمه گل نداشت. اشاره به تکرار ردیف «گل» در قصیده است.
هوش مصنوعی: سخن را به پایان میبرم، چون میترسم از آن روی بگردانی؛ زیرا گل هر جا فراوان شود بیارزش میگردد.
هوش مصنوعی: تا هنگامی که باغ آسمان از آفتاب مرغی سحرخیز دارد و از ستارگان دوباره بر در و دیوار خود گل مینشاند، دعای شاعر برقرار است.
هوش مصنوعی: گلبن عمر تو پایدار باد، تا هنگامی که گنبد گردان آسمان هر سحر آفتاب را مانند غنچهای بیرون میآورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ابر فروردین فرو شوید همی رخسار گل
وقت دیدار گل آمد حبذا دیدار گل
خرما روزا که ما را تازه و روشن شده ست
عشق با دیدار باغ و دیده با رخسار گل
گر ز شادی روی ما چون گل نباشد عیب چیست
[...]
زد ز غنچه بار دیگر خیمه بر گلزار گل
داد مستان را به عشرتگاه بستان بار گل
غنچه هر برگ طرب کز شوکت دی می نهفت
کرد با باد بهاری یک به یک اظهار گل
بگسل از دامان مطرب چنگ کز مرغان باغ
[...]
تا شنید از باد پیغام وصال یار گل
بر هوا میافکند از خرمی دستار گل
گرنه از رشگ رخ او رو به ناخن میکند
مانده زخم ناخنش بهر چه بر رخسار گل
تا نگیرد دامنش گردی کشد جاروب وار
[...]
نوبهار آمد که افشاند چو حسن یار گل
چون وصال یار ریزد هر خس و هر خار گل
گلفروشی بود مخصوص دل پر داغ ما
کرد بی عزت بهار آخر بهر بازار گل
بسکه طبع کاینات از خرمی آبستن است
[...]
از تنک رویی شود همصحبت هر خار گل
می کشد دایم ز حسن خلق خود آزار گل
نوبهاران را اگر میخانه در پرده نیست
از کدامین باده رنگین می کند رخسار گل
دارد از شبنم بهار آیینه اش پیش نفس
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.