گنجور

 
نورس دماوندی

از آن موی و میان بستم کمر افکار عالی را

رسانیدم به معراج ادا نازک خیالی را

چو خط از خال سر زد شمع داغش سوخت

شود روشن چراغ روز هندوی حوالی را

نیاید بی تو کیفیت به خواب ساغر نرگس

کجا بر سرکشم در باغ جام خشک و خالی را

به از زلف است دل را خانه‌های حلقه‌ی کاکل

هوا بهتر بود اکثر عمارات شمالی را

چو باران سرشک از رشحه‌ی خود داده دل هر دم

به هند زلف او عرض هوای بر شگالی را

من از هر مصرع قدّت به هر برخورد می‌خوانم

نبینی عاشق از برخوانده است اشعار عالی را

رشح میل چشم نرگس این باغ می‌گردد

به شبنم رو مده گل‌های تصویر نهالی را

نگاه چشم میگون تو دل در نشأه می‌پیچد

پیاپی ده به من جام شراب پرتکالی را

نگارش داده از لطفت بدن در پای کوبیها

نگار پای او تعبیر خواب نقش قالی را

مطیع امر نازِ توست هر جزیی ز اجزایم

رعیت می‌کشد در هر ولایت حکم والی را

مرا چون خرده‌ی گل جزء جزء از هم جدا گردد

چو می‌آرم به یاد خویش فصل خردسالی را

گهر سفتن به معنی نیست کار هر تُنُک‌فهمی

که مشقت نیست حدّ درک نورس این لئالی را

 
 
گوهر
صائب

تکلف نیست در گفتار رند لاابالی را

چنانت دوست می‌دارم که عاشق شعرِ حالی را

خمارآلودهٔ یوسف به پیراهن نمی‌سازد

ز پیش چشم من بردار این مینای خالی را

ز فکر پیچ و تاب آن کمر بیرون نمی‌آیم

[...]

اسیر شهرستانی

جواب از خود رود چون بر زبان آری سؤالی را

شنیدن محو گردد گر به کس گویی خیالی را

چمن پیرای الفت خود گل و خود بلبل خویش است

ز پرواز هوایت شعله باغی کرده بالی را

چه در گوش دلم آهسته گفتی چون مرا دیدی

[...]

جویای تبریزی

ز راحت بیش بینند اهل خواری پایمالی را

به جز افتادگی تعبیر نبود خواب قالی را

مکدر خاطرم سا‌قی، از آن مِی ریز در کامم

که می‌سازد بلورین از صفا جام سفالی را

به عالم اعتبار کیمیا می‌داشت جمعیت

[...]

بیدل دهلوی

گه ازموی میان شهرت دهد نازک خیالی را

گهی از چین ابرو سکته خواند بیت‌عالی را

زبان حال خط دارد حدیث شکر لعلش

ازین‌طوطی توان‌آموختن شیرین‌مقالی را

ز نیرنگ حجابش غافلم لیک اینقدر دانم

[...]

مشاهدهٔ ۲ مورد هم آهنگ دیگر از بیدل دهلوی
نورس دماوندی

به مجلس‌ها نظر کردیم اعیان و اهالی را

پر از نقش دَغَل دیدیم مسند‌های خالی را

به محض ادّعا هر مطلبی ثابت نمی‌گردد

به نقض خویشتن شاهد مکن صاحب کمالی را

همین عشق است کز راز حقیقت پرده بردارد

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه