گنجور

 
نورس دماوندی

چو دل می خواهم از شوخ خدنگ ناز مژگانی

به جای نام بر لوح مزارم نقش پیکانی

نماند از عقده ی دل گر چه جا از وسعت مشرب

توان از مشت خاکم ریختن رنگ بیابانی

کدامین شاخ گل امروز دارد جلوه در گلشن

که آید نکهت گل در نظر آه پریشانی

بود ممکن که در میدان چاک سینه اندازد

برای گوی آن سیب ذقن خط ساخت چوگانی

گشاید چهره ی خورشید را هر ذره از خاکم

به خواب من گر آید مشرق چاک گریبانی

کمان ابرو از طرف نقاب دلبری دیدم

کسی در کیش جان نگرفت چون من عید قربانی

گل خندان صبح جبهه امشب غنچه می بینم

مگر زد موج باز از دل نسیم راز پنهانی

به جز تصویر یادش محو شد نقش جهان از دل

کشیدم در تلاش وصلش امشب طرفه میدانی

دلم تا نقد کوکب های داغش را به دست آورد

زند چون کوچک ابدال فلک هر روز دورانی

سخن چون مهر از احسان عالمی زیر نگین دارد

بود جانان عالم آنکه آساید از او جانی

نگارستان چین از نقش پایش رنگ می بازد

نماید کلک من چون بر بساط فکر جولانی

نمایان ماه نو تا از شفق گردید روشن شد

که بی خون جگر صورت نمی بندد لب نانی

به شنجرف سرشک و خامه ی مژگان به از نورس

مرا دل می نویسد نام بر سیب زنخدانی

 
 
گوهر
رودکی

ازو بی اندهی بگزین و شادی با تن آسانی

به تیمار جهان دل را چرا باید که بخسانی؟

قطران تبریزی

ایا خوشتر ز جان و دل! همه رنج دل و جانی

به رنج تن شدم خرسند اگر دل را نرنجانی

شود بی جان تنم یکسر چو تو لختی بیازاری

تن از آزار جان پیچد تنم را زین قبل جانی؟

اگر چه جانی از انسی همیشه بر حذر باشد

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از قطران تبریزی
امیر معزی

نگارا ماه‌ گردونی سوارا سرو بستانی

دل از دست خردمندان به ماه و سرو بِستانی

اگر گردون بود مرکب به طلعت ماه‌ گردونی

وگر بستان بود مجلس به قامت سرو بستانی

به آن زلفین شورانگیز مشک‌ اندوده زنجیری

[...]

سنایی

مسلمانان، مسلمانان، مسلمانی، مسلمانی

از این آیینِ بی‌دینان، پشیمانی، پشیمانی

مسلمانی کنون اسمی‌ست بر عرفی و عاداتی

دریغا، کو مسلمانی؟ دریغا، کو مسلمانی؟

فرو شد آفتابِ دین، برآمد روزِ بی‌دینان

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از سنایی
وطواط

زهی جاهت فریدونی ، زهی ملکت سلیمانی

به عون تو مسلم شد ز هر آفت مسلمانی

غلط گفتم ، خطا کردم، کجا آید به چشم اندر

تو را جاه فریدونی، تو را ملک سلیمانی؟

نجوید دهر جز از رسم تو آثار فرخنده

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه