خیز و به یرغو بده زود ایاغِ نبید
هین که ز اردویِ باغ ایل چیِ گل رسید
سبزه به اشجار بر حلّۀ اخضر فکند
لاله به کُهسار در چادرِ اطلس کشید
خاک مثالِ هوا غالیه فرسای گشت
باد گریبانِ گل تا بُنِ دامن درید
کلبۀ عطّار شد ساحتِ گیتی ز بس
بویِ ریاحین که باز وقتِ سحر در دمید
چارصفت کرده ام وقتِ بهار اختیار
شاهد و دیدارِ گل سایۀ بید و نبید
آن که ثباتیش هست در قدمِ ما برفت
و آن که حیاتیش هست شیوۀ ما برگزید
فرقتِ احباب عیش می برد از طبعِ ما
ورنه که کرده ست فوت صحبتِ عیشِ رغید
آن که ز غفلت نداشت دامنِ عیش استوار
بس که ز جورِ فراق دست به دندان گزید
رنجِ شبِ گور برد آن که شبی روز کرد
وان که به شب برد باز روزِ قیامت گُزید
بویِ سلامی نداد بادِ قهستانِ ما
ورنه ز ما نامه برد مرغ کزان سو پرید
پیشِ حبیب ای صبا حالِ نزاری بگو
غم که به رویش رسید خون که ز زخمش دوید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با وصف آمدن بهار آغاز میشود و شاعر رسیدن گل را با واژههای دیوانی مغولی چون رسیدن ایلچی از اردو تصویر میکند و ساقی را به آوردن شراب فرا میخواند. سپس چهار چیز برگزیدهٔ خود در بهار را برمیشمارد: یار، گل، سایهٔ بید و شراب، و از غنیمت شمردن خوشی سخن میگوید. در پایان، شادیاش را دوری از دوستان و دیار قهستان تیره کرده و از باد صبا میخواهد غم و زخم نزاری را به یار برساند.
هوش مصنوعی: برخیز و زود جام شراب را چنانکه به حکم و فرمان خواسته شده بپرداز؛ هان که فرستادهٔ گل از اردوگاه باغ رسیده است. شاعر آمدن بهار را با واژههای دیوانی و لشکری مغولی (یرغو، اردو، ایلچی) مانند رسیدن پیک شاه وصف میکند.
هوش مصنوعی: سبزه بر درختان جامهٔ سبز پوشانده و لاله بر کوهساران چادری از اطلس سرخ کشیده است.
هوش مصنوعی: خاک نیز مانند هوا خوشبو شده و گویی غالیه میساید، و باد گریبان گل را تا پایین دامن دریده؛ یعنی گل کاملاً شکفته است.
هوش مصنوعی: از بس بوی گیاهان خوشبو هنگام سحر دوباره برخاست، پهنهٔ جهان مانند دکان عطاری خوشبو شده است.
هوش مصنوعی: من در بهار چهار چیز را برگزیدهام: یار زیبارو، تماشای گل، سایهٔ بید و شراب.
هوش مصنوعی: هر که پایداری دارد پا جای پای ما گذاشت، و هر که زندهدل است راه و روش ما را برگزید.
هوش مصنوعی: دوری از دوستان شادی را از طبع ما میبرد؛ وگرنه چه کسی همنشینی و خوشی فراوان را از دست داده است که ما بدهیم؟
هوش مصنوعی: کسی که از سر غفلت دامن شادی را محکم نگرفت، از ستم جدایی بسیار انگشت حسرت به دندان گزید.
هوش مصنوعی: کسی که شبی را بیدار ماند و به روز رساند، رنج شب گور را از خود دور کرد؛ و کسی که شب را به غفلت و خواب گذراند، گرفتار رنج روز قیامت شد.
هوش مصنوعی: باد از سوی قهستان ما هیچ بوی سلامی نیاورد؛ وگرنه هر پرندهای که به آن سو پرواز کرد، نامهٔ ما را با خود برد.
هوش مصنوعی: ای باد صبا، حال نزاری را نزد دوست بازگو: غمی که بر چهرهاش نشسته و خونی که از زخمش روان شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زاغ بیابان گزید خود به بیابان سزید
باد به گل بر بَزید گل به گل اندر غژید
یاسمن لعل پوش سوسن گوهر فروش
بر زنخ پیلگوش نقطه زد و بشکلید
دی به دریغ اندرون ماه به میغ اندرون
[...]
روزه ز ما تافت روی راه سفر برگزید
رفت به سوی سفر و ز ما صحبت برید
عید برو دست یافت تیغ ظفر برکشید
چون سیه منهزم روزه ازو در رمید
تا رقم عاشقی در دلم آمد پدید
عاشقی از جان من نبست آدم برید
در صفت عاشقی لفظ و عبارت بسوخت
حرف و بیان شد نهان نام و نشان شد پدید
قافله اندر گذشت راه ز ما شد نهان
[...]
واقعهٔ عشق را نیست نشانی پدید
واقعهای مشکل است بسته دری بی کلید
تا تو تویی عاشقی از تو نیاید درست
خویش بباید فروخت عشق بباید خرید
پی نبری ذرهای زانچه طلب میکنی
[...]
روی تو چون روی مار خوی تو زهر قدید
ای خنک آن را که او روی شما را ندید
من شده مهمان تو در چمن جان تو
پای پر از خار شد دست یکی گل نچید
ای مثل خارپشت گرد تو خار درشت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.