به جفا دست برآورد و کمر بست به کین
چه کنم دستِ وفا بر نتوان بست چنین
یار بدخو و ملامت ز پس و دشمن پیش
غفرالله که دارد سر و کاری به ازین
سرو قدّی که روان تازه کند چون طوبا
ماهرویی که بد و فخر کند حورالعین
چون بود ماهِ چنان خاصه بود آهو چشم
چون بود سروِ روان خاصه بود کوه سرین
زهره طبعی که اگر گردش رقصش بیند
دف بیندازد و بر خاک نهد زهره جبین
زهره گر بر ورقِ صفحۀ رویم بیند
اشکِ من عِقد بنا گوش کند چون پروین
دلِ مسکینِ مرا بیند و رحمت نکند
سنگ باشد که ترحم نکند بر مسکین
شبروان بر سرِ کویش همه شب در گل پای
بس که خونابِ سرم خاکِ درش کرده عجین
نالۀ زارِ نزاری نرسیدهست بدو
که به سنگ ار برسد موم شود زیرِ نگین
سخنم گر نرسیدهست بدو بس عجب است
چون بود آن که به گوشش نرسد دُرِّ ثمین
گر سکندر همه آفاق به شمشیر گرفت
زور و زر بودش و مال و سپه و رای رزین
نیست چندان عجب است این ز نزاریِ فقیر
که مسلّم به سخن کرد همه رویِ زمین
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از رنج و محبوبی که با بدیهایش او را میآزارد صحبت میکند. او به دست وفا اشاره میکند که در این شرایط به کار نمیآید و از یار بدخو و دشمنی که در پیش دارد، شکایت میکند. شاعر به زیباییها و ویژگیهای معشوق میبالد و از تفاوت او با دیگران میگوید. دل شکسته و رنجهایش را بیان میکند و به رغم زخمهای روحی، به شگفتی میرسد که درد و نالههایش به معشوق نمیرسد. شاعر همچنین به قدرت سکندر اشاره میکند و میگوید که این همهی ثروت و قدرت او، به اندازهی رنجهای یک فقیر نمیارزد. در نهایت، او از درد و فقر خود سخن میگوید و به عاملیت این رنجها در زندگیاش اشاره دارد.
هوش مصنوعی: با نیرنگ و بدعهدی به جنگ آمد و بیرحمانه به مقابله پرداخت، حالا چه میتوانم بکنم در حالی که همیشه دست وفاداری را گشودم و نمیتوانم آن را در مقابل چنین خیانتهایی ببندم؟
هوش مصنوعی: دوستی که بدخلق است و مدام عیبجویی میکند، و دشمنی که رو بهرویم ایستاده، خداوند آن را مغفرت کند، زیرا چنین مسائلی بهتر از این است که به چیزهای دیگرتوجه کرد.
هوش مصنوعی: سروبلند و زیبا، شبیه درخت طوبا، تازه نفس و دلانگیز است. مانند چهرهی زیبا و ماهرویی که به زیبایی و فخر خود میبالد.
هوش مصنوعی: چون ماهی زیبا باشد، آهو چشمانش خاص و جذاب میشود. همچنین، وقتی سرو خوشقد و قامت باشد، کوه نیز به شکلی خاص و زیبا جلوه میکند.
هوش مصنوعی: اگر زهرهای در طبع باشد که با رقصش کسی را به وجد آورد، حتی میتواند دف بنوازد و بر زمین بیفتد.
هوش مصنوعی: اگر زهره بر صفحهٔ رویم اشک من را ببیند، مانند پروین به گلویم گره خواهد زد.
هوش مصنوعی: دل بیرحم و سنگی هیچ ترحمی به حال منِ بیچاره و دلbroken نمی کند.
هوش مصنوعی: در شبها مردم به خاطر عشق و دلدادگی، در کنار درِ خانهات پا به گل و لای میگذارند و دلی پر از داغ و غم دارند، تا جایی که خون دلشان با خاک در آمیخته شده است.
هوش مصنوعی: نازکدل و غمگین من، صدا و نالهام هنوز به او نرسیده است؛ اگر هم به سنگی برسد، زیر فشار و زیبایی انگشتری نرم و تغییر شکل میدهد.
هوش مصنوعی: اگر سخن من به او نرسیده، عجیب است که چگونه ممکن است در گوشت چیزی با ارزش مانند گوهر نایاب نرسد.
هوش مصنوعی: اگر اسکندر در تمامی دنیا با شمشیر قدرت و ثروت و لشکر و تدبیر به دست آورد، در واقع همه این دستاوردها به خاطر نیروی زور و مال و تدبیر او بود.
هوش مصنوعی: این موضوع چندان جای تعجب ندارد که یک فقیر از روی ناچاری با صدای بلند درباره همه چیز صحبت کند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مکن ای دوست بما بدنتوان کرد چنین
به حدیثی مرو از پیش و بکنجی منشین
چندازین خشم، جز از خشم رهی دیگر گیر
چند ازین ناز، جز از ناز طریقی بگزین
کودک خرد نیی تو که ندانی بد و نیک
[...]
ملک شیردل پیلتن پیلنشین
بوسعید بن ابوالقاسم بن ناصر دین
نه من و نیمش تیغی که بدو جوید کین
سه رش و نیم، درازی یکی قبضه ازین
ای بت زیبا کافر دلی و کافر دین
کفر و ایمان شده از زلف و رخت هر دو یقین
اگر آن ظلمت کاندر دل پر ظلمت توست
روز را بودی تاریک شدی روی زمین
وگر آن نور که بر دو رخ نورانی توست
[...]
رمضان آمد و آورد ز فردوس برین
صد هزاران مدد خیر بر شاه زمین
رمضان ناظم اسباب صیامست و قیام
ای همه شادی آن ماه که او هست همین !
دیده از هیبت او طایفهٔ شرک فتور
[...]
عید فرخ بسرای ملک مشرق و چین
بار خواه آمد و زانو زد و بوسید زمین
به زمین بوس چو فردوس بیاراست سرای
بست آیین به جمال ملک مشرق و چین
بستن آیین بر روی زمین نادر نیست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.