آخر این روز بشب میرسد این صبح بشام
عاقل آنست که خاطر ننهد بر ایام
سخت شد کار و دریغا که هوسها همه سست
سوخت جان از غم و آوخ که طعمها همه خام
ره بپایان شد و دردا که ندانیم هنوز
بکجا میرود این اشتر بگسسته زمام
توسن عمر ازین دشت سراسر بگذشت
تا زنی چشم بهم بگذرد این یک دو سه گام
پرتو مهر که در ساحت این خانه نماند
شک نباشد که دوامی نکند بر لب بام
این گل تازه که سر بر زده امروز ز شاخ
یک دو روز دگرش بر سر خاک است مقام
کس از این انجمن حادثه سودی نبرد
که ذهاب است و ایاب است و قعود است و قیام
در بر باد دمادم نکند شمع ثبات
در ره سیل پیاپی نکند خانه دوام
آخر این ریشه به بن آید و این تیشه بسنگ
آخر این می زسبو ریزد و این شهد زجام
خیز و بفروز چراغ خرد از آتش عشق
آبی از اشک بزن بر رخ و برشو زمنام
دل یکی مرکب ره جوست رکابش بطلب
راه این سوست نشاط از اثر دل بخرام
کوش کاین جان مقدس رهد از محبس تن
تا کی این طایر فرخنده بماند در دام
کوش کاین مهر فروزان که نهان است بمیغ
همچو تیغ شه آفاق بر آید ز نیام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ گذرا بودن عمر و دنیاست. شاعر با مثالهایی چون رسیدن روز به شب، پژمردن گل، خاموش شدن شمع در باد و تمام شدن شراب از سبو نشان میدهد که هیچ چیز پایدار نیست. در بیتهای پایانی، شاعر خود را به بیداری از غفلت فرامیخواند و میگوید باید چراغ خرد را با آتش عشق روشن کرد و جان را از زندان تن رهانید.
هوش مصنوعی: سرانجام این روز به شب و این صبح به شام میرسد؛ خردمند کسی است که به روزگار دل نبندد.
هوش مصنوعی: کار دشوار شده و افسوس که همهٔ خواستهها و همتها سست است؛ جان از غم سوخت و دریغا که همهٔ آرزوها و طمعها هنوز خام و ناپخته مانده است.
هوش مصنوعی: راه به پایان رسیده و افسوس که هنوز نمیدانیم این شترِ افسارگسیخته، یعنی عمر و نفس ما، به کجا میرود.
هوش مصنوعی: اسب سرکش عمر تقریباً تمام این دشت را پیموده است؛ این چند گامِ باقیمانده هم در یک چشم برهمزدن میگذرد.
هوش مصنوعی: نور آفتابی که دیگر در صحن خانه نمانده، بیشک بر لب بام هم دیری نمیپاید؛ یعنی باقیماندهٔ عمر بهزودی تمام میشود.
هوش مصنوعی: این گل تازهای که امروز از شاخه سر زده، یکی دو روز دیگر جایش روی خاک است.
هوش مصنوعی: هیچکس از این مجلسِ پرحادثهٔ دنیا سودی نمیبرد، چون در آن تنها آمدن و رفتن و نشستن و برخاستن است.
هوش مصنوعی: شمع در برابر بادِ پیوسته پایدار نمیماند و خانه در مسیر سیلهای پیدرپی دوام نمیآورد.
هوش مصنوعی: سرانجام این ریشه از بن کنده میشود و این تیشه به سنگ میخورد، و سرانجام این شراب از سبو و این عسل از جام تمام میشود؛ یعنی هر چیزی پایانی دارد.
هوش مصنوعی: برخیز و چراغ عقل را با آتش عشق روشن کن؛ با اشک به صورتت آب بزن و از خواب غفلت بیدار شو.
هوش مصنوعی: دل مرکبی راهجوست؛ رکاب آن را بجوی و سوار شو. ای نشاط، راه از این سوست؛ به راهنمایی دل گام بردار.
هوش مصنوعی: بکوش تا این جان پاک از زندان تن رهایی یابد؛ تا کی این پرندهٔ خجسته باید در دام بماند؟
هوش مصنوعی: بکوش تا این خورشید درخشانِ جان که پشت ابر پنهان است، مانند شمشیر پادشاهِ جهان از نیام بیرون آید و آشکار شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای امیری که امیران جهان خاصه و عام
بنده و چاکر و مولای و سگبند و غلام
ازلی خط ور لوح که ملکی بدهید
به ابییوسف یعقوببنلیث همام
به لتام آمد زنبیل و لتی خورد پلنگ
[...]
به رکوع آر صراحی را در قبلهٔ جام
چون فرو ناله شود، باز درآور به قیام
از سجودش به تشهد بر و آنگه به سلام
زو سلامی و درودی ز تو بر جمع کرام
هست زلف و دهن و قد تو ای سیم اندام
جیم و میم و الف و قامت من هست چو لام
من یکی ام ز جمال تو مرا دور مکن
که جمالت نبود بی من بیچاره تمام
زلف مشکین تو دامی است پر از حلقه و بند
[...]
شاه برهان نسب آنست امام بن امام
خسرو شرع ملک زاده حسام بن حسام
آن حسام بن حسامی که حسام نظرش
هرگز از خصم بالزام نشد باز نیام
به حسامی ز نیام آخته شد زنده به مرگ
[...]
مرحبا نو شدن و آمدن عید صیام
حبذا واسطهٔ عقد شهور و ایام
خرم و فرخ و میمون و مبارک بادا
بر خداوند من آن صدر کرم فخر کرام
مجد دین بوالحسن عمرانی آنکه به جود
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.