ما مرید پیر دیر و ساکن میخانهایم
همدم دُردیکشان و ساغر و پیمانهایم
تا می صاف است و وصل یار و کنج میکده
بینیاز از خانقاه و کعبه و بتخانهایم
تا از روی شمع رخسار تجلی تاب دوست
هر نفس در آتشی افتاده چون پروانهایم
مرغ لاهوتیم و آزاد از همه کون و مکان
فارغ از سجاده و تسبیح و دام و دانهایم
باده دردانه است و دریا خانه خمار ما
چون صدف در قعر دریا طالب دردانهایم
هرکسی در عاشقی افسانهای گویند و ما
ایمن از گفت و شنود و قصه و افسانهایم
ذرهوار از هستی خود گشته بینام و نشان
در هوای مهر خورشید رخ جانانهایم
با قبای کهنه فقر و کلاه مفلسی
فارغالبال از لباس و افسر شاهانهایم
نیست ای دلبر نسیمی را سر و سودای عقل
تا سر زلف تو زنجیر است، ما دیوانهایم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل صوفیانه، شاعر از زبان جمع رندان خود را مرید پیر میخانه میخواند و از خانقاه و کعبه و سجاده و تسبیح بینیاز میشمارد. او با تصویرهای پروانه و شمع، مرغ لاهوتی، صدف و مروارید، و ذره و خورشید، فنای خود در عشق معشوق و رهایی از دنیا را بیان میکند. فقر را بر تاج شاهی برتر میداند و در پایان میگوید که با زنجیر زلف یار، دیوانگی را بر عقل ترجیح داده است.
هوش مصنوعی: ما پیرو و شاگرد پیر دیر (مرشد میخانه) هستیم و در میخانه منزل داریم؛ همنشین بادهنوشانی هستیم که دُرد ته جام را هم مینوشند و همدم جام و پیمانهایم. منظور ترک زهد ظاهری و پیوستن به راه عشق است.
هوش مصنوعی: تا وقتی شراب صاف و وصال یار و گوشهٔ میکده در دسترس است، به خانقاه و کعبه و بتخانه نیازی نداریم. یعنی عشق و وصال ما را از همهٔ عبادتگاهها و آیینهای ظاهری بینیاز کرده است.
هوش مصنوعی: از وقتی که چهرهٔ شمعمانند و پرفروغ دوست بر ما جلوه کرده، هر لحظه مانند پروانه در آتشی میافتیم و میسوزیم.
هوش مصنوعی: ما پرندهٔ عالم لاهوت (عالم الهی) هستیم و از همهٔ هستی و مکان آزادیم؛ به سجاده و تسبیح اعتنایی نداریم و در دام و دانهٔ دنیا گرفتار نمیشویم.
هوش مصنوعی: باده برای ما همچون مروارید گرانبهاست و میخانهٔ ما همچون دریاست؛ ما مانند صدف در ژرفای دریا جویای آن مروارید هستیم.
هوش مصنوعی: هر کس از عاشقی داستانی میگوید، اما ما از گفتوگو و قصه و افسانهگویی فارغ و در امانیم. یعنی عشق ما حال است، نه قال و حکایت.
هوش مصنوعی: ما مانند ذره از هستی خود گذشته و بینام و نشان شدهایم و در هوای عشق خورشید چهرهٔ معشوق سرگردانیم؛ چنانکه ذره در پرتو خورشید میرقصد.
هوش مصنوعی: با جامهٔ کهنهٔ فقر و کلاه تهیدستی، آسودهخاطریم و به لباس و تاج پادشاهی نیازی نداریم.
هوش مصنوعی: ای معشوق، نسیمی هیچ میل و اندیشهای به عقل ندارد؛ تا وقتی سر زلف تو مانند زنجیر است، ما دیوانهایم. زنجیر بستن دیوانگان و زلف معشوق به هم پیوند خورده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نی غلط گفتم که اینجاعاشق و معشوق اوست
گرچه ما از عشق او اندر جهان افسانهایم
ما کهایم؟ ازما چه آید؟ تا نپنداری که ما
روی او را آینه،یا زلف او را شانهایم
ساقیا می ده که ما دردی کش میخانهایم
با خرابات آشناییم از خرد بیگانهایم
خویشتن سوزیم و جان بر سر نهاده شمعوار
هر کجا در مجلسی شمعیست ما پروانهایم
اهل دانش را در این گفتار با ما کار نیست
[...]
یک گلیم، اما به رتبت چون خُم و پیمانهایم
مختلف در رنگ و بوییم ارچه از یک دانهایم
سر معبودیم و با شرک خفی همپردهایم
روح مسجودیم و با نَفْسِ دنی هم خانهایم
طبع معشوقی و لاف عاشقی از ما خطاست
[...]
در دل است آن کس که از نادیدنش دیوانهایم
آن که ما را دربهدر دارد به او همخانهایم
بیتکلف یار خود را تنگ در بر میکشد
ما در آیین محبت امت پروانهایم
نیمه هشیاریم و یک نیم دگر مستانهایم
لطفی ای ساقی که ما محتاج یک پیمانهایم
بیم رسوایی مده ای شیخ ما را بعد از این
سالها شد ما به رندی در جهان افسانهایم
عقل اگر با ما بود از عهد دیرین آشنا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.