هر آن نقشی که می بندی نگارا ناقش آنم
به هر اشیا که پیوندی درون جان او جانم
هر آن ظاهر که میبینی منم صورت به عین او
هر آن ناظر که دریابی در او سری است پنهانم
منم یوسف جهان چاه است، منم نوح و زمین کشتی
بود نفس سگم فرعون و من موسی عمرانم
دلم یونس تنم حوت است و اشیا بحر بیپایان
همه عالم به یک حمله بجنبد گر بجنبانم
محمد عقل کلم شد که نفس آمد براق او
علی ام عشق و تن دل دل به شرق و غرب پویانم
سرم عرش است و پا کرسی، از این برتر مکان نبود
جگر دوزخ دلم جنت که منظرگاه جانانم
حقیقت تیغ صمصامم همه عالم غلاف او
اگر عالم شکست آید که من آن تیغ برّانم
سخن خورشید شد ما را دهان و گوش شرق و غرب
مه رخشان بود چشمم که اندر چرخ گردانم
تو را بدفعل شیطانی است روح ادراک ربانی
اگر ادرک او دانی بدانی آنچه میدانم
به بحر و بر گذر کردم به خشک و تر سفر کردم
نشان بینشانی را نسیمیوار میدانم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل سخنی شطحگونه از زبان «من» عارف یا انسان کامل است که خود را نقشبند و جانِ همهٔ اشیا میداند. شاعر با تمثیل پیامبرانی چون یوسف، نوح، موسی، یونس و محمد و علی، اجزای وجود انسان را با عرش و کرسی و بهشت و دوزخ برابر مینهد تا نشان دهد انسان عالمی کامل است. در پایان مخاطب را فرامیخواند که ادراک ربانی خود را بشناسد و میگوید پس از سیر در بحر و بر، نشان بینشان را یافته است.
هوش مصنوعی: ای نگار، هر نقش و صورتی که پدید میآوری، من نقشبند آنم؛ و با هر چیزی که پیوند میگیری، من جانِ درونِ جان آنم. سخن از زبان انسان کامل یا حقیقت الهی است که در همه چیز حاضر است.
هوش مصنوعی: هر ظاهری که میبینی، صورتش عینِ من است؛ و در هر بینندهای که بیابی، سرّی پنهان از من نهفته است. یعنی هم دیدهشده و هم بیننده جلوهٔ اویند.
هوش مصنوعی: من یوسفم و جهان چاه من است؛ من نوحم و زمین کشتی من؛ نفس سگصفت من فرعون است و من موسی پسر عمرانم که با آن میستیزم.
هوش مصنوعی: دلم یونس است و تنم ماهیای که او را در خود گرفته، و همهٔ موجودات دریای بیکراناند؛ اگر من بجنبانم، همهٔ عالم با یک حمله به جنبش درمیآید.
هوش مصنوعی: عقل کل در من همچون محمد است و نفس براق اوست؛ عشق در من همچون علی است و تن دُلدُل (اسب علی) او، و من با آن در شرق و غرب میتازم.
هوش مصنوعی: سرم عرش و پایم کرسی است و جایگاهی برتر از این نیست؛ جگرم دوزخ و دلم بهشت است، زیرا دل جای نظرگاه معشوق است.
هوش مصنوعی: حقیقتِ من شمشیر صمصام است و همهٔ عالم غلاف آن؛ اگر عالم بشکند، از آن است که من آن تیغ بُرّانم.
هوش مصنوعی: سخن ما خورشید شده و شرق و غرب دهان و گوش ما هستند؛ چشمم ماه درخشانی است که در آسمان میگردانم.
هوش مصنوعی: تو فعلِ بدِ شیطانی داری، ولی روح تو ادراکی ربانی است؛ اگر آن ادراک الهی را بشناسی، آنچه من میدانم تو نیز خواهی دانست.
هوش مصنوعی: از دریا و خشکی گذشتم و در خشک و تر سفر کردم؛ و اکنون همچون نسیم (به شیوهٔ نسیمی) نشانِ آن بینشان را میشناسم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دگر بار ای مسلمانان ستمگر گشت جانانم
گهی رنجی نهد بر دل گهی بی جان کند جانم
به درد دل شدم خرسند که جز او نیست دلبندم
به رنج تن شدم راضی که جز او نیست جانانم
به بازی گفتمش روزی که دل بر کن کنون از من
[...]
ترا من دوست میدارم ندانم چیست درمانم
نه روی هجر میبینم نه راه وصل میدانم
نپرسی هرگز احوالم نسازی چارهٔ کارم
نه بگذاری که با هرکس بگویم راز پنهانم
دلم بردی و آنگاهی به پندم صبر فرمایی
[...]
درخت و آتشی دیدم ندا آمد که جانانم
مرا می خواند آن آتش مگر موسی عمرانم
دخلت التیه بالبلوی و ذقت المن و السلوی
چهل سال است چون موسی به گرد این بیابانم
مپرس از کشتی و دریا بیا بنگر عجایبها
[...]
اگر دستم رسد روزی که انصاف از تو بستانم
قضای عهدِ ماضی را شبی دستی برافشانم
چنانت دوست میدارم که گر روزی فراق افتد
تو صبر از من توانی کرد و من صبر از تو نتوانم
دلم صد بار میگوید که چشم از فتنه بر هم نِه
[...]
مرا دیوانه می خوانند و با دیوانه می مانم
ز خود بیگانه می دانند و هم من نیز می دانم
اگر با بت منم اینم وگر در کعبه بنشینم
نه مرد مذهب و دینم نه اهل کفر و ایمانم
چو در بت خانه افتادم ز دیگر خانه آزادم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.