منم آن دو هفته ماهی که بر آسمان جانم
منم آن خجسته مهری که بر اوج لامکانم
منم آن سپهر حشمت که برای کسب دولت
نهد آفتاب گردون رخ و سر بر آستانم
منم آن امیر کشور که همیشه در دیارم
قمر است شحنه شب زحل است سایه بانم
منم آن کلام صادق که بود ز ریب خالی
منم آن کتاب ناطق که صفات خویش خوانم
منم آن همای رفعت که فراز عرش پرم
منم آن جهان معنی که برون از این جهانم
منم آن که شاه و سلطان کند از درم گدایی
منم آن که مهر گردون کله است و سایه بانم
منم آن که فرق فرقد به قدم همی سپارم
منم آن که بر دو عالم سر و دست برفشانم
منم آن لطیف ساقی که به عاشقان سرخوش
رخ حور می نمایم می روح می چشانم
(منم آن شکر حدیثی که به نطق چون درآیم
رخ و زلف ماهرویان سخن است و ترجمانم)
منم آن شریف گوهر که ز معدن حیاتم
منم آن شراب کوثر که به جوی جان روانم
منم آن ز دیده غایب که همیشه در حضورم
منم آن وجود ظاهر که ز دیده ها نهانم
منم آن ره سلامت که صراط نام دارم
منم آن بهشت باقی که نعیم جاودانم
منم آن که اندر اشیا شده ام به حرف پیدا
ز رموز وحی بگذر که من این زمان عیانم
سخن از قدیم و حادث مکن ای حکیم رسمی
که من آن وجود فردم که هم اینم و هم آنم
تو چو عیسی ای نسیمی همه گرچه روح و جانی
منم آن که روح روحم، منم آن که جان جانم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل سراسر با ردیفگونهٔ «منم آن» گفتوگوی انسان کامل یا حقیقت الهی در وجود انسان است که خود را ماه و خورشید، کتاب ناطق، صراط، بهشت و کوثر میخواند و برتر از آسمان و شاهان میشمارد. شاعر بر پایهٔ باور حروفیه میگوید این حقیقت در همهٔ اشیا به صورت حرف آشکار شده و اکنون عیان است، پس جای بحث فلسفی دربارهٔ قدیم و حادث نیست. در بیت پایانی گوینده خودِ نسیمی را خطاب میکند و خود را روحِ روح و جانِ جان او مینامد.
هوش مصنوعی: من همان ماه شب چهاردهام که در آسمانِ جان میدرخشم، و همان خورشید فرخندهای که در اوج عالم بیمکان جای دارم.
هوش مصنوعی: من آسمانِ شکوه و بزرگیام؛ چنان که خورشیدِ آسمان برای به دست آوردن بخت و دولت، چهره و سر بر آستانهٔ من میگذارد.
هوش مصنوعی: من فرمانروای سرزمینیام که در قلمروم همیشه ماه پاسبانِ شب است و زحل سایهبانِ من است؛ یعنی اجرام آسمانی در خدمت مناند.
هوش مصنوعی: من همان سخن راستیام که از هر شک و تردیدی پاک است، و همان کتاب گویاییام که صفات خود را خودم میخوانم؛ اشاره به این باور حروفی که انسان کامل کتاب خداست.
هوش مصنوعی: من همان همای بلندمرتبهام که بالاتر از عرش پرواز میکنم، و همان جهان معناییام که بیرون از این جهان مادی است.
هوش مصنوعی: من کسیام که شاهان و سلطانان بر در من گدایی میکنند، و خورشیدِ آسمان کلاه و سایهبان من است.
هوش مصنوعی: من کسیام که فرقِ ستارهٔ فرقد را زیر پا میگذارم، و از هر دو جهان دست و سر میافشانم؛ یعنی از دنیا و آخرت گذشتهام و به آنها بیاعتنایم.
هوش مصنوعی: من همان ساقی لطیفیام که به عاشقان سرمست، چهرهٔ حور را نشان میدهم و شرابِ روح به آنان میچشانم.
هوش مصنوعی: من آن شیرینسخنیام که چون به گفتار درآیم، چهره و زلف زیبارویان همان سخنِ من است و ترجمان من؛ یعنی زیبایی خوبرویان بیانکنندهٔ حقیقت من است.
هوش مصنوعی: من همان گوهر گرانبهاییام که از کانِ زندگی برآمدهام، و همان شراب کوثرم که در جوی جان جاریام.
هوش مصنوعی: من کسیام که از چشمها پنهانم و با این حال همیشه حاضرم، و همان هستی آشکاریام که از دیدهها پوشیده است.
هوش مصنوعی: من همان راه سلامت و رستگاریام که نامش صراط است، و همان بهشت ماندگاریام که نعمت جاودان است؛ «نعیم» شاید اشارهای به فضلالله نعیمی، پیشوای حروفیه، نیز باشد.
هوش مصنوعی: من کسیام که در همهٔ چیزها از راه حرف آشکار شدهام؛ از رمزهای وحی بگذر که من اکنون آشکار و پیدا هستم. این بیان باور حروفیه است که حقیقت در حروف ظاهر میشود.
هوش مصنوعی: ای فیلسوف ظاهربین، از بحثِ قدیم و حادث سخن مگو، زیرا من آن هستی یگانهایام که هم این هستم و هم آن.
هوش مصنوعی: ای نسیمی، تو گرچه مانند عیسی سراسر روح و جانی، اما من آنم که روحِ روح و جانِ جانم. گوینده در اینجا حقیقتی برتر از خودِ شاعر است که با او سخن میگوید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ز کمال ناتوانی به لب آمدست جانم
به طبیب من که گوید که چه زار و ناتوانم
به گمان این فکندم تن ناتوان به کویت
که سگ تو بر سر آید به امید استخوانم
اگر آنکه زهر باشد چو تو نوشخند بخشی
[...]
تو مسیح و یافت پرسش ز تو جان ناتوانم
زفراق مرده بودم، نفس تو داد جانم
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.