از کین بتپرستان در هند و چین و ماچین
پُردرد گشت جانت رخ زرد و روی پُرچین
باید همیت ناگه یک تاختن بر ایشان
تا زان سگان به شمشیر از دل برون کنی کین
هر شب ز درد و کینه تا روز برنیاید
خشک است پشت کامت تر است روی بالین
نفرین کنی بر ایشان از دل وگر کسی نیز
نفرین کند بگوئی از صدق دل که آمین
وآگه نهای که نفرین بر جان خویش کردی
ای وای تو که کردی بر جان خویش نفرین!
بتگر بتی تراشد و او را همی پرستد
زو نیست رنج کس را نه زان خدای سنگین
تو چون بتی گزیدی کز رنج و شر آن بت
برکنده گشت و کشته یکرویه آل یاسین؟
آن کز بت تو آمد بر عترت پیمبر
از تیغ حیدر آمد بر اهل بدر و صفین
لعنت کنم بر آن بت کز امت محمد
او بود جاهلان را ز اول بت نخستین
لعنت کنم بر آن بت کز فاطمه فدک را
بستد به قهر تا شد رنجور و خوار و غمگین
لعنت کنم بر آن بت کو کرد و شیعت او
حلق حسین تشنه در خون خضاب و رنگین
پیشِ تو اند حاضر اهل جفا و لعنت
لعنت چرا فرستی خیره به چین و ماچین؟
آن به که زیر نفرین باشد همیشه جاهل
مردار گنده گشته پوشیده بهْ به سرگین
گوئی «مکنش لعنت» دیوانهام که خیره
شکر نهم طبرزد در موضع تبرزین؟
گر عاقلی چو کردی مجروح پشت دشمن
مرهم منه بدو بر هرگز مگر که ژوپین
هرگز ازین عجبتر نشنود کس حدیثی
بشنو حدیث و بنشان خشم و ز پای بنشین
باغی نکو بیاراست از بهر خلق یزدان
خواهیش گوی بستان خواهیش نام کن دین
پرمیوه دار دانا درهای او حکیمان
دیوار او ز حکمت وز ذوالفقار پَرچین
وآنگه چهار تن را در باغ خویش بنشاند
دانا به کار بستان یکسر همه دهاقین
تقویم صورت ما کردند باغبانان،
برخوان اگر ندانی آغاز سورة التین
خوگی بدو درآمد در پوست میش پنهان
بگریخته ز شیران مانده ذلیل و مسکین
تا باغبان درو بود از حد خویش نگذشت
برگ و گیا چریدی بر رسم خویش و آئین
چون باغبان برون شد آورد خوی خوگان
برکند بیخ نرگس بشکست شاخ نسرین
جغد و کلاغ بنشاند آنجا که بود طوطی
خار و خسک پراگند آنجا که بد ریاحین
چون خار و خس قوی شد زه کرد خوگ ملعون
در باغ و زو برآمد قومی همه ملاعین
در بوستان دنیا تا خوگ زاد ازان پس
تلخ است و زشت و گنده خوش بوی و چرب و شیرین
بنگر به چشم عبرت تا خلق را ببینی
برسان جمع مستان افتاده در مجانین
آن سیم مینماید وَ ارزیز در ترازو
وین زهد میفروشد در آستینش تنین
از علم پاک جانش، وز زهد دل، ولیکن
بر زر نوشته یکسر بر طیلسانْش یاسین
گر مشکلی بپرسی زو گویدت که «این را
جز رافضی نگوید کاین رافضی است این هین»
چون گوئیش که «حجت از نیم شب نخسپد
واندر نماز باشد تا صبح بامدادین»
گوید «درست کردی کو رافضی است بیشک
زیرا که اهل سنت نکند نماز چندین»
گر گوئیش که «با او بنشین و علم بشنو
کو خود سخن نگوید جز با وقار و تمکین»
گوید «سخن نباید از رافضی شنودن
کرد این حدیث ما را خواجه امام تلقین»
نادان اگر نیاید پیشم، عجب چه داری؟
پروانه چون برآید هرگز به چرخ پروین؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: ناصرخسرو مخاطبی را سرزنش میکند که از کینهٔ بتپرستان دوردست میسوزد، اما خود پیرو «بتی» است که خاندان پیامبر را آزرد، فدک را از فاطمه گرفت و خون حسین را ریخت؛ پس لعنت را باید به آنان فرستاد نه به چین و ماچین. سپس در تمثیلی، دین را باغی خدایی میداند که خوکی در پوست میش پس از رفتن باغبان آن را ویران کرد و نسلی ملعون از او پدید آمد. در پایان، زاهدنمایان و فقیهان نادان روزگار را نکوهش میکند که هر دانش و عبادتی را نشانهٔ رافضی بودن میشمارند و از همنشینی با حجت پرهیز میکنند، و میگوید دوری نادان از او طبیعی است، چنانکه پروانه به پروین نمیرسد.
هوش مصنوعی: بهخاطر کینهای که از بتپرستان هند و چین و ماچین داری، جانت پر از درد شده و چهرهات زرد و پرچین گشته است.
هوش مصنوعی: آرزو داری ناگهان بر آنان یورش ببری تا با شمشیر بر آن «سگان» کینه را از دلت بیرون کنی.
هوش مصنوعی: هر شب از درد و کینه تا صبح بیداری؛ کامت خشک است و بالینت از اشک خیس.
هوش مصنوعی: از ته دل آنان را نفرین میکنی و اگر کس دیگری هم نفرینشان کند، صادقانه آمین میگویی.
هوش مصنوعی: نمیدانی که در حقیقت جان خودت را نفرین کردهای؛ وای بر تو که خودت را نفرین کردی.
هوش مصنوعی: بتتراش بتی میسازد و آن را میپرستد، اما نه از او به کسی آزاری میرسد و نه از آن خدای سنگی.
هوش مصنوعی: اما تو چگونه بتی برگزیدهای که از رنج و شر او خاندان پیامبر (آل یاسین) یکسره نابود و کشته شدند؟
هوش مصنوعی: آزاری که از بت تو به خاندان پیامبر رسید، از کینهٔ شمشیر علی بود که بر دشمنان در بدر و صفین فرود آمده بود؛ یعنی کینهکشی آنان بود.
هوش مصنوعی: لعنت میفرستم بر آن بتی که در میان امت محمد از آغاز نخستین بتِ نادانان شد؛ اشاره به نخستین کسی است که بهجای علی پیشوا شد.
هوش مصنوعی: لعنت بر آن بتی که فدک را به زور از فاطمه گرفت تا او بیمار و خوار و اندوهگین شد.
هوش مصنوعی: لعنت بر آن بتی که او و پیروانش گلوی حسینِ تشنه را به خون رنگین کردند.
هوش مصنوعی: اهل ستم و سزاوار لعنت همینجا پیش روی تو حاضرند؛ چرا بیهوده به چین و ماچین لعنت میفرستی؟
هوش مصنوعی: بهتر آن است که نادان همیشه زیر نفرین باشد؛ مردار گندیده را بهتر است با سرگین پوشاند.
هوش مصنوعی: میگویی او را لعنت مکن؛ مگر دیوانهام که بهجای تبرزین (تبر جنگی) شکر طبرزد بگذارم؟ یعنی با دشمن باید سختی کرد نه نرمی.
هوش مصنوعی: اگر خردمندی، وقتی پشت دشمن را زخمی کردی، هرگز بر آن مرهم مگذار مگر نیزهای دیگر.
هوش مصنوعی: هیچکس سخنی شگفتتر از این نشنیده است؛ این داستان را بشنو و خشمت را فرونشان و آرام بنشین.
هوش مصنوعی: خداوند برای مردم باغی زیبا آراست؛ خواهی آن را بوستان بگو و خواهی نامش را دین بگذار.
هوش مصنوعی: درخت میوهدار آن باغ مرد دانا است و درهایش حکیماناند؛ دیوارش از حکمت است و پرچینش از ذوالفقار.
هوش مصنوعی: آنگاه خداوند چهار تن را در باغ خود گماشت که همه کشاورزانی دانا به کار بوستان بودند.
هوش مصنوعی: این باغبانان صورت ما را به بهترین شکل آراستند؛ اگر نمیدانی آغاز سورهٔ تین را بخوان که در آن از آفرینش انسان در بهترین قوام سخن رفته است.
هوش مصنوعی: خوکی در پوست میش پنهان شد و به آن باغ درآمد؛ از ترس شیران گریخته و خوار و بیچاره مانده بود.
هوش مصنوعی: تا باغبان در باغ بود، خوک از حد خود فراتر نرفت و طبق عادتش برگ و علف میچرید.
هوش مصنوعی: چون باغبان بیرون رفت، خوک خوی خوکی خود را آشکار کرد؛ ریشهٔ نرگس را کند و شاخهٔ نسرین را شکست.
هوش مصنوعی: جای طوطی، جغد و کلاغ نشاند و جای گلها و گیاهان خوشبو، خار و خسک پراکند.
هوش مصنوعی: چون خار و خس نیرو گرفت، خوک ملعون در باغ زاد و ولد کرد و از او قومی یکسره ملعون پدید آمد.
هوش مصنوعی: از وقتی خوک در بوستان دنیا زاد و ولد کرد، آنچه خوشبو و چرب و شیرین بود، تلخ و زشت و گندیده شد.
هوش مصنوعی: با چشم عبرت بنگر تا مردم را ببینی که مانند گروهی مست در میان دیوانگان افتادهاند.
هوش مصنوعی: آن یکی خود را نقره نشان میدهد ولی در ترازو قلع است، و این یکی زهد میفروشد در حالی که اژدهایی در آستین دارد.
هوش مصنوعی: جانش از دانش و دلش از پارسایی تهی است، اما سراسر ردای عالمانهاش سورهٔ یاسین با زر نوشته شده است.
هوش مصنوعی: اگر مسئلهٔ دشواری از او بپرسی، میگوید این را جز رافضی نمیگوید؛ هان، این رافضی است.
هوش مصنوعی: اگر به او بگویی که حجت (خود شاعر) از نیمهشب نمیخوابد و تا صبح به نماز است،
هوش مصنوعی: میگوید: درست گفتی، او بیگمان رافضی است، چون اهل سنت اینهمه نماز نمیخوانند.
هوش مصنوعی: اگر به او بگویی با حجت همنشین شو و دانش بشنو، زیرا او جز با وقار و متانت سخن نمیگوید،
هوش مصنوعی: میگوید: نباید از رافضی سخن شنید؛ خواجه امام این را به ما آموخته است.
هوش مصنوعی: اگر نادان نزد من نمیآید، چه جای شگفتی است؟ پروانه چگونه میتواند به ستارهٔ پروین در آسمان برسد؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بر گرد مه ز عنبر ما هم زده سماطین
چندین هزار خوبی پنهان بزیر زلفین
فرزین زلفگان را بر رخ تو بند کردی
تا رایگان دلم را شه رخ زدی بفرزین
غمگین دلم ز وصلت گردد هماره شادان
[...]
ای ساقی نو آیین پیش آر جام زرین
می ده به دست سلطان بر یاد فتح غزنین
گر چیره شد سلیمان یک چند بر شیاطین
امروز شاه سنجر شد چیره بر سلاطین
پیلان شدند خسته خصمان شدند غمگین
[...]
ای مشک وام داده زلفت به آهوی چین
زان زلف مشکفامت عشاق گشته مشکین
برخاست بوی ریحان زان طره چو سنبل
بنشست باد بستان زان عارض چو نسرین
یک ره به نیم خنده دندان نمای ما را
[...]
داری لب و دهانی شیرین ولی چه شیرین
بر رخ خطی و خالی مشکین ولی چه مشکین
غارتگریست زلفت ظالم ولی چه ظالم
عاشق کشیست چشمت بیدین ولی چه بیدین
از ماه رنگ گیرد هر چیز و اشک ما هم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.