بی گفتگوی رزق مهیا نمی شود
این قفل بی زبان طلب وا نمی شود
کی می رود ز پهلوی منعم گرسنه چشم
گرداب دور از لب دریا نمی شود
رنگینی قبا نکند پیر را جوان
برگ خزان بهار تماشا نمی شود
بیمار را غذای موافق کند نکو
بی تربیت ضعیف توانا نمی شود
خلق خوش و نجابت ذاتست محترم
حنظل به رنگ و بو گل رعنا نمی شود
افتاده است نام سخا از زبان خلق
این خیمه عمرهاست که برپا نمی شود
گرداب چون صدف نشود صاحب گهر
حارص به سعی مالک دنیا نمی شود
نادان به گفتگو نشود صاحب سخن
جغد از هزار آئینه گویا نمی شود
زنجیر قفل نیست به دیوار سد راه
موج حباب مانع دریا نمی شود
احرام کعبه را به تصور مکن تمام
این راه قطع بی مدد پا نمی شود
از بدن ها و چشم نکویی طمع مدار
کور ز مادر آمده بینا نمی شود
معشوق را محبت عاشق دهد رواج
یوسف چرا به کام زلیخا نمی شود
تا غنچه دهانش پر از زر نمی کنم
از هیچ باب راه سخن وا نمی شود
تو برق بی مروت و من کشت بی ثمر
آخر میان ما و تو سودا نمی شود
رخسار خود دریغ مدار از نگاه ما
از باغ میوه کم به تماشا نمی شود
دلگیر نیست سینه ام از آه سیدا
مجنون غبار خاطر صحرا نمی شود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از اندرزها و تمثیلهاست: روزی بیطلب نمیرسد، ظاهر آراسته جوهر را دگرگون نمیکند، حریص و نادان با تلاش و پرحرفی به گوهر و سخن نمیرسند و راه کعبه با خیال پیموده نمیشود. در بیتهای پایانی سخن به عشق میگراید و شاعر از بیمهری و زرخواهی معشوق گله میکند و دیدار او را میطلبد و در پایان آه خود را چون مجنون در صحرا مایهٔ ملال نمیداند.
هوش مصنوعی: روزی بدون خواستن و به زبان آوردن نیاز فراهم نمیشود؛ این قفلِ روزی بیزبانِ طلب (که مانند دندانهٔ کلید است) باز نمیشود.
هوش مصنوعی: آدم گرسنهچشم و طمعکار هرگز از کنار ثروتمند دور نمیشود، همانگونه که گرداب از کنارهٔ دریا جدا نمیشود.
هوش مصنوعی: جامهٔ رنگارنگ پیر را جوان نمیکند، چنانکه برگ پاییزی با رنگینیاش منظرهٔ بهار نمیشود.
هوش مصنوعی: غذای مناسب بیمار را بهبود میبخشد؛ ناتوان هم بدون پرورش و تربیت توانا نمیشود.
هوش مصنوعی: آنچه ارجمند است خوشخویی و نجابت ذاتی است، نه ظاهر؛ حنظل تلخ با رنگ و بو گل زیبا نمیشود.
هوش مصنوعی: نام بخشندگی از زبان مردم افتاده است؛ خیمهٔ سخاوت سالهاست که برافراشته نشده است.
هوش مصنوعی: گرداب مانند صدف دارای مروارید نمیشود؛ آدم حریص نیز با تلاش و تکاپو صاحب دنیا نمیشود.
هوش مصنوعی: نادان با پرحرفی سخندان نمیشود؛ جغد را اگر با هزار آینه هم (مانند طوطی) آموزش دهند، به سخن نمیآید.
هوش مصنوعی: زنجیر و قفلی که بر دیوار است راه را نمیبندد، همانگونه که موج و حباب مانع حرکت دریا نمیشود؛ یعنی موانع ظاهری جلوی نیروی اصلی را نمیگیرد.
هوش مصنوعی: احرام کعبه را با خیال و تصور به پایان مبر؛ این راه بدون یاری پا و رفتن واقعی پیموده نمیشود.
هوش مصنوعی: از آدم بدنهاد چشم نیکی نداشته باش؛ کسی که کور از مادر زاده شده بینا نمیشود.
هوش مصنوعی: عشق عاشق است که به معشوق رونق و آوازه میدهد؛ پس شگفت است که چرا یوسف به خواست زلیخا تن نمیدهد.
هوش مصنوعی: تا دهان غنچهمانند او را پر از زر نکنم، از هیچ راهی باب سخن با او گشوده نمیشود؛ یعنی معشوق جز با زر به سخن نمیآید.
هوش مصنوعی: تو برق بیرحمی و من کشتزار بیحاصل؛ سرانجام میان من و تو داد و ستدی صورت نمیگیرد.
هوش مصنوعی: چهرهات را از نگاه ما دریغ مکن؛ میوهٔ باغ با تماشا کردن کم نمیشود.
هوش مصنوعی: سینهام از آه سیدا (خود شاعر) آزرده نیست؛ مجنون هیچگاه غباری بر دل صحرا نمیشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بیباده دل ز سیر چمن وا نمیشود
گل جانشین سبزه مینا نمیشود
آن دیده نیست رخنه ویرانه تن است
چشمی که محو آن قد رعنا نمیشود
عاشق به نور عشق کند جلوه ظهور
[...]
بیروی دل گره ز زبان وا نمیشود
طوطی ز پشت آینه گویا نمیشود
چندان که گرد محمل لیلی است در نظر
مجنون غبار خاطر صحرا نمیشود
زاهد چگونه از سر فردوس بگذرد
[...]
جور این قدر به یک تن تنها نمیشود
گویی اگر که میشود حاشا نمیشود
ظالمتر از طبیعت و مظلومتر ز من
تا ختم آفرینش دنیا نمیشود
ای طبع من ز زشتی کردار روزگار
[...]
ز اظهار درد، درد مداوا نمیشود
شیرین دهان به گفتن حلوا نمیشود
درمان نما، نه درد که با پا زمین زدن
این بستری ز بستر خود پا نمیشود
میدانم ار که سر خط آزادگی ما
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.