به دست سایلان آوازه احسان عصا گردد
چراغ کاروان غارتگران را رهنما گردد
تن ظالم چو داغ لاله در گرداب خون غلطد
زمین بی مروت به که دشت کربلا گردد
به زیر آسمان روشندلان را نیست دلسوزی
کجا پروانه بر گرد چراغ آسیا گردد
به سوی استخوانم ناوک او کی نظر سازد
پر تیر نگارینش اگر بال هما گردد
ز خلوت می برد بر هر طرف مسواک زاهد را
عصا هر چند کج باشد به دست کور پا گردد
به زنجیر نصیحت نفس گردنکش نشد رامم
سگ دیوانه کی با صاحب خود آشنا گردد
بپوشد عیب ارباب کرم را دامن احسان
چه غم دست رسا را آستین گر نارسا گردد
نمی گردد جدا از سینه عشاق پیکانت
دل صاحب طمع سختی چو دید آهن ربا گردد
بهر مقصد که روی آری مدد از پیر فانی جو
قدم خم گشته آزاده محراب دعا گردد
چه سود از کلفت من سیدا بر خویش می نالد
غبار خاطرم در چشم گردون توتیا گردد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از تمثیلهای اخلاقی و عاشقانه است: آوازهٔ بخشش گدایان را به سوی بخشنده میکشد، ستمگر به خون میغلتد، زاهد ریاکار نکوهش میشود و نفس سرکش با پند رام نمیگردد. شاعر بخشندگان، پیران آزاده و عاشقانِ حریص به زخم معشوق را میستاید و در پایان میگوید آسمان از اندوه او بهره میبرد و نالیدنش سودی ندارد.
هوش مصنوعی: آوازهٔ بخشندگی کسی برای گدایان مانند عصاست و آنان را به سوی او راه مینماید؛ همانگونه که چراغ کاروان، راهزنان را به سوی کاروان میکشاند.
هوش مصنوعی: تن ستمگر سرانجام چون داغ سیاه میان لاله در گرداب خون میغلتد. سرزمینی که در آن مروّت نیست، بهتر است مانند دشت کربلا به میدان کشتار بدل شود.
هوش مصنوعی: زیر این آسمان کسی دلش برای روشندلان نمیسوزد. آسمان مانند آسیاست و پروانه گرد چراغ آسیا نمیگردد؛ یعنی در این جهانِ آسیاوار، روشنی دل خریداری ندارد.
هوش مصنوعی: تیر معشوق هرگز به استخوان من نگاهی نمیکند؛ حتی اگر پرِ آن تیرِ آراسته بال هما باشد که خوراکش استخوان است. یعنی معشوق مرا شایستهٔ تیر خود هم نمیداند.
هوش مصنوعی: مسواکِ زاهد که نشانهٔ ظاهری دینداری اوست، او را از خلوت بیرون میکشد و به هر سو برای خودنمایی میبرد. عصا هرچند کج باشد، برای کور پا میشود؛ یعنی زاهد کوردل است و با همین تکیهگاه کج راه میرود. لحن طنزآمیز است.
هوش مصنوعی: نفس سرکش من با زنجیر پند و نصیحت رام نشد؛ همانگونه که سگ دیوانه با صاحب خود آشنا و رام نمیشود.
هوش مصنوعی: دامن بخشش، عیبهای بزرگواران را میپوشاند. دستی که توانا و گشاده است، اگر آستینش کوتاه باشد، غمی ندارد.
هوش مصنوعی: پیکان تیر تو از سینهٔ عاشقان جدا نمیشود؛ زیرا دلِ آزمند چون سختی آهن را ببیند، مانند آهنربا آن را به خود میچسباند. عاشقان به زخم معشوق حریصاند.
هوش مصنوعی: به سوی هر مقصودی که رو میکنی، از پیر سالخورده یاری بخواه؛ زیرا قامت خمیدهٔ پیر آزاده مانند محرابی است که دعا در آن پذیرفته میشود.
هوش مصنوعی: سیدا بیهوده از اندوه خود مینالد و این ناله سودی ندارد؛ زیرا غبار دل غمگین من در چشم آسمان سرمه و مایهٔ روشنی میشود. یعنی رنج من برای فلک خوشایند است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خوشا چشمی که با آن طاق ابرو آشنا گردد
کز این محراب هر حاجت که می خواهی روا گردد
در ایام خط از عاشق عنا نداری نمی آید
گدای شرمگین در پرده شب بی حیا گردد
دل بیگانه خوی من میانجی برنمی دارد
[...]
فضای دل خلاص از خار خار غم کجا گردد؟
ز چنگ خاربن، دامان صحرا کی رها گردد؟
طلب پیش کریمان، احتیاج سائلان باشد
چو کف از سیم وزر خالی شود، دست دعا گردد
ندارند از ته دل الفتی اهل جهان باهم
[...]
گمان دارم که در زیر فلک قحط فضا گردد
در این گلشن اگر یک غنچه امید وا گردد
نظر تنگی است این گردون که با وسعت نمیسازد
به تنگ آید دل گرمی اگر مطلب روا گردد
کمانداری است بیرحمی که زورش کس نمی داند
[...]
ز دنیا هر که شد لبریز عمرش بی بقا گردد
چو کشتی پر شود از آب گرداب فنا گردد
نوید وصل فارغ می کند از ناله عاشق را
جرس را چون گره از دل گشاید بی صدا گردد
نباشد خواب آسایش به گلشن چشم شبنم را
[...]
چو بیداد محبت بیش شد حاجت روا گردد
که دل را رخنه های سینه محراب دعا گردد
چو می از شیشهٔ واژون نگار ناز پروردم
گر آید سوی من از ناز در هر گام واگردد
غبار غم زبس داریم بر رو گرد برخیزد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.