همچو آن دیو رجیم کشتنی
کو گذشت از حد خود از رهزنی
پا ز حد خویش بالاتر نهاد
راه و رسم بندگی از دست داد
شعلهٔ غیرت سراپایش بسوخت
آتش لعنت به جانش برفروخت
رانده شد از عالم کروبیان
در زمین افتاد خوار و مستهان
سالهای بیشمار اندر سپهر
آن به قامت بُد قرین ماه و مهر
بر فراز آسمان پرچم زدی
با ملایک بال و پر بر هم زدی
چون نکرد او سجدهٔ آدم قبول
کوکب بختش فتاد اندر افول
خوار و زار و راندهٔ درگاه شد
از فراز مَه به قعر چاه شد
عزّ و تمکینش همه بر باد رفت
علمهایش سر به سر از یاد رفت
آری آری ظلمت و دود گناه
خانهٔ دل را کند تار و سیاه
در قفا هر ظلمتی را ظلمتیست
هر گنه نساجِ پرده غفلتیست
علم را در دل مَلَک میآورد
چون سیه شد کی مَلَک داخل شود
دل تو را آیینهٔ نورانی است
وز خدای عالم ربانی است
دل چو مرآت است و صورتهای غیب
منعکس گردد در آن بی شک و ریب
لیک تا آیینه زنگاری بُوَد
کی در آنجا صورتی ساری بُوَد
پاک کن آیینهٔ دل را ز زنگ
عکسها بنگر در آن پس رنگ رنگ
پاک کن از روی دل زنگار را
کن تماشا عالم اسرار را
زنگ از دل ای برادر دور کن
وانگهی سیر جهان نور کن
دل اگرچه زندهٔ آب و گل است
جانب چپ زین ره او را منزل است
چون یمین زیبندهتر بود از یسار
شد در اقلیم یمین آنجا قرار
سینه را هست از یمین راهی نهان
سوی ملک نور و شهر لامکان
لحظهای گر شرح صدری دیدهای
آنچه من گفتم نکو فهمیدهای
آنچه میبینی ز نور انبساط
جمله را اندر یمین بینی بساط



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش ادامهٔ داستان سرپیچی شیطان از سجده بر آدم است: او که سالها همنشین فرشتگان و صاحب علم و عزت بود، به سبب تکبر و نافرمانی رانده و خوار شد و علمش را از دست داد. شاعر از این ماجرا نتیجه میگیرد که گناه، دل را تیره میکند و فرشتهٔ آورندهٔ علم را از آن دور میسازد. سپس دل را آینهای برای بازتاب صورتهای غیب میداند که باید از زنگار گناه پاک شود، و در پایان به بحث جایگاه دل در سمت چپ سینه و راه پنهان آن از سمت راست به سوی عالم نور میپردازد که تجربهٔ گشایش سینه گواه آن است.
هوش مصنوعی: مانند آن دیو راندهشده و سزاوار نابودی (شیطان) که با راهزنی و گستاخی از حد و اندازهٔ خود فراتر رفت.
هوش مصنوعی: از جایگاه خود پا فراتر گذاشت و آیین و رسم بندگی خدا را از دست داد.
هوش مصنوعی: شعلهٔ غیرت الهی سراسر وجودش را سوزاند و آتش لعنت خدا در جانش شعلهور شد.
هوش مصنوعی: از جهان فرشتگان مقرّب رانده شد و خوار و بیارزش بر زمین افتاد.
هوش مصنوعی: او سالهای بیشمار در آسمان، همپایه و همنشین ماه و خورشید بود.
هوش مصنوعی: بر فراز آسمان پرچم برافراشته بود و همراه فرشتگان بالبهبال پرواز میکرد.
هوش مصنوعی: چون فرمان سجده بر آدم را نپذیرفت، ستارهٔ بختش رو به غروب و افول نهاد.
هوش مصنوعی: خوار و زبون و رانده از درگاه خدا شد و از بلندی ماه به ته چاه سقوط کرد.
هوش مصنوعی: همهٔ عزت و مقام و اقتدارش بر باد رفت و تمام دانشهایش از یادش رفت.
هوش مصنوعی: آری، تاریکی و دود گناه خانهٔ دل را تیره و سیاه میکند.
در پس پرده، هر سیاهی پیآور سیاهی دیگری است و هر گناه، پرده سازِ غفلتی دیگر.
هوش مصنوعی: دانش را فرشته به دل میآورد؛ اما وقتی دل سیاه شد، فرشته دیگر در آن وارد نمیشود.
هوش مصنوعی: دل تو آینهای روشن است که از سوی خداوند پروردگار جهان به تو داده شده است.
هوش مصنوعی: دل مانند آینه است و صورتهای عالم غیب بیهیچ شک و تردیدی در آن بازتاب مییابد.
هوش مصنوعی: اما تا وقتی آینه زنگار گرفته باشد، هیچ صورتی در آن نقش نمیبندد و جاری نمیشود.
هوش مصنوعی: آینهٔ دل را از زنگ پاک کن و آنگاه تصویرهای گوناگون را در آن ببین.
هوش مصنوعی: زنگار را از چهرهٔ دل بزدای و جهان رازهای غیبی را تماشا کن.
هوش مصنوعی: ای برادر، زنگ را از دل دور کن و سپس در جهان نور سیر و گردش کن.
هوش مصنوعی: دل هرچند در این تن خاکی زنده است و از این جهت جایگاهش در سمت چپ سینه است، (اما سخن دیگری دربارهٔ آن هست).
هوش مصنوعی: چون سمت راست از سمت چپ شایستهتر و نیکوتر است، قرارگاه حقیقی و معنوی دل در قلمرو راست قرار گرفت.
هوش مصنوعی: سینه از سمت راست راهی پنهان به سوی سرزمین نور و شهر بیمکانِ عالم معنا دارد.
هوش مصنوعی: اگر لحظهای گشایش سینه و انشراح دل را تجربه کرده باشی، آنچه گفتم را بهخوبی فهمیدهای.
هوش مصنوعی: هر نور و گشایشی که در دل احساس میکنی، همه را گسترده در سمت راست مییابی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.