چون شنید آن گرگ از خر نعل زر
از طمع ابله شد و مفتون خر
پس دوید از حرص تا نزدیک پای
پای خر برداشت با دندان ز جای
تا ز دندان نعل زراندام را
برکند زانجا و یابد کام را
خر لگد زد بر دهان و بر سرش
کرد خالی سر ز سودای زرش
یک لگد زد خر بر آن گرگ کهن
هم شکستش آسیا و هم دهن
کام نگرفته هنوز از نعل زر
در سر زر کرد دست و پا و سر
هر که را حرص و طمع از راه برد
عاقبت ناکامش اندر چاه برد
چون سرش بشکست و دندانش بریخت
ترک خر کرد و سوی صحرا گریخت
با سر و رخسار خونین آن اُوَیْس
برگرفته راه کوه بوقُبَیْس
زار و نالان لنگ لنگان میدوید
روبهی او را بدین حالت بدید
پیش آمد کایهاالفحلالامیر
این چه حالت هست کافکندت به تیر
دست و پایت را چه شد دندان کجاست
این سر و صورت چنین خونین چراست
گفت بر من از من آمد این بلا
زانکه کردم پیشهٔ خود را رها
پیشهام قصابی آمد از ازل
بود سلاخی مرا شغل و عمل
هم پدر هم جد من قصاب بود
خون گاوان و خرانشان آب بود
کی دکان نعلبندی بد مرا
نعلبندی از کجا و من کجا
گرگ صحرا خویش را رسوا کند
چون دکان نعلبندی واکند
ور به انداز خود آن کو پا کشید
هیچ سودی غیر پاسازی ندید
کار دوران را قراری دادهاند
هر کسی را کار و باری دادهاند
هرکه پا از کار خود بیرون نهاد
جامه و کالای خود در خون نهاد
مینبیند هرکس از هر پیشه سود
ای بسا کسها که خود را آزمود
کسب هرکس را معین کردهاند
بهر هر شغلی کسی آوردهاند
گر به دست مردم استی کارشان
دیگری ناکرده است افسارشان
از چه کرد این پینه دوزی اختیار
کفش دوزی را بود بیش اعتبار
این چرا پالانگری بر خود گماشت
جامه و زربفت و دیبا را گذاشت
از چه کرد آن عطرها را خیرباد
بار کناسی به دوش خود نهاد
ریش و سبلت در نجاست پرورید
هرکه رید او رو به آنجا آورید
خلق را گر حق به خود بگذاشتی
گر نه هر کس را به کاری داشتی
ای بسی از کارها مهمل شدی
بس دکان بیرونق و مختل بدی
هر کسی جُستی بیاوارِ گزین
کارهای پست ماندی بر زمین
زین ره آن دانای پنهان و پدید
هر کسی را بهر کاری آفرید
هرکه پا از کار خود برتر نهاد
داد هم سرمایه هم سودش به باد
هرکه دست از کسب و شغل خود کشید
تیغ غیرت دست و پایش را برید
هرکه جز از شغل خود گوید سخن
مشتها از غیبش آید بر دهن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در ادامهٔ داستان، گرگ به طمع نعل طلایی خر میکوشد آن را با دندان بکند، اما خر با لگدی دهان و سرش را میشکند و گرگ خونین به صحرا میگریزد. روباهی حالش را میپرسد و گرگ اعتراف میکند که پیشهاش درندگی بوده و با دست بردن به کار نعلبندی خود را به این روز انداخته است. سپس شاعر نتیجه میگیرد که خداوند برای هر کس کار و روزی معینی نهاده تا نظم جهان برقرار بماند و کارهای پست هم انجام شود، و هر که از کار و اندازهٔ خود فراتر رود زیان میبیند و کیفر میشود.
هوش مصنوعی: وقتی گرگ از خر شنید که نعلش از طلاست، از شدت طمع نادان شد و فریفتهٔ خر گشت.
هوش مصنوعی: پس از روی حرص تا کنار پای خر دوید و پای او را با دندان از زمین بلند کرد.
هوش مصنوعی: تا آن نعل طلایی را با دندان از جایش بکند و به آرزویش برسد.
هوش مصنوعی: خر لگدی بر دهان و سر گرگ زد و هوس طلا را از سرش بیرون کرد.
هوش مصنوعی: خر با یک لگد به آن گرگ پیر هم دندانهای آسیایش را شکست و هم دهانش را.
هوش مصنوعی: گرگ هنوز از نعل طلا بهرهای نبرده بود که دست و پا و سرش را بر سر هوس طلا از دست داد.
هوش مصنوعی: هر کس را حرص و طمع از راه درست بیرون ببرد، سرانجام او را ناکام در چاه بدبختی میاندازد.
هوش مصنوعی: وقتی سر گرگ شکست و دندانهایش ریخت، خر را رها کرد و به سوی صحرا گریخت.
هوش مصنوعی: آن گرگ با سر و صورت خونآلود راه کوه ابوقبیس را در پیش گرفت؛ «اویس» در عربی نامی برای گرگ است و ذکر ابوقبیس بیشتر برای قافیه و طنز است.
هوش مصنوعی: گرگ زار و نالان و لنگان میدوید که روباهی او را در این حال دید.
هوش مصنوعی: روباه پیش آمد و گفت: ای بزرگ و فرمانروای نیرومند، این چه حالی است که تو را چنین از پا انداخته است؟
هوش مصنوعی: دست و پایت را چه شده و دندانهایت کجاست؟ چرا سر و صورتت اینچنین خونین است؟
هوش مصنوعی: گرگ گفت: این بلا را خودم بر سر خود آوردم، چون کار و پیشهٔ خودم را رها کردم.
هوش مصنوعی: پیشهٔ من از آغاز قصابی بود و کارم سر بریدن و پوست کندن.
هوش مصنوعی: پدر و پدربزرگم هم قصاب بودند و ریختن خون گاوان و خران برایشان مثل آب خوردن بود.
هوش مصنوعی: من کی دکان نعلبندی داشتم؟ نعلبندی کجا و من کجا!
هوش مصنوعی: گرگ صحرا اگر دکان نعلبندی باز کند، خود را رسوا میکند.
هوش مصنوعی: و هر که از اندازهٔ خود پا فراتر گذاشت، جز زیان و پایمال شدن سودی ندید.
هوش مصنوعی: برای کار جهان نظم و قراری نهادهاند و به هر کس کار و پیشهای سپردهاند.
هوش مصنوعی: هر کس از کار خود بیرون رفت، جامه و دارایی خود را به خون آغشته کرد، یعنی خود را به هلاکت انداخت.
هوش مصنوعی: هر کسی از هر پیشهای سود نمیبرد؛ بسیار کسان این را آزمودهاند.
هوش مصنوعی: روزی و کسب هر کس را معین کردهاند و برای هر شغلی کسی را پدید آوردهاند.
هوش مصنوعی: اگر انتخاب کار به دست خود مردم بود، دیگری بر آنان افسار نمیزد؛ یعنی تقدیر الهی آنان را به کارشان میکشاند.
هوش مصنوعی: وگرنه چرا این یکی وصلهدوزی کفش را برگزید، در حالی که کفشدوزی اعتبار بیشتری دارد؟
هوش مصنوعی: چرا آن یکی پالاندوزی را بر عهده گرفت و دوختن جامه و پارچههای زربفت و دیبا را رها کرد؟
هوش مصنوعی: چرا دیگری عطرفروشی را کنار گذاشت و بار کناسی و پاک کردن چاه مستراح را بر دوش گرفت؟
هوش مصنوعی: ریش و سبیل خود را در میان نجاست پروراند و هر جا کسی قضای حاجت کرد، به آنجا روی آورد.
هوش مصنوعی: اگر خداوند مردم را به حال خود رها میکرد و هر کس را به کاری نمیگماشت،
هوش مصنوعی: بسیاری از کارها بیانجام میماند و بسی دکانها بیرونق و از کار افتاده میشد.
اگر هر کس سرِ خود کاری را برمیگزید، کارهای پست را کسی انجام نمیداد.
هوش مصنوعی: از این رو آن خدای دانا که هم نهان است و هم آشکار، هر کس را برای کاری آفرید.
هوش مصنوعی: هر کس پا از کار خود فراتر گذاشت، هم سرمایه و هم سودش را بر باد داد.
هوش مصنوعی: هر کس از کسب و شغل خود دست کشید، شمشیر غیرت الهی دست و پایش را برید.
هوش مصنوعی: هر کس جز دربارهٔ کار خود سخن بگوید، از غیب مشتها بر دهانش میخورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.