ز بانگ پست تو ای دل بلند گشت وجود
تو نفخ صوری یا خود قیامت موعود
شنودهام که بسی خلق جان بداد و بمرد
ز ذوق و لذت آواز و نغمه داوود
شها نوای تو برعکس بانگ داوودست
کز آن بمرد و از این زنده میشود موجود
ز حلق نیست نوایت ولیک حلقه رباست
هزار حلقه ربا را چو حلقه او بربود
دلا تو راست بگو دوش می کجا خوردی
که از پگاه تو امروز مولعی به سرود
سرود و بانگ تو زان رو گشاد میآرد
که آن ز روح معلاست نی ز جسم فرود
چو بند جسم نگشتی گشاد جان دیدی
که هر که تخم نکو کشت دخل بد ندرود
یقین که بوی گل فقر از گلستانیست
مرود هیچ کسی دید بیدرخت مرود
خنک کسی که چو بو برد بوی او را برد
خنک کسی که گشادی بیافت چشم گشود
خنک کسی که از این بوی کرته یوسف
دلش چو دیده یعقوب خسته واشد زود
ز ناسپاسی ما بسته است روزن دل
خدای گفت که انسان لربه لکنود
تو سود می طلبی سود میرسد از یار
ولی چو پی نبری کز کجاست سود چه سود
ستاره ایست خدا را که در زمین گردد
که در هوای ویست آفتاب و چرخ کبود
بسا سحر که درآید به صومعه مؤمن
که من ستاره سعدم ز من بجو مقصود
ستارهام که من اندر زمینم و بر چرخ
به صد مقامم یابند چون خیال خدود
زمینیان را شمعم سماییان را نور
فرشتگان را روحم ستارگان را بود
اگر چه ذره نمایم ولیک خورشیدم
اگر چه جزو نمایم مراست کل وجود
اگر چه قبله حاجات آسمان بودهست
به آسمان منگر سوی من نگر بین جود
ز روی نخوت و تقلید ننگ دارد از او
بلیس وار که خود بس بود خدا مسجود
جواب گویدش آدم که این سجود او راست
تو احولی و دو میبینی از ضلال و جحود
ز گرد چون و چرا پردهای فرود آورد
میان اختر دولت میان چشم حسود
ستاره گوید رو پرده تو افزون باد
ز من نماندی تنها ز حضرتی مردود
بسا سال و جوابی که اندر این پردهست
بدین حجاب ندیدی خلیل را نمرود
چه پرده است حسد ای خدا میان دو یار
که دی چو جان بدهاند این زمان چو گرگ عنود
چه پرده بود که ابلیس پیش از این پرده
به سجده بام سموات و ارض میپیمود
به رغبت و به نشاط و به رقت و به نیاز
به گونه گونه مناجات مهر میافزود
ز پرده حسدی ماند همچو خر بر یخ
که آن همه پر و بالش بدین حدث آلود
ز مسجد فلکش راند رو حدث کردی
حدیث مینشنود و حدث همیپالود
چرا روم به چه حجت چه کردهام چه سبب
بیا که بحث کنیم ای خدای فرد ودود
اگر به دست تو کردی که جمله کرده تست
ضلالت و ثنی و مسیحیان و یهود
مرا چه گمره کردی مراد تو این بود
چنان کنم که نبینی ز خلق یک محمود
بگفت اگر بگذارم برآ به کوه بلند
وگر نه قعر فرورو چو لنگر مشدود
تو را چه بحث رسد با من ای غراب غروب
اگر نه مسخ شدستی ز لعنت مورود
خری که مات تو گردد ببرد از در ما
نخواهمش که بود عابد چو ما معبود
ولی کسی که به دستش چراغ عقل بود
کجا گذارد نور و کجا رود سوی دود
بگفت من به دمی آن چراغ را بکشم
بگفت باد نتاند چراغ صدق ربود
هر آنک پف کند او بر چراغ موهبتم
بسوزد آن سر و ریشش چو هیزم موقود
هزار شکر خدا را که عقل کلی باز
ز بعد فرقت آمد به طالع مسعود
همه سپند بسوزیم بهر آمدنش
سپند چه که بسوزیم خویش را چون عود
چو خویش را بنمود او ز خویش خود ببریم
به کوه طور چه آریم کاه دودآلود
چو موش و مار شدستیم ساکن ظلمت
درون خاک مقیمان عالم محدود
چو موش جز پی دزدی برون نهایم از خاک
چه برخوریم از آن رفتن کژ مفسود
چو موش ماش رها کرد اژدهاش کنی
چو گربه طالع خوانش شود جمله اسود
خدای گربه بدان آفرید تا موشان
نهان شوند به خاک اندرون به حبس خلود
دم مسیح غلام دمت که پیش از تو
بد از زمانه دم گیر راه دم مسدود
همه کسان کس آنند کش کسی کرد او
همه جهانش ببخشید چون بر او بخشود
خموش باش که گفتار بیزبان داری
که تار او نبود نطق و بانگ و حرفش پود
چو سر ز سجده برآورد شمس تبریزی
هزار کافر و مؤمن نهاد سر به سجود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف حال و هوای روحانی و حالاتی پرداخته که از نغمه و ذوق آواز الهی ناشی میشود. او با اشاره به نوای دلانگیز و جاذب، به زنده شدن جانها و احیای روح اشاره میکند. در عین حال، به چالشهای انسانی و پردههای حجاب در فهم و ارتباط با خداوند میپردازد و به تأثیر حسد و ناپاکیها بر روح انسان اشاره میکند. غزل به درک عمیقتر از وجود خود و پیوند با آسمان دعوت میکند، و در نهایت به ساحت شمس تبریزی میرسد که نیرویی الهی و کلامی بینظیر دارد و میتواند انسانها را به سجده درآورد.
هوش مصنوعی: از صدای نازک و نرم تو ای دل، وجود تو به حدی بالارفته که به نفخ صور (دمیدن در صور، در روز قیامت) یا حتی قیامت موعود میماند.
هوش مصنوعی: شنیدهام که بسیاری از مردم به خاطر خوشی و لذت آهنگ و نغمه داوود جان خود را فدای آن کرده و از دنیا رفتهاند.
ای شاه (مخاطب شاعر) صدای تو برعکس صدای داوود است صدای او میکشد و اما صدای تو باعث زنده شدن مردگان میشود.
هوش مصنوعی: صدای تو از حلق نیست، اما حلقهای وجود دارد که به آهنگ تو جذب میشود. هزاران حلقه وجود دارد که به گردن الهامبخش تو میافتد و آنها را میرباید.
جانم! راستش را بگو دیشب در کجا باده نوشیدهای، که از صبح، شوق أواز خواندن و نشاط داری؟
هوش مصنوعی: صدای سرود و بانگ تو از این رو گشایش پیدا میکند که آن ناشی از روح عالی و بزرگ است، نه از جسم و تن پست.
هوش مصنوعی: وقتی که از قید بدن رها شوی و روح را ببینی، متوجه میشی که هر کسی که کار نیکو انجام دهد، از حوادث بد و ضررها در امان میماند.
هوش مصنوعی: یقیناً بوی خوش فقر از باغ گلها است و هیچکس نمیتواند ببیند که بدون درخت باشد. این به این معناست که فقر نیز مانند زیبایی و خوشبویی میتواند خاصیتی مثبت داشته باشد.
هوش مصنوعی: خوش به حال کسی که بوی دلانگیز او را استشمام کرده و از این بوی دلپذیر بهرهمند شده است، و نیز خوش به حال کسی که در زندگیاش گشایش و روشنایی یافته و چشمانش به وسعت و روشنی باز شده است.
هوش مصنوعی: خنک کسی که از بوی خوش یوسف، دلش آنچنان شاد و خوشحال میشود که مانند یعقوب که به دیدن فرزندش دلش شاد شد، زود به شادی میرسد و خستگی به او دست نمیدهد.
هوش مصنوعی: از آنجایی که ما به خاطر ناسپاسیامان، دل را به روی رحمت و نعمتهای خدا بستهایم، خداوند فرمود که اگر انسان به او گرایش پیدا نکند، در واقع خویشتن را به ضرر انداخته است.
هوش مصنوعی: اگر تو به دنبال منفعت و سود باشی، آن سود از سوی محبوب (یار) به تو خواهد رسید. اما اگر متوجه نباشی که این سود از کجا میآید، چه فایدهای دارد.
هوش مصنوعی: الله (خدا) را ستارهای است که در زمین میچرخد و به خاطر وجود اوست که آفتاب و آسمان (چرخ کبود) در حرکت و زندگیاند.
هوش مصنوعی: بسیاری از سحرهای دلانگیز به صومعهی مؤمن میآید، زیرا من ستارهای خوشیوم و خوشبخت هستم، پس از من هدف و مقصود خود را جستجو کن.
هوش مصنوعی: من ستارهام که در زمین زندگی میکنم، اما در آسمانها در جایگاههای مختلفی هستم و به همین خاطر، دیگران مرا همانند خیال و اوهام مییابند.
هوش مصنوعی: من به انسانهای زمین مانند شمعی هستم که نور میافشاند، به آسمانیها همچون نوری میدرخشم، به فرشتگان روحی دارم و به ستارگان نیز وجودی مشابه.
هوش مصنوعی: هرچند که به ظاهر مانند ذرّهای کوچکم، اما من حقیقتی عظیمتر همچون خورشید هستم؛ هرچند که جزئی از هستی به حساب میآیم، اما در واقع کل وجود و تمام هستی را در خود دارم.
هوش مصنوعی: اگرچه حاجات و درخواستها به سوی خدا در آسمان تقدیم میشود، اما به آسمان نگاه نکن و فقط به من نگاه کن؛ چون جود و بخشش من (خدا) در اینجا حاضر است.
هوش مصنوعی: افراد با غرور و تقلید از دیگران، از سجده کردن به خداوند شرم دارند؛ زیرا مانند ابلیس (شیطان) هستند که به دلیل خودبزرگبینی و تکبر از عبادت خداوند امتناع کرد.
هوش مصنوعی: آدم به او جواب میدهد که این سجود (پرستش) فقط از آن توست، اما تو به خاطر ویژگیهای ناپسند خود، نمیتوانی حقیقت را ببینی و به گمراهی و کفر دچار شدهای.
هوش مصنوعی: پردهای از ابهام و پرسشها بر زمین آورده شده است که بین ستارهٔ خوشبختی و چشم حسودی فاصله ایجاد میکند. این تصویر نشان میدهد که چگونه حسادت میتواند مانع از درک و مشاهدهی شادی و موفقیت دیگران شود.
هوش مصنوعی: ستاره میگوید که ای پرده، بر تو افزوده شود تا من تنها نمانم، زیرا از جانب کسی که طرد شده است، بهرهای ندارم.
هوش مصنوعی: سالهای زیادی گذشته و در این پرده، جوابهایی وجود دارد که به خاطر این حجاب (پرده) نتوانستی خلیل (ابراهیم خلیلالله) را که نمرود (حاکم ظالم) بود، ببینی.
هوش مصنوعی: حسد، ای خدا، چه مانعی بین دو دوست است که دیروز جان خود را به یکدیگر دادند حالا مانند گرگهای سرکش رفتار میکنند.
هوش مصنوعی: چرا پردهای وجود دارد که ابلیس (شیطان) قبل از این پرده، در برابر خداوند بر زمین و در آسمان سجده نمیکرد و از او تبعیت میکرد؟
هوش مصنوعی: با خوشحالی، شوق، و احساس لطافت و نیاز، به روشهای مختلف از خداوند خواستههای خود را بیان میکرد.
هوش مصنوعی: انسانی که به خاطر حسادت در حالت جمود و بیحرکتی به سر میبرد، مانند الاغی است که بر یخ ایستاده و در حالی که پر و بالش آلوده به کارهای ناپسند است، نمیتواند به جلو برود.
هوش مصنوعی: از سوی مسجدی که به معنای آسمان است، تو به خاطر گناهی از آن دور شدهای و در اینجا، میشنوی که داستانها و حرفها دربارهات گفته میشود و گناهت را هم پاک نمیکنی.
هوش مصنوعی: چرا به کجا بروم و برای چه دلیل یا بهانهای؟ چه کار کردهام و چه علتی دارم؟ بیا و با هم بحث کنیم، ای خدا، که تنها و مهربان هستی.
هوش مصنوعی: اگر تو خواهی و اراده کنی، همه چیز به سادگی و راحتی به دست میآید؛ حتی اگر تمام انسانها یا پیروان ادیان مختلف (مانند مسیحیان و یهودیان) گمراه شوند، در واقع همه آنها به اختیار تو هستند.
هوش مصنوعی: مرا به چه راهی گمراه کردی؟ آیا هدف تو این بود که طوری رفتار کنم که هیچ انسانی را نبیند و در میان مردم همچون محمود (شخصیتی باخود مطمئن و معروف) نباشم؟
هوش مصنوعی: اگر بگذارم بروم به یک کوه بلند، خوب است، ولی اگر اینطور نشود، تماماً در قعر دریا فرو میروم مثل لنگری که به ته دریا افتاده است.
هوش مصنوعی: ای غراب غروب، تو چرا با من بحث و جدل میکنی؟ اگر به خاطر لعنتی که بر تو آمده تغییر شکل پیدا نکردهای، پس چرا اینجا هستی؟
هوش مصنوعی: اگر شخصی که واقعاً شگفتزده شده به من بیاید، به او نیازی ندارم، حتی اگر عبادت کند، چون ما معبودی داریم که از خدایان بالاتر است.
هوش مصنوعی: کسی که در دستش چراغ عقل و فهم قرار دارد، هرگز نمیتواند نور را رها کند و به سوی تاریکی و دود برود.
هوش مصنوعی: من گفتم در یک لحظه میتوانم آن چراغ (عقل و حقیقت) را خاموش کنم، ولی گفت که باد نمیتواند آن چراغ صدق را خاموش کند.
هوش مصنوعی: هر زمانی که او (شخصی خاص یا یک قدرت معنوی) بر چراغ موهبت و نعمت من بدمد، باید آن سر و ریشش، که مانند هیزم آماده سوختن است، بسوزد. این بیان نشاندهنده این است که هر گونه لطمه یا مزاحمت به نعمت الهی، عواقب سختی خواهد داشت.
هوش مصنوعی: هزار بار شکر خدا را به خاطر اینکه عقل کلی، پس از جدایی و فاصله، دوباره به سوی مرز و بوم خوشبختی برگشته است.
هوش مصنوعی: ما برای آمدن او (عقل کلی) همه چیز را میسوزیم، حتی اگر آن چیز سپند باشد که در ادبیات به معنای عطر و خوشبویی است. چه ارزشی دارد که ما خود را، مانند عود، بسوزانیم؟
هوش مصنوعی: وقتی که او (خدا یا حقیقتی برتر) خود را به ما نشان داد، باید خودِ پست و محدود را رها کنیم. چه فایدهای دارد که در کوه طور (جایی مقدس و نورانی) آتش کاه و خاکستر بزنیم در حالی که هیچ چیزی جز دودی آلوده به وجود نمیآوریم؟
هوش مصنوعی: ما همچون موشها و مارها، در تاریکی و ظلمت درون زمین زندگی میکنیم و ساکن هستیم. ما در دنیای محدود و پر از موانع محصور شدهایم.
هوش مصنوعی: ما مانند موشی هستیم که فقط به فکر دزدی و بهرهبرداری از خاک هستیم و از این دنیای محدود خارج نمیشویم. پس چگونه میتوانیم از این رفتن اشتباه سودی ببریم؟
هوش مصنوعی: وقتی موش از دست اژدها رهایی یابد، گربهای که طالع و سرنوشت او را میخواند، همه را در تنگنای مشکلات میبیند.
هوش مصنوعی: خداوند گربه را آفرید تا موشها در خاک پنهان شوند و در زندگی جاودانه زندانی شوند.
هوش مصنوعی: ای روح مسیح (ع)، غلام و خدمتگزار تو هستم، زیرا در زمانهای که از تو خبری نیست، نمیتوانم به درستی به راه واقعی برسم و این روح من در بنبست و ناامیدی قرار دارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی به دیگری لطف کند و یا کمکی به او انجام دهد، همه افراد دیگر برای او اهمیت ندارند و تمام دنیا را برای او میبخشد، چون خود آن شخص نیز به او اهمیت داده است.
هوش مصنوعی: سکوت کن زیرا تو شعری در دل داری که هیچ صدایی و کلماتی برایش وجود ندارد و این تارِ آن شعر از گوهر کلام و صدا ساخته نشده است.
هوش مصنوعی: وقتی شمس تبریزی از حالت سجده سر بلند کرد، هزاران کافر و مؤمن در برابر او سر به سجده فرود آوردند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
همین شعر » بیت ۱۳
ستاره ایست خدا را که در زمین گردد
که در هوای ویست آفتاب و چرخ کبود
جواب آن غزل مولوی است این صائب
که در هوای وی است آفتاب چرخ کبود
اگرچه عذر بسی بود روزگار نبود
چنان که بود به ناچار خویشتن بخشود
خدای را بستودم، که کردگار من است
زبانم از غزل و مدح بندگانش نسود
همه به تَنَبُّل و بند است بازگشتن او
[...]
همی روی و من از رفتن تو ناخشنود
نگر به روی منا تا مرا کنی پدرود
مرو که گر بروی باز جان من برود
من از تو ناخشنود و خدای ناخشنود
مرا ز رفتن تو وز نهیب فرقت تو
[...]
از اهل ملک در این خیمهٔ کبود که بود
که ملک ازو نربود این بلند چرخ کبود؟
هر آنکه بر طلب مال، عمر مایه گرفت
چو روزگار بر آمد نه مایه ماند و نه سود
چو عمر سوده شد و، مایه عمر بود تو را
[...]
خزان ببرد ز بستان هر آن نگار که بود
هوا خشن شد و کهسار خشک و آب کبود
نگارهای نو آئین ز گلستان بسترد
پرندهای بهاری ز بوستان بربود
ز کله های بهاری نه بوی ماند و نه رنگ
[...]
ز بار نامه دولت بزرگی آمد سود
بدین بشارت فرخنده شاد باید بود
نمونه ای ز جلالت به دهر پیدا شد
ستاره ای ز سعادت به خلق روی نمود
به باغ دولت و اقبال شاخ شادی رست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۰ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.