گر آتش دل برزند بر مؤمن و کافر زند
صورت همه پران شود گر مرغ معنی پر زند
عالم همه ویران شود جان غرقه طوفان شود
آن گوهری کو آب شد آن آب بر گوهر زند
پیدا شود سر نهان ویران شود نقش جهان
موجی برآید ناگهان بر گنبد اخضر زند
گاهی قلم کاغذ شود کاغذ گهی بیخود شود
جان خصم نیک و بد شود هر لحظهای خنجر زند
هر جان که اللهی شود در لامکان پیدا شود
ماری بود ماهی شود از خاک بر کوثر زند
از جا سوی بیجا شود در لامکان پیدا شود
هر سو که افتد بعد از این بر مشک و بر عنبر زند
در فقر درویشی کند بر اختران پیشی کند
خاک درش خاقان بود حلقه درش سنجر زند
از آفتاب مشتعل هر دم ندا آید به دل
تو شمع این سر را بهل تا باز شمعت سر زند
تو خدمت جانان کنی سر را چرا پنهان کنی
زر هر دمی خوشتر شود از زخم کان زرگر زند
دل بیخود از باده ازل میگفت خوش خوش این غزل
گر می فروگیرد دمش این دم از این خوشتر زند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به احوالات دل و جان انسانها میپردازد و تأثیرات عشق و معرفت را بر وجود انسانها و جهان بیان میکند. هنگامی که دلها آتش بگیرد، تمامی صورتها از هم جدا شده و عالم به ویرانی میرسد. در این حالت، جوهر حقیقی انسانها پیدا میشود و رازهای نهان آشکار میگردد. او به تحول و دگرگونی موجودات در اثر دست خدا اشاره میکند، که ممکن است چیزی را به چیزی دیگر تبدیل کند. در نهایت، شاعر انسان را به سِرّ عمل و زیستن به حقیقت دعوت میکند، بیآنکه از پنهانکاری و عذاب دل بترسد.
هوش مصنوعی: اگر آتش عشق و اشتیاق در دل به وجود آید، این آتش هم به مؤمن و هم به کافر آسیب میزند و در نتیجه، همه چیز تبدیل به بخار و غبار میشود، اما اگر پرندهٔ معنویّت به پرواز درآید، اوضاع تغییر میکند.
هوش مصنوعی: اگر عالم به کلی نابود شود و جان انسانها در طوفانی غرق شود، آن گوهری که در آب غرق شده، دوباره به جوش و خروش درمیآید و آن آب بر آن گوهر اثر میگذارد.
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره به اینکه رازها و حقایق پنهان آشکار میشوند و همه چیز در جهان ماده دچار ویرانی میشود. ناگاه یک موج عظیم و تغییر دهنده به وجود میآید که بر گنبد سبز (که نماد آسمان یا کائنات است) ضربه میزند.
هوش مصنوعی: گاهی قلم، بهجای نوشتن، مانند کاغذ بیفایده میشود و در مواقعی دیگر، از حالت خود خارج میشود. جان دشمن، که هم خوب و هم بد است، هر لحظه میتواند مانند یک خنجر به ضربهای بیفتد.
هوش مصنوعی: هر انسانی که به خدا نزدیک میشود و به مرتبهای عالی میرسد، در دنیای غیرمادی آشکار میشود و مانند ماری که به شکل ماهی درمیآید، از خاک به سرچشمهای پاک و زلال مانند کوثر منتقل میشود.
هوش مصنوعی: انسانی که به مقام الهی برسد، دیگر در مکان و زمان محدود نمیشود و در هر جا که برود، زیبایی و عطر خوشی مانند مشک و عنبر از وجود او منتشر میشود.
هوش مصنوعی: در فقر و درویشی، شخص میتواند بر ستارهها برتری یابد و خاک درب خانهاش (این درب خانه، نماد عظمت و قدرت است) برای پادشاهان ارزشمند خواهد بود؛ یعنی در میان فقر و کمبود، معنویتی وجود دارد که مقام و منزلت را به او میبخشد.
هوش مصنوعی: از آفتاب درخشان هر لحظه صدایی به دل تو میرسد که به شمع وجودت بفهماند سر خود را پایین نگهدار تا دوباره نور تو برافروخته شود.
هوش مصنوعی: هرگاه تو به محبوب و جانان خود خدمت کنی، چرا باید سر (وجود و حقیقت خود) را پنهان کنی؟ زیرا هر لحظه طلا (خود) از زخمهایی که زرگر (محبوب) بر آن میزند، زیباتر و باارزشتر میشود.
هوش مصنوعی: دل مست و شاد از بادهٔ جاودانی میگفت که این غزل بسیار خوشاست؛ اگر کسی در حالی که این دل شاد را دارد، دم بزند، این لحظه از لحظههای خوشتر خواهد بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ترسم در این دلهای شب از سینه آهی سرزند
برقی ز دل بیرون جهد آتش به جایی درزند
از عهده چون آید برون گر بر زمین آمد سری
آن نیمههای شب که او با مدعی ساغر زند
کوس نبرد ما مزن اندیشه کن کز خیل ما
[...]
از کین گر آن بیدادگر بر سینهام خنجر زند
باد ابحل خون منش گر خنجر دیگر زند
شکرانه خواب خوشت مپسند در بیرون در
ناکرده خواب صبحدم گر حلقهای بر در زند
ساقی ندانم بادهام داد از کدامین میکده
[...]
ای کاش از این بیگنه هر دم گناهی سر زند
تا آن که او هر لحظه دامن را به قتلم بر زند
دست از جفاکاری بکش ترسم دل از کف دادهای
دست از وفا بردارد و بر دامن داور زند
عالم بسوزم یک نفس از آه آتشبار خود
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.