مندیش از آن بت مسیحایی
تا دل نشود سقیم و سودایی
لاحول کن و ره سلامت گیر
مندیش از آن جمال و زیبایی
فرصت ز کجا که تا کنی لاحول
چون نیست از او دمی شکیبایی
ماهی ز کجا شکیبد از دریا
یا طوطی روح از شکرخایی
چون دین نشود مشوش و ایمان
زان زلف مشوش چلیپایی
اخگر شده دل در آتش رویش
بگرفته عقول بادپیمایی
دل با دو جهان چراست بیگانه
کز جا برمد صفات بیجایی
ای تن تو و تره زار این عالم
چون خو کردی که ژاژ میخایی
ای عقل برو مشاطگی میکن
میناز بدین که عالم آرایی
بگرفته معلمی در این مکتب
با حفصی اگر چه کارافزایی
ای بر لب بحر همچو بوتیمار
دستور نه تا لبی بیالایی
اینها همه رفت ساقیا برخیز
با تشنه دلان نمای سقایی
مشرق چه کند چراغ افروزی
سلطان چه کند شهی و مولایی
مصقول شود چو چهره گردون
چون دود سیاه را تو بزدایی
درده تو شراب جان فزایی را
کز وی آموخت باده صهبایی
یکتا عیشی است و عشرتی کز وی
جان عارف گرفت یکتایی
از دست تو هر که را دهد این دست
بی عقبه لا شده است الایی
ای شاد دمی که آن صراحی را
از دور به مست خویش بنمایی
چون گوهر میبتافت بر خاکم
خاک تن من نمود مینایی
دریای صفات عشق میجوشد
رمزی دو بگویم ار بفرمایی
ور نی بهلم ستیر و بربسته
من دانم و یار من به تنهایی
زین بگذشتم بیار حمرا را
صفراشکن هزار صفرایی
تا روز رهد ز غصه روزی
وین هندوی شب رهد ز لالایی
در حال مگر درت فروبستهست
کاندر پیکار قال میآیی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به زیبایی و جاذبهٔ معشوق اشاره میکند و از خطرات دلباختگی به آن میگوید. او به اهمیت شکیبایی و دوری از افکار آشفته تأکید دارد و از دلسوزی به حال عاشقانی که در پی جمال معشوق هستند، سخن میراند. با اشاره به اثرات عمیق عشق بر دل و عقل انسان، شاعر به معنا و رمز عشق میپردازد و به جستجوی حقیقت و ارتباط با معشوق اشاره میکند. در نهایت، بر این نکته تأکید میکند که علیرغم لذتی که عشق و شناخت میدهد، انسان باید از قید و بندهای ظاهری رها شود تا به حقیقت بپیوندد.
هوش مصنوعی: نگران زیبایی و جمال آن معشوق مسیحایی نباش، زیرا ممکن است دل را بیمار و دچار عشق و جنون کند.
هوش مصنوعی: به خودت فشار نیاور و راهی برای رهایی و سلامت پیدا کن، از زیبایی و جمال آن معشوق نگران و دلمشغول نباش.
هوش مصنوعی: فرصت را از کجا میتوانی به دست آورد تا بتوانی از آن جمال و زیبایی بهرهمند شوی، زیرا لحظهای آرامش و شکیبایی از او (زیبایی) برایت وجود ندارد.
هوش مصنوعی: ماهی چگونه میتواند از دریا دور باشد یا طوطی روح چگونه میتواند از شکر دور شود؟ این بیت به وابستگی عمیق موجودات به منبع اصلیشان اشاره دارد.
هوش مصنوعی: هنگامی که دین در هم نریزد و ایمان تحت تأثیر زلف مشوش او قرار نگیرد، نشانهٔ این است که او به گونهای اساسی با روح و حقیقت ارتباط دارد.
هوش مصنوعی: دل مانند آتش شعلهور شده است و زیبایی او تمام افکار و عقلها را تحت تأثیر قرار داده و به سوی خود میکشاند.
هوش مصنوعی: دل در دو جهان (دنیا و آخرت) غریبه و بیگانه است و به هیچ جایی وابسته نیست، چون ویژگیهای او (دل) هیچگاه در جایی مستقر نمیشوند و همواره در حال تغییر و بیثباتیاند.
هوش مصنوعی: ای بدن تو و طبیعت این دنیا، چگونه عادت کردهای که سخنان بیاساس میگویی؟
هوش مصنوعی: ای عقل، برو و به آرایش زیبایی بپرداز و به خود ببال که این کار توست که دنیا را زیباتر کرده است.
هوش مصنوعی: مولانا در این بیت اشاره به معلمی دارد که در این مکتب (شاید اشاره به مکتب عرفانی یا آموزشی) مشغول به تدریس است و در کنار حفصی، یعنی با او، در حال انجام وظیفهاش است. حتی اگر کار معلمی او بیشتر از معمول باشد، باز هم این نشاندهندهٔ اهمیت و جایگاه او در این مکتب است.
هوش مصنوعی: ای کسی که بر کنار دریا هستی و مانند «بوتیمار» (پرندهای که در دریا زندگی میکند) قرار داری، دستور نده که تا کسی لب به آب نزند.
هوش مصنوعی: ساقی، با توجه به این که همه چیز در حال گذر است، برخیز و به تشنهدلها خدمت کن و از بادهات به آنها بده.
هوش مصنوعی: مشرق، به عنوان جایی که نور و روشنایی از آن میآید، چه کاری میتواند برای روشن کردن جهان انجام دهد؟ سلطان و پادشاهی چه فایدهای دارد، وقتی که خود از لحاظ معنوی و حکومتی در تاریکی یا ناتوانی است؟
هوش مصنوعی: چهرهٔ آسمان باید صاف و روشن شود، مانند چهرهای زیبا، و تو باید غمها و تاریکیها را از بین ببری.
هوش مصنوعی: درد عاشقی، نوعی شراب است که جان را به زندگی و نشاط میآورد و از همین درد، بادهی عرفانی و باطنی وامدار شده است.
هوش مصنوعی: عیش و خوشی خاصی وجود دارد که از آن، جان عارف به یکتایی و یگانگی دست مییابد.
هوش مصنوعی: کسی که از دست تو چیزی بگیرد و تکیهگاهی نداشته باشد، بدون هیچ قدرت و توانایی شده است.
هوش مصنوعی: ای شاد، لحظهای که از دور آن جام شراب را به عاشق خود نشان میدهی.
هوش مصنوعی: زمانی که گوهر (عشق یا حقیقت) بر خاک (دل یا وجود من) میتابد، تن من را مانند شیشه (مینایی) میسازد و خالص و زیبا میکند.
هوش مصنوعی: عشق دارای ویژگیها و صفات زیادی است که همچون دریا در حال جوش و خروش است. اگر اجازه بدهی، میتوانم دو راز دربارهٔ این عشق بگویم.
هوش مصنوعی: اگر نباشی، من توانی بر وسعت دلم نمیتوانم و تنها میدانم که یارم نیز در این درد و غم با من است و از تنهایی رنج میبرد.
هوش مصنوعی: از این غم و اندوه عبور کردم و به یاری دوستم رسیدهام، او که مانند درختی است که هزار ثمرهاش را شکسته و خراب کرده است.
هوش مصنوعی: تا روزی که رنج و غصه از زندگی کنار برود و همچنین آن «هندو»ی شب، که میتوان به خواب و آرامش تعبیرش کرد، از لالایی و خواب رفتن رهایی یابد.
هوش مصنوعی: آیا در حال حاضر دروازهٔ دل تو بسته است که در هنگام جنگ و درگیری، فقط به گفتهگویی مشغول میشوی؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
سر برهنه کردهام به سودایی
برخاسته دل نه عقل و نه رایی
با چشم پر آب پای در آتش
بر خاک نشسته باد پیمایی
چون گوی بمانده در خم چوگان
[...]
ای آنکه نکرد عقل دانایی
جز خدمت درگهت تمنّایی
وی آنکه ندید ذات پاکت را
گردون هزار دیده همتایی
رای تو چو مهر عالم افروزی
[...]
ما از غم تو شدیم سودایی
ای دوست چرا دمی نمیآیی
بر ما گذری نمیکنی گه گه
ور میگذری دمی نمیپایی
تا تو نظری به ما و من کردی
[...]
تا تو روی چو ماه بنمایی
نتوان دید روی بینایی
نیم بالای تو نباشد سرو
که تو سرو تمام بالایی
به تماشا قدم چه رنجه کنی؟
[...]
جهان چون تو مرغی ندید و نبیند
که هم فوق بامی و هم در سرایی
از خلق جهان کناره میگیرد
آن را که تو در کنار میآیی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.