کجا باشد دورویان را میان عاشقان جایی
که با صد رو طمع دارد ز روز عشق فردایی
طمع دارند و نبودشان که شاه جان کند ردشان
ز آهن سازد او سدشان چو ذوالقرنین آسایی
دورویی با چنان رویی پلیدی در چنان جویی
چه گنجد پیش صدیقان نفاقی کارفرمایی
که بیخ و ریشه جان را همه رگهای شیران را
بداند یک به یک آن را به دیده ی نورافزایی
بداند عاقبتها را فرستد راتبتها را
ببخشد عافیتها را به هر صدیق و یکتایی
براندازد نقابی را نماید آفتابی را
دهد نوری خدایی را کند او تازه انشایی
اگر این شه دورو باشد نه آنش خلق و خو باشد
برای جست و جو باشد ز فکر نفس کژپایی
دورویی او است بیکینه ازیرا او است آیینه
ز عکس تو در آن سینه نماید کین و بد رایی
مزن پهلو به آن نوری که مانی تا ابد کوری
تو با شیران مکن زوری که روباهی به سودایی
که با شیران مری کردن سگان را بشکند گردن
نه مکری ماند و نی فن ، نه دورویی نه صدتایی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به نقد دورویی در عشق و معنویت میپردازد و تأکید دارد که افراد دورو جایگاهی در دل عاشقان ندارند. مولانا به این موضوع میپردازد که عشق واقعی و صداقت باعث روشنایی دلها میشود و دورویی در این عرصه نتوانستنی است. او به صدیقان و انسانیانی که با نیت خالص زندگی میکنند، اهمیت میدهد و میگوید که دورویی و نفاق از ریشههای زشت و ناپاکی هستند که در برابر نور ایمان نمیتوانند تاب بیاورند. حقیقت در نهایت بر همه چیز چیره میشود و هر کسی که بخواهد به نور الهی دست یابد، باید از دورویی و نفاق دوری کند.
هوش مصنوعی: دورویان و افرادی که دغلکاری میکنند، در میان عاشقان واقعی جایی ندارند، زیرا آنها فقط به فکر منافع خودشان هستند و از عشق، تنها به دنبال سود و منفعت در آیندهاند.
هوش مصنوعی: عاشقان به چیزهایی که طمع دارند، دست نمییابند و وقتی نیستند، مانند خیال خام میمانند؛ زیرا خداوند (شاه جان) آنها را رد میکند و به آنها اجازه نمیدهد که به هدفشان برسند، همانطور که ذوالقرنین، پادشاهی با قدرت و نفوذ، در برابر موانع و دشمنان سد میسازد.
هوش مصنوعی: دورویی و ریاکاری با چهرهای زیبا و پلید در جایی که بر سر آن نفاق وجود دارد، در نزد افراد پاک و درستکار جایی ندارد و نمیتواند در بین آنها پذیرفته شود.
هوش مصنوعی: تنها کسی که میتواند عمق جان و رگهای قوی و نیرومند را بشناسد، باید به حقیقت و روشنایی دست یابد و به روشنی و نور آنها را ببیند.
هوش مصنوعی: به نتیجه و پایان کارها آگاه است و مسیر درست را به انسانها نشان میدهد، و برای هر انسانی درستکار و یکتاپرست، سلامتی و آسایش را عطا میکند.
هوش مصنوعی: نقابهای باطل را برمیدارد و حقیقت را آشکار میکند. او روشنایی الهی را میدهد و زندگی را برای انسان تازه و پرمعنا میسازد.
هوش مصنوعی: اگر این شاه (که به او اشاره شده) دو رو باشد، آنگاه خلقت و سرشت او نیز یکسان نخواهد بود و این موضوع نشان از جستوجو و حیرت دارد که از تفکر درباره نفس کژ و معوج ناشی میشود.
هوش مصنوعی: دورویی او بر هیچکس کینه ندارد، چرا که او همچون آینهای است که چهرهٔ تو را در دل خود بازتاب میدهد و از این رو، کینه و بدخلقی را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: به آن نوری که مانی (مانی، نقاش و پیامآور ایرانی) آورد، نزدیک مشو که آنجا همیشه تاریکی است. با شیران (مردان شجاع) درگیر نشو و به آنها زور نزن، زیرا روباه (مکار) به دنبال نیرنگ و فریب است.
هوش مصنوعی: اگر سگان بخواهند با شیران بجنگند، نمیتوانند زیرا قدرتشان به پای شیران نمیرسد و در این جنگ نه فریب و نیرنگی باقی میماند و نه دوگانگی و تزویر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بهار آمد من و هر روز نو باغی و نو جایی
به گشتن هر زمان عزمی به بودن هر زمان رایی
قدح پر باده رنگین به دست باده پیمایی
چو مرغ از گل به گل هر ساعتی دیگر تماشایی
نگاری با من و رویی نه رویی بلکه دیبایی
[...]
شبی تاری چو بیساحل دمان پر قیر دریائی
فلک چون پر ز نسرین برگ نیل اندوده صحرائی
نشیب و توده و بالا همه خاموش و بیجنبش
چو قومی هر یکی مدهوش و درمانده به سودائی
زمانه رخ به قطران شسته وز رفتن برآسوده
[...]
ایا بی حد و مانندی که بی مثلی و همتایی
تو آن بی مثل و بی شبهی که دور از دانش مایی
ز وهمی کز خرد خیزد تو زان وهم و خرد در وی
ز رایی کز هوا خیزد تو دور از چشم آن رایی
پشیمانست دل زیرا که تو اسرارها دانی
[...]
خرد را دوش میگفتم که ای اکسیر دانایی
همت بیمغز هشیاری همت بیدیده بینایی
چه گویی در وجود آن کیست کو شایستگی دارد
که تو با آب روی خویش خاک پای او شایی
کسی کاندر جهان بیهیچ استکمال از غیری
[...]
زهی اخلاق تو محمود همچون عقل و دانائی
زهی ایام تو مشکور همچون عهد برنائی
امام شرق رکن الدینکه سوی حضرتت دایم
خطاب انجم و چرخست مولانا و مولائی
اضافت با کف رادت ز گیتی گنج پردازی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.