ای دل بیقرار من راست بگو چه گوهری
آتشیی تو آبیی آدمیی تو یا پری
از چه طرف رسیدهای وز چه غذا چریدهای
سوی فنا چه دیدهای سوی فنا چه میپری
بیخ مرا چه میکنی قصد فنا چه میکنی
راه خرد چه میزنی پرده خود چه میدری
هر حیوان و جانور از عدمند بر حذر
جز تو که رخت خویش را سوی عدم همیبری
گرم و شتاب میروی مست و خراب میروی
گوش به پند کی نهی عشوه خلق کی خوری
از سر کوه این جهان سیل توی روان روان
جانب بحر لامکان از دم من روانتری
باغ و بهار خیره سر کز چه نسیم میوزی
سوسن و سرو مست تو تا چه گلی چه عبهری
بانک دفی که صنج او نیست حریف چنبرش
درنرود به گوش ما چون هذیان کافری
موسی عشق تو مرا گفت که لامساس شو
چون نگریزم از همه چون نرمم ز سامری
از همه من گریختم گرچه میان مردمم
چون به میان خاک کان نقده زر جعفری
گر دو هزار بار زر نعره زند که من زرم
تا نرود ز کان برون نیست کسیش مشتری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به دل خود میگوید و از بیقراری و جستوجوی معنای وجود صحبت میکند. او از دل میپرسد که چه گوهری دارد و از کجا آمده است، و به وضعیت انسانها اشاره میکند که در حال انحطاط و نزدیکی به فنا هستند. شاعر به درک معنای عشق و زندگی و همچنین دوری از دنیا و مادیات میپردازد و پیامی از جدایی از زرق و برقهای دنیوی میدهد. او خود را در دنیای کنونی میبیند و در عین حال به جستوجوی حقیقت و آگاهی فرامیخواند. در نهایت، شاعر میگوید که اگرچه در میان مردم است، اما از دنیا گریخته و به دنبال گنج واقعی وجود خود است.
هوش مصنوعی: ای دل ناآرام من، راست بگو که تو چه چیزی هستی; آیا تو گوهری ارزشمند، آتشی سوزان، آبی زلال، انسانی با فضیلت، یا پری زیبایی هستی؟
هوش مصنوعی: تو از کدام سمت آمدهای و چه چیزهایی خوردهای که به سمت فنا (زوال) رفتهای؟ به چه چیزی از فنا (زوال) نگاه کردهای و چرا به آن سمت پرواز میکنی؟
هوش مصنوعی: چرا ریشهی وجود مرا نابود میکنی و به سمت فنا میروی؟ چرا به عقل و خرد من بیاحترامی میکنی و پردهی خود را کنار میزنی؟
هوش مصنوعی: تمام موجودات زنده و حیوانات از عدم (هیچ بودن) در حال دوری هستند، اما تو هستی که به سادگی وجودت را به سمت عدم میکشی و آن را به سوی نابودی میکوی.
هوش مصنوعی: تو با شور و شتاب به سوی مقصدت میروی، انگار در حال مستی و نابسامانی هستی. به نصایح دیگران توجهی نداری و از جذابیتهای دنیایی لذت میبری.
هوش مصنوعی: جریان زندگی و وجود در این جهان مانند سیلی است که از بالای کوه به سوی دریا میرود. تو که از وجود من دم میزنی، بیشتر از این جریان زندگی حرکت میکنی و به سوی کمالی بینهایت میروی.
هوش مصنوعی: باغ و بهار با شگفتی به این فکر میکنند که این نسیم از کجا میآید که سوسن و سرو مست شدهاند. آنها میپرسند که این نسیم تا چه حد میتواند معطر و خوشبو باشد.
هوش مصنوعی: صدای دفی که صنج (چنگ) او همخوانی ندارد، به گوش ما نمیرسد و مانند سخنان بیمعنای کافری است که هیچ تأثیری ندارد.
هوش مصنوعی: محبت تو به من آموخت که به هیچکس و هیچچیزی وابسته نشوم، اما زمانی که از همه چیز دور میشوم، نرم و مطیع میشوم مثل سامری که در برابر موسی تسلیم شد و از راه راست منحرف شد.
هوش مصنوعی: من از همه چیز فرار کردهام، اگرچه در میان مردم هستم. هنگامی که به میان خاک میروم، مانند طلا در کان (معدن) زرد است، یعنی ارزش واقعی را در آنجا مییابم.
هوش مصنوعی: اگر دو هزار بار طلا فریاد بزند که من طلا هستم، باز هم کسی نیست که آن را بخرد و از معدن خارج کند، یعنی ارزش واقعی من هرگز تغییر نمیکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
خاک شدم در تو را آب رخم چرا بری
داشتمت به خون دل خون دلم چرا خوری
از سر غیرت هوا چشم ز خلق دوختم
پردهٔ روی تو شدم پردهٔ من چرا دری
وصل تو را به جان و دل میخرم و نمیدهی
[...]
هر طربی که در جهان گشت ندیم کهتری
میبرمد از او دلم چون دل تو ز مقذری
هر هنری و هر رهی کان برسد به ابلهی
نیست به پیش همتم زو طربی و مفخری
گر شکر است عسکری چون برسد به هر دهن
[...]
دانمت آستین چرا پیش جمال میبری
رسم بود کز آدمی روی نهان کند پری
معتقدان و دوستان از چپ و راست منتظر
کبر رها نمیکند کز پس و پیش بنگری
آمدمت که بنگرم باز نظر به خود کنم
[...]
ای نفس سپیده دم جان دهمت بخدمتی
گر بجناب حضرت آصف عهد بگذری
بحر سحائب کرم کان مواهب نعم
مهر سپر مهتری اختر برج سروری
خواجه عماد ملک و دین آنکه بکلک درفشان
[...]
پیش که شاه اختران، تیغ کشد به لشکری؛
خیز مگر به برق می، برقع صبح بردری
پیش که صبح از طرب، خنده کند به زیر لب؛
خیز که در وداع شب، جام به گریه آوری
پیش که پرتو افگند، مهر به دشت خاوران؛
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.