کجاست ساقی جان تا به هم زند ما را
بروبد از دل ما فکر دی و فردا را
چنو درخت کم افتد پناه مرغان را
چنو امیر بباید سپاه سودا را
روان شود ز ره سینه صد هزار پری
چو بر قنینه بخواند فسون احیا را
کجاست شیر شکاری و حملههای خوشش
که پر کنند ز آهوی مشک صحرا را
ز مشرقست و ز خورشید نور عالم را
ز آدمست در و نسل و بچه حوا را
کجاست بحر حقایق کجاست ابر کرم
که چشمه های روان داده است خارا را
کجاست کان شه ما نیست لیک آن باشد
که چشم بند کند سحرهاش بینا را
چنان ببندد چشمت که ذره را بینی
میان روز و نبینی تو شمس کبری را
ز چشم بند وی است آنکه زورقی بینی
میان بحر و نبینی تو موج دریا را
تو را تپیدن زورق ز بحر غمض کند
چنانکه جنبش مردم به روز اعمی را
نخواندهای ختم الله خدای مهر نهد
همو گشاید مهر و برد غطاها را
دو چشم بسته تو در خواب نقشها بینی
دو چشم باز شود پرده آن تماشا را
عجب مدار اگر جان حجاب جانانست
ریاضتی کن و بگذار نفس غوغا را
عجبتر اینک خلایق مثال پروانه
همیپرند و نبینی تو شمع دلها را
چه جرم کردی ای چشم ما که بندت کرد
بزار و توبه کن و ترک کن خطاها را
سزاست جسم بفرسودن این چنین جان را
سزاست مشی علی الراس آن تقاضا را
خموش باش که تا وحیهای حق شنوی
که صد هزار حیاتست وحی گویا را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با جستوجوی ساقی جان آغاز میشود که دل را از غم گذشته و آینده پاک کند، و او را درخت پناه، شیر شکاری، دریای حقیقت و ابر کرم میخواند. سپس شاعر میگوید این معشوق همهجا حاضر است، اما با چشمبندی خود کاری میکند که آدمی ذره و قایق را ببیند و خورشید و دریا را نبیند. در پایان، راه برداشتن این پرده را توبه، ریاضت، گذشتن از نفس و خاموشی میداند تا وحی حق شنیده شود.
هوش مصنوعی: ساقی جان کجاست تا ما را از خود بیخود و دگرگون کند و اندیشهٔ دیروز و فردا را از دلمان پاک کند.
هوش مصنوعی: درختی مانند او که پناهگاه مرغان باشد کمتر پیدا میشود، و سپاه عشق و شوریدگی به فرمانروایی مانند او نیاز دارد.
هوش مصنوعی: هنگامی که او بر شیشهٔ شراب افسون زندهکردن بخواند، صدها هزار پری از راه سینه روان میشوند؛ یعنی دم او شور و حالهای بیشمار در دلها برمیانگیزد.
هوش مصنوعی: آن شیر شکارگر و حملههای دلپذیرش کجاست که دشت را از آهوان مشکین پر میکند؟ یعنی شکار او مایهٔ زندگی و خوشبویی است، نه نابودی.
هوش مصنوعی: همانگونه که نور جهان از مشرق و خورشید است و فرزندان حوا از آدم پدید آمدهاند، هستی و روشنی ما نیز از اوست.
هوش مصنوعی: آن دریای حقیقتها و ابر بخشش کجاست که از سنگ خارا چشمههای روان جاری کرده است؟
هوش مصنوعی: کجاست که شاه ما در آن نباشد؟ او همهجا هست، اما جادوی او چنان است که چشم بینا را میبندد تا او را نبیند.
هوش مصنوعی: چنان چشمت را میبندد که در روز روشن ذره را میبینی ولی خورشید بزرگ را نمیبینی؛ با اشاره به شمس تبریزی.
هوش مصنوعی: از چشمبندی اوست که در میان دریا قایق را میبینی اما موج دریا را که آن را میجنباند نمیبینی.
هوش مصنوعی: لرزش و جنبش قایق تو را از دیدن دریا غافل میکند، همانگونه که نابینا در روز جنبش مردم را حس میکند اما خود آنان را نمیبیند؛ یعنی آثار را میبینی و پدیدآورنده را نه.
هوش مصنوعی: مگر آیهٔ «ختم الله» را نخواندهای؟ خداوند است که بر دلها مهر مینهد و هم اوست که مهر را میگشاید و پردهها را برمیدارد.
هوش مصنوعی: در خواب با چشم بسته نقشها میبینی، و چون چشم باز شود همان باز بودن چشم پردهٔ آن تماشا میشود؛ یعنی دیدن ظاهری مانع دیدن باطنی است.
هوش مصنوعی: شگفت مدان که جان خودِ آدمی پردهٔ میان او و معشوق است؛ ریاضت بکش و هیاهوی نفس را رها کن.
هوش مصنوعی: شگفتتر اینکه مردم مانند پروانه گرد شمعی میپرند و تو آن شمع دلها را نمیبینی.
هوش مصنوعی: ای چشم ما، چه گناهی کردی که او تو را بست؟ زاری کن و توبه کن و خطاها را کنار بگذار.
هوش مصنوعی: سزاوار است که برای چنین جانی تن را فرسوده کنی، و سزاوار است که برای آن خواستهٔ معشوق با سر راه بروی؛ یعنی نهایت فروتنی و کوشش را به جا آوری.
هوش مصنوعی: خاموش باش تا وحیها و الهامهای حق را بشنوی، زیرا وحیِ گویای حق صد هزار زندگی در خود دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
همین شعر » بیت ۷
کجاست کان شه ما نیست لیک آن باشد
که چشم بند کند سحرهاش بینا را
جواب آن غزل مولوی است این صائب
که چشم بند کند سحرهاش بینا را
دو زلف تو صنما عنبر و تو عطاری
به عنبر تو همی حاجب اوفتد ما را
مرا فراق تو دیوانه کرد و سرگردان
ز بهر ایزد دریاب مر مرا یارا
بمان بر تن من زلف عنبرینت که هست
[...]
اسیر شیشه کن آن جنیان دانا را
بریز خون دل آن خونیان صهبا را
ربودهاند کلاه هزار خسرو را
قبای لعل ببخشیده چهره ما را
به گاه جلوه چو طاووس عقلها برده
[...]
اگر تو فارغی از حال دوستان یارا
فراغت از تو میسّر نمیشود ما را
تو را در آینه دیدن جمالِ طَلعتِ خویش
بیان کند که چه بودهست ناشکیبا را
بیا که وقت بهار است تا من و تو به هم
[...]
به سرنمی شود از روی شاهدان ما را
نشاط و خوش دلی و عشرت و تماشا را
غلام سیم برانم که وقت دل بردن
به لطف در سخن آرند سنگ خارا را
به راستی که قبا بستن و خرامیدن
[...]
زمانه حله نو بست روی صحرا را
کشید دل به چمن لعبتان رعنا را
هوای گل ز خوشی یاد می دهد، لیکن
چه سود چون تو فرامش نمی شوی ما را
ز سرو بستان چندین چه می پرد بلبل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.