ای نفس کل صورت مکن وی عقل کل بشکن قلم
ای مرد طالب کم طلب بر آب جو نقش قدم
ای عاشق صافی روان رو صاف چون آب روان
کاین آب صافی بیگره جان می فزاید دم به دم
از باد آب بیگره گر ساعتی پوشد زره
بر آب جو تهمت منه کو را نه ترس است و نه غم
در نقش بینقشی ببین هر نقش را صد رنگ و بو
در برگ بیبرگی نگر هر شاخ را باغ ارم
زان صورت صورت گسل کو منبع جان است و دل
تن ریخته از شرم او بگریخته جان در حرم
از باده و از باد او بس بنده و آزاد او
چون کان فروبر نفس چون که برآورده شکم
از بحر گویم یا ز در یا از نفاذ حکم مر
نی از مقالت هم ببر می تاز تا پای علم
چپ راست دان این راه را در چاه دان این چاه را
چون سوی موج خون روی در خون بود خوان کرم
در آتش آبی تعبیه در آب آتش تعبیه
در آتشش جان در طرب در آب او دل در ندم
یا من ولی انعامنا ثبت لنا اقدامنا
ای بیتو راحتها عنا ای بیتو صحتها سقم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به نقش دل و جان و ارتباط آنها با عشق و معرفت میپردازد. او از انسان میخواهد که از ظواهر و محدودیتها فراتر برود و به جوهر وجود خویش پی ببرد. با تشبیهاتی مانند آب صافی و باد بیگره، به لطافت و آزادی روح اشاره میکند و بر اهمیت خلوص در عشق و جستجوی حقیقت تأکید دارد. همچنین، او یادآور میشود که در دنیای شلوغ و متنوع، باید به عمق وجود و سادگی بازگشت تا به درک واقعی برسیم و از تعلقات دنیوی رهایی یابیم. در نهایت، شاعر به زبان دعا و ندا میگوید که بدون وجود عشق، آرامش و صحت امکانپذیر نیست.
هوش مصنوعی: ای روح، به شکل ظاهری در نیا، و ای عقل، در نوشتن و ضبط محدودیتها را کنار بگذار. ای مردی که در جستجوی حقیقت هستی، کمتر بخواه، زیرا نشانهات مانند ردپایت بر آب زود محو میشود.
هوش مصنوعی: ای عاشق، خودت را مانند آب زلال و روان بکن، زیرا این آب پاک و بیخدشه هر لحظه جان را تازهتر و سرزندهتر میکند.
هوش مصنوعی: اگر بادی به طور موقت بر سطح آب بیگره بگذرد و آن را به هم بزند، به او تهمت نزن که نه ترسی دارد و نه اندوه، بلکه طبیعت او اینگونه است.
هوش مصنوعی: در هر چیز بدون شکل، یا بینقش، صدها جلوه و زیبایی وجود دارد. اگر به یک برگ بدون برگش نگاه کنی، میتوانی هر شاخهای را مانند باغ ارم، زیبا و دلانگیز ببینی.
از آن جمال حقیقی که سرچشمهی جان و دل است، چنان پرتوی نمایان شده که تمام صورتهای دنیوی را محو کرده (صورتگسل است). تنِ مادی، از شرم آن جلوهی والا، از بین رفته و نابود شده، و جان به حریم آن حقیقتِ مقدس پناه برده و گریخته است.
هوش مصنوعی: او از باده و نسیم خود بندگان و آزادگان را به خود میکشاند. مانند معدن که نفس را فرومیبرد، او نیز مانند آن، روح را به خود میآورد و به دل مینشاند.
هوش مصنوعی: من از عمق و گسترهٔ دریا یا از ورودی آن یا از قدرت اجرایی حکمت سخن میگویم، اما نه از سخنان دگم و ثابت. تنها با جدیت و شور و شوق به علم و دانش بپرداز و در این مسیر تلاش کن.
هوش مصنوعی: این بیت به مسیری اشاره دارد که انسان باید در آن حواسش را جمع کند و از چپ و راست منحرف نشود. منظور این است که وقتی به درون چاه میرویم و در خطر قرار میگیریم، باید توجه داشته باشیم که با توجه به مشکلات و چالشها، در نهایت به خوبی و محبت دست خواهیم یافت، که به نوعی به رحمت و بخشش الهی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: در آتش و آب به نوعی تناقض وجود دارد؛ اینجا نشان میدهد که در آتش، آبی وجود دارد و در آب، آتش. در این حالت، جان در خوشی و شادابی است و دل در ناله و افسردگی. این بیان به پیچیدگی احساسات انسان اشاره دارد که میتواند همزمان در وضعیتهای متضاد قرار داشته باشد.
هوش مصنوعی: ای کسی که ولی و سرپرست ما هستی، نعمتها و لطفهایت سبب شده که ما در مسیر صحیح قدم برداریم؛ بیتو آرامشها از ما دور است و بدون تو، سلامتها به درد و بیماری تبدیل میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
اکنون صبای مشک شم آرد برون خیل و حشم
لؤلؤ برافرازد علم چون ابر در آرد ز نم
در راه عشق ای عاشقان خواهی شفا خواهی الم
کاندر طریق عاشقی یک رنگ بینی بیش و کم
روزی بیاید در میان تا عشق را بندی میان
عیسی بباید ترجمان تا زنده گرداند به دم
چون دیده کوتهبین بود هر نقش حورالعین بود
[...]
هم گنج داری هم خدم بیرون از جه از کتم عدم.
بر فرق فرقد نه قدم بر بام عالم زن علم
انجم فرو روب از فلک عصمت فروشوی از ملک
بر زن سما را بر سمک انداز در کتم عدم
هر چه از تو آید خوش بود
خواهی شفا خواهی الم
ای ساقی روشن دلان بردار سغراق کرم
کز بهر این آوردهای ما را ز صحرای عدم
تا جان ز فکرت بگذرد وین پردهها را بردرد
زیرا که فکرت جان خورد جان را کند هر لحظه کم
ای دل خموش از قال او واقف نهای ز احوال او
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.