مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر سوم
»
بخش ۵۷ - بیان آنک علم را دو پرست و گمان را یک پرست ناقص آمد ظن به پرواز ابترست مثال ظن و یقین در علم
علم را دو پَر، گمان را یک پرست
ناقص آمد ظنْ به پرواز ابترست
مرغِ یک‌پر زود افتد سرنگون
باز بر پرد دو گامی یا فزون
افت خیزان می‌رود مرغ گمان
با یکی پر بر امید آشیان
چون ز ظن وا رست علمش رو نمود
شد دو پر آن مرغ یک‌پر پر گشود
بعد از آن یمشی سویا مستقیم
نه علی وجهه مکبا او سقیم
با دو پر بر می‌پرد چون جبرئیل
بی گمان و بی مگر بی قال و قیل
گر همه عالم بگویندش توی
بر ره یزدان و دین مستوی
او نگردد گرم‌تر از گفتشان
جان طاق او نگردد جفتشان
ور همه گویند او را گم‌رهی
کوه پنداری و تو برگ کهی
او نیفتد در گمان از طعنشان
او نگردد دردمند از ظعنشان
بلک گر دریا و کوه آید به‌گفت
گویدش با گم‌رهی گشتی تو جفت
هیچ یک ذره نیفتد در خیال
یا به طعن طاعنان رنجورحال
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بررسی تفاوت علم و گمان می‌پردازد. علم به مانند مرغی با دو پر است که می‌تواند به راحتی پرواز کند، در حالی که گمان با یک پر محدود می‌شود و زود به زمین می‌افتد. اگر چیزی بر اساس گمان باشد، فرد همیشه در معرض تردید و شک قرار می‌گیرد و نمی‌تواند به سوی هدفی مستقیم حرکت کند. اما کسی که از یقین و علم برخوردار است، با قدرت و ثبات بیشتری پیش می‌رود و تحت تأثیر نظرات و قضاوت‌های دیگران قرار نمی‌گیرد. در نهایت، علم او را از هر گونه ناامیدی و اضطراب دور نگه می‌دارد.
هوش مصنوعی: علم به دو پر تشبیه شده که باعث پرواز و اوج گرفتن می‌شود، در حالی که گمان تنها یک پر دارد و به همین دلیل نمی‌تواند به خوبی پرواز کند. بنابراین، گمان ناتمام و ناقص است.
هوش مصنوعی: مرغی که فقط یک پر دارد، به سرعت سقوط میکند، اما مرغی که دو پر دارد، می‌تواند برود و دورتر پرواز کند.
هوش مصنوعی: مرغ گمان که تنها یک پر دارد، به طور بی‌ثبات و لرزان می‌رود و با امید رسیدن به آشیانه، در تلاش است، اما به خاطر نداشتن تکیه‌گاه قوی، به راحتی سقوط میکند.
هوش مصنوعی: زمانی که انسان از گمان و شک دور شود، علم و دانش او نمایان می‌شود و در این حالت، دانش مانند مرغی با دو پر پرواز میکند، در حالی که گمان به‌تنهایی تنها یک پر دارد و نمی‌تواند به‌خوبی پرواز کند.
هوش مصنوعی: پس از آن، علم به‌سوی هدف خود به‌طور مستقیم حرکت میکند و مانند کسی که بیمار است، در مسیرش کج و معوج نیست.
هوش مصنوعی: علم، همچون جبرئیل، با دو بال (یقین و درستی) پرواز میکند، بدون شک و بدون هیچ‌گونه حرف و گپی.
هوش مصنوعی: اگر همهٔ مردم بگویند که تو در مسیر خدا و دین ثابت‌قدم هستی، به معنای واقعی، آنچه مهم است، یقین و اعتقاد درونی توست.
هوش مصنوعی: انسان به‌دلیل نداشتن یقین و دانش واقعی، نمی‌تواند از نظرات دیگران تأثیر بپذیرد و به قلبش گرمایی دهد. او به‌جز آنچه که خود می‌داند و حس میکند، نمی‌تواند به گفته‌های دیگران اطمینان کند.
هوش مصنوعی: هرچند همه بگویند که او در گمراهی و سرگردانی است، اما تو چطور به او نگاه می‌کنی؟ آیا او را مانند کوهی می‌پنداری یا به مثابه برگی از درخت؟
هوش مصنوعی: او تحت تأثیر سخنان و انتقادهای دیگران قرار نمی‌گیرد و از گمان‌های آنها در رنج نمی‌آید.
هوش مصنوعی: اگر دریا و کوه هم بیایند و با هم گفتگو کنند، به تو می‌گویند که با گمراهی هم‌نشینی کرده‌ای و تو به همراهی او در آمده‌ای.
هوش مصنوعی: هیچ یک از ذرات کوچک هم نمی‌تواند در ذهن بیفتد یا به خاطر طعنه‌زنی که از طرف افراد بدحال می‌شود، دچار رنج و ناراحتی شود.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.