بخش ۲۱۴ - منجذب شدن جان نیز به عالم ارواح و تقاضای او و میل او به مقر خود و منقطع شدن از اجزای اجسام کی هم کندهٔ پای باز روحاند
گوید ای اجزای پست فرشیم
غربت من تلختر من عرشیم
میل تن در سبزه و آب روان
زان بود که اصل او آمد از آن
میل جان اندر حیات و در حی است
زانک جان لامکان اصل وی است
میل جان در حکمتست و در علوم
میل تن در باغ و راغست و کروم
میل جان اندر ترقی و شرف
میل تن در کسب و اسباب علف
میل و عشق آن شرف هم سوی جان
زین یحب را و یحبون را بدان
حاصل آنک هر که او طالب بود
جان مطلوبش درو راغب بود
گر بگویم شرح این بی حد شود
مثنوی هشتاد تا کاغذ شود
آدمی حیوان نباتی و جماد
هر مرادی عاشق هر بیمراد
بیمرادان بر مرادی میتنند
و آن مرادان جذب ایشان میکنند
لیک میل عاشقان لاغر کند
میل معشوقان خوش و خوشفر کند
عشق معشوقان دو رخ افروخته
عشق عاشق جان او را سوخته
کهربا عاشق به شکل بینیاز
کاه میکوشد در آن راه دراز
این رها کن عشق آن تشنهدهان
تافت اندر سینهٔ صدر جهان
دود آن عشق و غم آتشکده
رفته در مخدوم او مشفق شده
لیکش از ناموس و بوش و آب رو
شرم میآمد که وا جوید ازو
رحمتش مشتاق آن مسکین شده
سلطنت زین لطف مانع آمده
عقل حیران کین عجب او را کشید
یا کشش زان سو بدینجانب رسید
ترک جلدی کن کزین ناواقفی
لب ببند الله اعلم بالخفی
این سخن را بعد ازین مدفون کنم
آن کشنده میکشد من چون کنم
کیست آن کت میکشد ای معتنی
آنک مینگذاردت کین دم زنی
صد عزیمت میکنی بهر سفر
میکشاند مر ترا جای دگر
زان بگرداند به هر سو آن لگام
تا خبر یابد ز فارس اسپ خام
اسپ زیرکسار زان نیکو پیست
کو همیداند که فارس بر ویست
او دلت را بر دو صد سودا ببست
بیمرادت کرد پس دل را شکست
چون شکست او بال آن رای نخست
چون نشد هستی بالاشکن درست
چون قضایش حبل تدبیرت سکست
چون نشد بر تو قضای آن درست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بررسی رابطهٔ جان و جسم پرداخته و نشان میدهد که روح انسان به عالم ارواح وابسته است و در طلب بازگشت به سرزمین اصلی خود میباشد. میل و علاقهٔ جان به حیات، حکمت و رشد است، در حالی که تمایل جسم به دنیا و مادیات معطوف است. در ادامه، تناقض میل عاشق و معشوق توصیف میشود و بیان میکند که عشق جان عاشق را میسوزاند و او را به سوی معشوق میکشاند. انسانها و مخلوقات دیگر به طور طبیعی به مراد خود جذب میشوند و این جذب به دو شکل متفاوت به پیش میرود: میل عاشق جانی را زنده میکند و میل معشوق خوشی را برای او به ارمغان میآورد. در نهایت، شاعر به پیچیدگی عشق و جاذبهٔ آن در زندگی انسان اشاره میکند و از سستی تمایلات بشری سخن به میان میآورد.
هوش مصنوعی: شاعر به اجزای پست و ابتدایی خود یعنی جسم و تن میگوید که ما در این دنیا بیگانهایم و دوری از معانی عالی و روحانی برای ما تلختر از هر چیز است، در حالی که ما در حقیقت از مقام بالاتر و عرش آسمانی آمدهایم.
هوش مصنوعی: تمایل بدن به سبزه و آب روان به این خاطر است که ریشه و منشأ آن از همین عناصر طبیعی است.
هوش مصنوعی: تمایل روح به زندگی و حیات از این ناشی میشود که اصل روح در جایی نامحدود و فراتر از مکانها قرار دارد.
هوش مصنوعی: تمایل جان به یادگیری حکمت و کسب علوم است، در حالی که تمایل تن به لذتبردن از باغ و دشت و محصولات آن میباشد.
هوش مصنوعی: میل و خواستهی جان در میل به ترقی و مقام عالی است، در حالی که میل و خواستهی تن به تأمین نیازهای مادی و وسایل زندگی مربوط میشود.
هوش مصنوعی: عشق و تمایل به کمال و مقام عالی، به سوی روح و جان انسان گرایش دارد؛ زیرا کسی که به چنین مقاماتی میل و عشق دارد، روح او نیز به آن سمت گرایش پیدا میکند.
هوش مصنوعی: هر کسی که خواستار چیزی باشد، جان آن چیز نیز به او تمایل خواهد داشت و نسبت به او علاقهمند خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر بخواهم توضیح دهم، این موضوع بسیار گسترده و طولانی خواهد شد و ممکن است چندین دفتر مثنوی را پر کند.
هوش مصنوعی: آدمی، مانند موجودات زنده و بیجان، به چیزهایی که به او مرتبط نیستند هم عشق میورزد و به دنبال خواستهها و آرزوهایی است که هیچگاه به آنها نمیرسد.
هوش مصنوعی: بیمرادان (کسانی که چیزی را نمیخواهند) به کسانی که مراد دارند (یعنی خواستهای دارند) نزدیک میشوند و آن کسانی که خواسته دارند، این بیمرادان را به خود جذب میکنند.
هوش مصنوعی: علاقه و کشش عاشقان میتواند آنها را رنجور و ضعیف کند، اما عشق معشوقان موجب شادی و نشاط آنها خواهد شد.
هوش مصنوعی: عشق معشوقان باعث میشود که چهرههای آنها شاداب و درخشان باشد، در حالی که عشق عاشق، جان او را میسوزاند و به شدت در درونش احساس سوزش و رنج ایجاد میکند.
هوش مصنوعی: عاشق مانند کهربا است که به صورت بینیاز و مستقل در جستجوی معشوق است و به خاطر علاقۀ شدید خود تلاش میکند تا در مسیر طولانی عشق پیش برود.
هوش مصنوعی: این عشق را رها کن، زیرا آن تشنه دهانی که در سینهٔ صدر جهان (یعنی در دل جهان) میتابد، ماشین و کاسهٔ محبت و عشق را میطلبد.
هوش مصنوعی: عشق و غم مانند دودی هستند که از آتشکدهای برمیخیزند و در حضور محترم و مهربان او کاملاً ناپدید شدهاند.
هوش مصنوعی: او از حرمت و بوی خوش و آب روی معشوق سر شرم داشت که نتواند از او دور شود.
هوش مصنوعی: عشق و رحمت الهی نسبت به انسانهای بیچاره و محروم افزایش یافته است، و به خاطر این لطف و محبت، نعمت سلطنت و قدرت الهی نمیتواند خود را از آنها دور سازد.
هوش مصنوعی: عقل در حیرت است که این شگفتی چه چیزی او را به سمت خود کشیده است، یا این که نیرویی از آنسوی عالم، او را به اینجا رسانده است.
هوش مصنوعی: تن یکنواخت و محدود خود را رها کن، زیرا از این نا آگاهی، سکوت کن. خداوند از رموز نهانی باخبرتر است.
هوش مصنوعی: من بعد از این، دیگر این صحبتها را مخفی میکنم، چون آن کسی که جان را میکشد (یعنی خدا یا حقیقتی عظیم)، مرا در این حالت رها نمیکند.
هوش مصنوعی: کیست که تو را به طرف خود جلب میکند، ای کسی که با دقت و توجه زندگی میکنی؟ آن کسی که نمیگذارد تو در این دم (لحظه) از او دور شوی.
هوش مصنوعی: شما در زندگی بارها تصمیم میگیرید و به سفرهایی میروید، اما در واقع چیزی فراتر از جسم خاکیتان شما را به سمت مکانهای دیگر و جهات مختلف میکشاند.
هوش مصنوعی: به کمک لگام اسب، او را به هر سمت میچرخاند تا بفهمد که آیا به سمت فارس میرود یا نه، چون اسب خام (بیتجربه) نیاز دارد تا جهت را بشناسد.
هوش مصنوعی: اسب زیرکشیده، که از لحاظ نژاد و اصل خوب است، میداند که فارس، که به معنای اصل و نسب خوب است، بر اوست و او را تحت نظر دارد.
هوش مصنوعی: دل تو را به خاطر دوصد آرزو و خواسته بسته است؛ پس وقتی چنین نشد و به مقصودت نرسی، دل تو را میشکند.
هوش مصنوعی: زمانی که او، یعنی جان یا روح، نخستین حالت خود را از دست میدهد و دچار تزلزل میشود، دیگر نمیتواند بهدرستی نیرو و قدرت خود را حفظ کند و از آن بال شکسته، نمیتواند بهخوبی استفاده کند.
هوش مصنوعی: زمانی که تقدیر و سرنوشت تو به سبب تدبیر الهی به بنبست میرسد، آن گاه قضای الهی بر تو به درستی و به موقع تحقق نمییابد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.