قصیدهٔ شمارهٔ ۲۷ - فی مدح محمدخان ترکمان فی حالة نزوله به کاشان
دوش ز ره قاصدی خرم و خندان رسید
کز نفس او به دل رایحهٔ جان رسید
از سرو بر چون فشاند گرد معنبر نسیم
فیض به پست و بلند از اثر آن رسید
روی بشارت نمود زآینهٔ صدق و گفت
از پی آئین و عدل داور دوران رسید
پیک صبا هم رساند مژده کز اقبال و بخت
بر در شهر سبا تخت سلیمان رسید
از عقبش فوج فوج لشگری آمد گران
شور ز گردون گذشت گرد به کیوان رسید
تا شود اطفای ظلم بر سر ذرات ملک
گرمتر از آفتاب سایهٔ سبحان رسید
عزم دل شهریار سوی ره این دیار
بود چنان کز بهار مژده به بستان رسید
کرد بدین سو عبور لشگر عیش و سرور
غصه به تاراج رفت قصه به پایان رسید
موکب پر کوکبه با دو جهان دبدبه
از حرکات نسیم غالیه افشان رسید
گرد سپه کوه بر رخ گردون نشست
کوکبهٔ خور شکست دبدبهخان رسید
خان معلی لقب که اسم محمد بر او
خلعت توفیق بود کز بر یزدان رسید
والی والا سریر آن که بر ایوان قدر
پایهٔ بالائیش تا نهم ایوان رسید
میر سکندر سپاه آن که به پابوس او
صد جم و دارا چو رفت نوبت خاقان رسید
عازم کاشان هنوز ناشده اندیشهاش
طنطنهٔ شوکتش تا به خراسان رسید
غوث بلندست و پس ابر وجودش کزو
سایه بگردون فتاد مایه به عمان رسید
تا نپذیرد خلل سلسلهٔ مملکت
سلسلهها را تمام سلسله جنبان رسید
باد مرادی برخاست برق رواجی بجست
فلک ز طوفان گذشت ملک به سامان رسید
تا شکند در جهان رونق دیوان ظلم
با دو جهان عدل و داد حاکم دیوان رسید
چاره بر ملک را مالک دوران رساند
بس که به چرخ بلند زین بلد افغان رسید
در عظمت هرچه داشت صورت فرض محال
از پی تعظیم او جمله به امکان رسید
روز دغا در مصاف تیغ مبارز شکاف
بر سر فارس چو راند بر فرس آسان رسید
سینهٔ اعدای او خانهٔ زنبور شد
بس که ز شستش بر او ناوک پران رسید
خصم دغا هرکجا کرد ز دستش فراز
مرگ همانجا به او دست و گریبان رسید
بس که شد از هیبتش جان ز بدنها برون
تیغ بهر سو که راند بر تن بیجان رسید
جانب او بس که داشت بیش ز امکان فضا
بر سر خصمش اجل پیش ز فرمان رسید
ای مه انجم حشم وی ملک محتشم
کز نسقت ملک را کار به سامان رسید
من برهٔ طاعتت گرچه ز دوران نیم
جان به لب طاقتم از غم دوران رسید
شربت لطفی فرست کاین تن رنجور را
درد کشیدن خطاست حال که درمان رسید
تا ز صعود بخار خواهد از ابر بهار
قطره ز بالا فتاد رشحه به بستان رسید
ابر نوال تو را مایه کم از یم مباد
کز تو به هر کس که بود رشحهٔ احسان رسید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ ورود محمدخان ترکمان به کاشان و خوشحالی مردم از این واقعه است. قاصدی خرم و خندان از راه میرسد و نوید بخشش و عدالت خان را به شهر میآورد. لشکری برای استقبال خان میرسد و فضایی پر از سرور و نشاط ایجاد میشود. شاعر به وصف عظمت محمدخان و تأثیر او در برقراری عدالت و آرامش میپردازد و برای او دعا میکند که با تأثیرش ظلم را برطرف کند. در نهایت، شاعر از خان درخواست میکند تا لطفی به او برساند و حال زاریاش را بهبود بخشد.
هوش مصنوعی: دیشب پیامآوری شاد و خندان از راه رسید که با نفس او بوی خوشی به دلها منتقل شد و جانها را زنده کرد.
هوش مصنوعی: نسیم خوشبوی فیض مانند گردی است که از سرو بر افشانده میشود و این نعمت به همه جا، هم به بالاترین و هم به پایینترین جاها، میرسد.
هوش مصنوعی: به نشانهی خوشخبری، چهرهای در آینهی راستگویی نمایان شد و گفت که با پیروی از روش انصاف و عدالت، دادگر زمان به اینجا آمد.
هوش مصنوعی: باد صبا خبری آورد که به لطف و شانس، تخت سلیمان که نمادی از عظمت و قدرت است، به شهر سبا (مکان مقدسی در ادبیات) رسید.
هوش مصنوعی: از پی او، گروههای زیادی از سپاهیان بهسختی و با سر و صدای زیاد آمدند، و غبارشان از آسمان گذشت و به افق رسید.
هوش مصنوعی: در این بیت، بیان میشود که سایهٔ پر برکت خداوند مانند نور آفتاب به سرزمین آمده و باعث نجات و پایان ظلم بر این سرزمین شده است.
هوش مصنوعی: دل شهریار (محمدخان ترکمان) به سوی این دیار (کاشان) عزم سفر داشت، مانند بهاری که مژدهٔ ورودش به باغ را میآورد.
هوش مصنوعی: لشکر شادی و خوشی به سوی این دیار عبور کردند و غم و ناراحتی از میان رفت و داستان غمانگیز به پایان رسید.
هوش مصنوعی: موکب شاهانه و با شکوهی که با دوستی و عظمت به نظر میرسد و همانند عطر خوشی از نسیم، به سوی ما آمد.
هوش مصنوعی: غبار ارتش بر آسمان نشسته و عظمت خورشید به واسطهٔ آمدن خان، تحتالشعاع قرار گرفته است. به عبارتی، جلوهٔ خان به قدری زیبا و رفیع است که حتی سرسبزی و روشنایی آسمان نیز تحت تأثیر او قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: خان معلی که نام او محمد است، به عنوان کسی که از جانب خداوند به مقام و شایستگی دست یافته، مورد ستایش قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: والی بزرگ، کسی که بر دنبالهٔ قدرت نشسته و جایگاهش آنقدر بلند است که نشان قدرت او تا نهمین ایوان نیز کشیده شده است.
هوش مصنوعی: سکندر، حاکم بزرگ، به خامس (نفر پنجم) در برابر جمعیت و دلیرانی که از او استقبال کردند، اینچنین مظهر بزرگی است که حتی صد نفر مانند جم (جمشید) و دارا (دارا، پادشاه قدیمی) هم به پای او به زانو در میآیند و نوبت تقدیم به خاقان (پادشاه) میرسد.
هوش مصنوعی: هنوز به کاشان نرسیدهاند، اما فکر و یادش به اندازهٔ شکوه و عظمتش در خراسان او را همراهی میکند.
هوش مصنوعی: غوث (یا یاریدهندهای بزرگ) اوست که در بالای ابر وجودش قرار دارد و از او سایهاش به آسمان افتاده است، و این به معنای آن است که نعمتها و برکات او به عمان (منطقهای در شبه جزیره عربستان) رسیده است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که سلسلهٔ مملکت آسیب نبیند و بر نظمی که دارد باقی بماند، تمام سلسلهها و خاندانها تحت فرمان او قرار خواهند گرفت.
هوش مصنوعی: باد خوشبختی بلند شد و بارانِ رونق و prosperity فرود آمد، آسمان از طوفان گذشت و سرزمین در آرامش و ترتیب قرار گرفت.
هوش مصنوعی: همهٔ نشانههای خوب و خوشبختی در دنیا، به خاطر وجود حاکم عدالتگستر و دولتمدار حقایق را میشکند و برقراری عدالت و انصاف را در دنیا ایجاد میکند.
هوش مصنوعی: مالک دوران (محمدخان ترکمان) چارهساز کشور را به این سرزمین (کاشان) آورد، زیرا که به خاطر او، آسمانِ بلندا به این سرزمین بزرگ و پرجلا توجه کرد و مردمان افغان به اینجا رسیدند.
هوش مصنوعی: به هر چیزی که در عظمت او وجود دارد، نمیتوان اعتبار داد، زیرا در راستای تعظیم او، همه چیز به حالت امکان و وجود واقعی رسید.
هوش مصنوعی: در روز کلاهبرداری و نیرنگ، در میدان جنگ، ضربهٔ شمشیر به سر فارس بهقدری شدید بود که به راحتی بر بدن اسب فرود آمد.
هوش مصنوعی: سینهٔ دشمنان او مثل لانهٔ زنبور شد، زیرا او به قدری با تیرهایش آنها را هدف قرار داد که از شدت آسیب، در بهت و هراس به سر میبرند.
هوش مصنوعی: هرجا که دشمن فریبکار، به دنبال او برآمد و دستش را بالا برد، همانجا مرگ به او نزدیک شد و او را در چنگ خود گرفت.
هوش مصنوعی: از شدت ترس و هیبت او، جان افراد به خارج از بدنشان گریخت و هر کجا که تیغ او بر بدن بیجانها فرود آمد، قدرت و تأثیرش را نشان داد.
هوش مصنوعی: تا آنجا که امکان داشت، جانب او را اجر و ترحمی که برایش قائل بودند، بیشتر از هر فضایی در نظر گرفته و مرگ دشمنش زودتر از اراده او فرا رسید.
هوش مصنوعی: ای ماه، ستارهٔ درخشان و پادشاهی (محمدخان ترکمان) که به واسطهٔ وجود تو، کارهای پادشاهی به سامان و ترتیب رسید.
هوش مصنوعی: هرچند که من به خاطر آموزگاری و خدمتگزاریات در وضعیت ناآرام و ضعیفی به سر میبرم، اما تحملم در برابر سختیها به پایان رسیده و احساس میکنم که غم و ناراحتیهای زندگی به اوج خود رسیده است.
هوش مصنوعی: لطف و محبت خود را برسان تا این بدن بیمار و رنجور رنج بیشتری را تحمل نکند، حال که زمان درمان فرا رسیده است.
هوش مصنوعی: زمانی که بخار به ابر بهار برسد، قطرهای از بالای آن به زمین میافتد و برکاتی به باغ میآورد.
هوش مصنوعی: ابر بخار زندگیبخش تو برای کسی که از دریا نمیکاهد، نباشد. چرا که از تو به هر کسی که نیازمند باشد، خیر و احسان میرسد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
روز طرب رخ نمود روزه به پایان رسید
رایت سلطان عید بر سر میدان رسید
خسرو شب سجده برد بر در سلطان روز
دوش ز درگاه او پشت به خم زآن رسید
بود به میدان عید پیکر خورشید گوی
[...]
آمد شهر صیام سنجق سلطان رسید
دست بدار از طعام مایده جان رسید
جان ز قطیعت برست دست طبیعت ببست
قلب ضلالت شکست لشکر ایمان رسید
لشکر والعادیات دست به یغما نهاد
[...]
آه که بی روی دوست عمر به پایان رسید
وز غم هجران یار نعره به کیوان رسید
سرو خرامان من طره پریشان رسید
سلسلهٔ عشق را سلسله جنبان رسید
چاک به دامان رساند جیب شکیبم که باز
سرو قباپوش من برزده دامان رسید
چشم زلیخای عشق باز شد از خواب خویش
[...]
شکر که ایام غم رفت و به پایان رسید
صبح دلآرای وصل خرم و خندان رسید
ساقی کوثر گشود باز در التفات
نوبت دوران عیش باز به مستان رسید
نخل وفا رفته بود خشک شود از جفا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.