قصیدهٔ شمارهٔ ۲۸ - در مدح بلقیس زمان بریخان خانم صبیهٔ شاه طهماسب صفوی
دی قاصدی به کلبهٔ این ناتوان رسید
کز مقدمش هزار بشارت به جان رسید
از مژدهای که فهم شد از دلنوازیش
دل را نوید خرمی جاودان رسید
گردی که سرمهٔوش زرهٔ خود به من رساند
آسایشی به دیدهٔ بیخواب از آن رسید
عطری که چون عنبر بر اطراف من فشاند
از جنبش نسیم بهر بوستان رسید
شهدی که از عبارت شیرین به دل چشاند
ذوقش به جان زیاده ز حد بیان رسید
حرفی که ساخت گوش زدم در ازای آن
از من هزار شکر به گوش جهان رسید
حرفش چه بود این که ایا همنشین غم
برخیز هان که تیر دعا بر نشان رسید
از بر لباس غصه بیفکن که بهر تو
تشریف خاص شمسه گردون مکان رسید
بلقیس کامکار پریخان که حکم او
تا پای تخت رابعهٔ آسمان رسید
مسجود بر و بحر که فرسود سدهاش
بس کز ادب بر آن سر سلطان و خان رسید
در موکبش به حاشیهٔ کهترین سوار
دوش هزار خسرو خسرو نشان رسید
در محفلش به حاشیه کمترین جدار
روی مزار قدسی عرش آشیان رسید
هرگه که داد عرض سپه طول و عرض او
چون نور آفتاب کران تا کران رسید
هرجا کشید خوان کرم فیض عام آن
چون رزق کاینات جهان تا جهان رسید
امداد هرکه کرد برای وی از سراب
صد چشمهٔ حیات چو صرصر دوان رسید
اقبال هرکه خواست به پای خود از پیش
سیلاب سان ذخیره در یاوکان رسید
ابر عطای او ز کدامین محیط خاست
آثار فیض او ز کدامین زمان رسید
نخل نوال او ز کدامین ریاض است
کز وی بر حیات به پیر و جوان رسید
توقیعی از عطیهٔ او بر کنار داشت
هر جا برات بخشش روزی رسان رسید
زنجیر عدل او چو در آفاق بسته شد
صد چشم بر عدالت نوشیروان رسید
تا ظلم را عدالت او پایمال کرد
صد بار روی گرگ به پای شبان رسید
تا جور را سیاست او خوار و زار کرد
بر دزد صد ستم ز سگ کاروان رسید
پرسید راه خانه خصمش ز آگهان
هرگه ز آسمان اجل ناگهان رسید
خود را به دشمنش چه قضا بیخبر رساند
هر تیر کز کمان بلا بیگمان رسید
شاهنشها اگر برسانم به عز عرض
از دشمنان چها به من ناتوان رسید
وندر چه وقت خلعت و پروانه عطا
زان شمع مهر پرتو مه پاسبان رسید
زان میل غم که در پی من سر نهاده بود
از من چسان گذشت و به دشمن چسان رسید
نواب پیش از آن شود از لطف خویش شاد
کاندر حساب آن به نهایت توان رسید
گویا به آن ضمیر همایون به آسمان
الهام غیبی از ملک غیب دان رسید
کای شاهزاده محتشم دل شکسته را
دریاب کز شماتت اعدا به جان رسید
تا ز انقضای قسمت رزاق صبح و شام
رزق وسیع خواهد ازین گرد خوان رسید
بادا کشیده خوان نوالت که در جهان
فیضش به صد جفاکش بیخانمان رسید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح بلقیس زمان، بریخان خانم، دختر شاه طهماسب صفوی است و به ستایش ویژگیها و فضایل او میپردازد. محتشم احساس شادی و خرمی ناشی از مژده رسیدن او را به تصویر میکشد و به وصف صفات برجستهاش مانند سخاوت، عدالت و زیبایی میپردازد. او بلقیس را همچون آفتابی میداند که سایهاش بر همگان گسترده است و نعمتهایش به سراسر جهان میرسد. در این اثر، بیان میشود که وی در روزگار خود نمونهای از برکت و صفا بوده و همواره در پی برقراری عدالت و رفع ظلم در جامعه است. شاعر در نهایت از بلقیس درخواست میکند که به او توجه کند و به حال ناتوانان و مظلومان رسیدگی نماید.
هوش مصنوعی: قاصدی به خانهٔ این فرد ناتوان آمد که با آمدنش هزار پیام شادمانی به جان او رسید.
هوش مصنوعی: از خبری خوش که به دلنشینی او شنیدم، دلم پیامی از شادی و خوشبختی دائمی گرفت.
هوش مصنوعی: غبار زرهٔ خود که به حالت سرمهای است، به من آرامشی هدیه کرد که سبب خواب راحت چشمهای بیخوابم شد.
هوش مصنوعی: عطر خوشی که مانند عطر عنبر در اطراف من پراکنده شد، به خاطر وزش نسیم به باغ رسید و آنجا را معطر کرد.
هوش مصنوعی: شیرینی کلامی که به دل چشاند، چنان تاثیری داشت که لذت آن فرای توصیف و بیان احساس شد.
هوش مصنوعی: حرفی که من به گوشم رساندم، آنچنان تأثیری داشت که به ازای آن، هزاران شکر و سپاس به گوش جهانیان رسید.
هوش مصنوعی: حرف او چه چیزی بود که گفت: ای همنشین غم، بیدار شو که تیر دعای من به هدف خود رسید.
هوش مصنوعی: غم و اندوه را از خود دور کن، زیرا برای تو مقام و ارزشی ویژه به مانند خورشید در این جهان به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: بلقیس کامکار پریخان، که قدرت و زیباییاش به اندازهای است که برجی از آسمان را تا پای تخت خود در اختیار دارد.
هوش مصنوعی: عظمت و احترام بلقیس بهگونهای است که در برابر او فرشتگان سجده میکنند و دریاها از تأثیر ادب و نزاکت او به خود میلرزند؛ زیرا مقام او به عنوان یک سلطان و خان به حدی است که شایستهٔ این احترام و تقدیر بوده است.
هوش مصنوعی: در محفل او، در حاشیهی جمع، کمترین سواری که میتوانست باشد، مانند دو هزار خسرو (پادشاهان بزرگ) با نشانههایی از عظمت و بزرگی به آنجا راه یافت.
هوش مصنوعی: در محیط او، کمترین دیوار بر روی قبر قدسی عرش از آسمان به زمین رسید.
هوش مصنوعی: هر بار که سپاه از جانب او دراز میشود، وسعت و گستردگی آن مانند نور آفتاب به دوردستها کشیده میشود.
هوش مصنوعی: هر جا که سفرهٔ کرم و بخشش او گسترده شود، فیض و نعمتش مانند روزی که به تمامی کائنات میرسد، به همه جا خواهد رسید.
هوش مصنوعی: هرکس که برای او از سراب، یعنی از آب زلال و خوشگوار، یاری رسانده شود، به همان سرعت که باد صرصر (باد تند و خنک) میوزد، صد چشمهٔ حیات به او میرسد.
هوش مصنوعی: هرکس که از سرنوشت خود خواست، با تلاش و همت خود، مانند سیلابی که به دریا میریزد، به سرمنزل مقصود و موفقیت رسید.
هوش مصنوعی: سوال این است که: ابر بخشش او از کدام مکان برخواست و آثار نعمت او از کدام زمان به ما رسید؟
هوش مصنوعی: نخل بخشش او از کدام باغ به بار نشسته است که بر زندهگی پیر و جوان تاثیر گذاشته است.
هوش مصنوعی: هدیهای از طرف او (بلقیس زمان) در هر کجا قرار داشت که نشان از بخشش و روزیدهی او بود.
هوش مصنوعی: زنجیر عدالت او (بلقیس زمان بریخان خانم) در همه جا برقرار شد و به همین دلیل، همه به یاد عدالت نوشیروان (پادشاه معروف پارسی) افتادند.
هوش مصنوعی: عدالت او بهقدری قوی و تاثیرگذار بود که ظلم را نابود کرد و در نتیجه، گرگها، که به سمبلی از خطر و شرارت هستند، در برابر شبان از پا درآمدند و به زانو درآمدند.
هوش مصنوعی: سیاست و تدبیر او به قدری موثر بود که ظلم و ستم را کاملاً ضعیف و نابود کرد و به همین دلیل، افراد بدذات و دزدانی که به حق دیگران تعدی میکردند، به سزای اعمال خود رسیدند.
هوش مصنوعی: خصمش (دشمنش) از افراد باخبر (آگاهان) دربارهٔ راه خانهٔ او سؤال کرد، اما هر بار ناگهان مرگ به سویش آمد.
هوش مصنوعی: دشمنش چگونه میتواند بدون خبر از سرنوشت خود را به او برساند، وقتی هر تیر از کمان مصیبت بیشک به او میرسد؟
هوش مصنوعی: اگر به شاهنشاه (شاه طهماسب) بگویم که از دشمنان چه بدیها بر من، که ناتوانم، رسیده است.
هوش مصنوعی: در چه زمانی لباس و نشان (پروانه) عطا از آن شمع مهربانی که مراقب و نگهبان است، رسید؟
هوش مصنوعی: به خاطر عشقی که به غم او داشتم و همیشه به من نزدیک بود، حالا چطور از من دور شد و به دشمنی دیگر رسید؟
هوش مصنوعی: ای نواب (بریخان خانم) قبل از آن که احساس شادمانی کنی، به خاطر لطف و مهربانیات باید بدانی که در نهایت به آنچه میخواهی میرسی.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که خبر یا الهام غیبی از دنیای غیر مادی به دلایل خاصی به افکار و ذهن شاهزاده محتشم رسیده و باعث شده که او به رموز و حقایق بالاتر پی ببرد.
هوش مصنوعی: ای شاهزاده محتشم، خطاب به توست که دل شکسته و غمگین من را درک کن، زیرا به سبب آزار و سرزنش دشمنان، جانم به شدت در فشار است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که قسمت و مقدر از سوی روزیدهنده (خدا) به پایان نرسد، روز و شب برکت و روزی فراوان از این خوان (محفل) به دیگران خواهد رسید.
هوش مصنوعی: امیدوارم خوان نعمت و بخشش تو بهگونهای باشد که در این دنیا، برکت و خیری که از آن به وجود میآید، باعث نجات افرادی شود که در سختی و تنگدستی به سر میبرند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
صدر جهان بحضرت شاه جهان رسید
با کام دل بر ملک کامران رسید
گشت از حضور صدر جهان شاه شادمان
چون صدر نزد شاه جهان شادمان رسید
حضرت جنان مثال و بتدریس علم صدر
[...]
طبعم به عرضه کردن دریا و کان رسید
نطقم به تحفه دادن کون و مکان رسید
هم وهم من به مقصد خرد و بزرگ تاخت
هم گام من به معبد پیر و جوان رسید
این دود عود شکر که جانست مجمرش
[...]
این خرّمی نگرکه مرا ناگهان رسید
وین مملکت نگرکه بمن رایگان رسید
بختم بخواب نیز نیارست دید هم
کاری چنین شگرف که او را عیان رسید
عمری بمانده بنده درین آزو آرزو
[...]
دوشم فغان و ناله به هفت آسمان رسید
دو دم به دل برآمد و آتش به جان رسید
بر تن شنیدهای چه رسید از فراق جان؟
از درد دوری تو دلم را همان رسید
هرگز جفا نبرده و دوری ندیدهام
[...]
ایدل بیار مژده که شاه جهان رسید
فرمانده ملوک زمین و زمان رسید
شاه جهان طغایتمور خان که ملک را
چون او رسید با تن آزرده جان رسید
چون عز پایبوس شهنشاه یافت تخت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.