دلم که بود زآلایش طبیعت پاک
گرفته گرد کدورت از این نشیمن خاک
مَلول گشتم از این همرهان سست عنان
کجا است راه نوردی مُجرّدی چالاک
اگر از این تن خاکی سفر کنی ای دل
نخست گام نهی پای بر سر افلاک
بلند و پست جهان ای رفیق بسیار است
گهی به چرخ برد که گذارت برخاک
چو نیستی است سرانجام، هرچه پیش آید
به هر طریق که باشی مدار دل غمناک
به یاوه ابر بهاری به دجله می بارد
به راه بادیه لب تشنگان شدند هلاک
رواق صومعه را آن زمان شکست آمد
که سرکشید به اوج سپهر طارم تاک
نکو است هرچه کند دِلستان چه جور و چه مهر
خوش است آن چه دهد او، چه زهر و چه تریاک
به کیش اهل کرم کافری، اگر ای دل
کنی به راه عزیزان زبذل جان امساک
گرم رسد به گریبان جامه ی جان دست
کنم به روز فراق تو تا به دامان چاک
من و خیال خلاف رضای تو، هیهات!
تو و هوای حصول مراد من؟ حاشاک
ز یُمن دوستی بندگان خسرو دین
ز دشمنی زمانه، مرا نباشد باک
ولیّ حق حسن بن علی، شه کونین
امام یازدهم، سبط خواجه ی لولاک
بزرگ آیت یزدان که درک ذاتش را
توان نمودن گر ذات حق شود ادراک
خدیو کون و مکان، شهسوار مسک وجود
که بسته سلسله ی کائنات بر فتراک
شها وجود دو عالم طُفیل هستی تو است
تو اصل فیضی و ارواح عالمین، فداک
به لطف عام تو دارد «محیط» چشم امید
در آن زمان که سپارد طریق تیره مغاک



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر با گلایه از آلودگی دل در جهان خاکی و سستی همراهان آغاز میکند و از بیثباتی روزگار، ناگزیری مرگ و تسلیم در برابر معشوق سخن میگوید. سپس با گریز به مدح، امام حسن عسکری، امام یازدهم، را ولیّ خدا و سرچشمهٔ فیض هستی میستاید و دوستی او را پناه خود در برابر روزگار میداند. در پایان با تخلص «محیط» امید میبرد که لطف امام هنگام مرگ و ورود به گور یاور او باشد.
هوش مصنوعی: دل من که از آلودگیهای طبیعت جسمانی پاک بود، در این جهان خاکی گرد کدورت و تیرگی گرفته است.
هوش مصنوعی: از این همراهان سست و بیهمت دلتنگ شدهام؛ کجاست رهروی وارسته و چابک که با او همراه شوم؟
هوش مصنوعی: ای دل، اگر از این تن خاکی بیرون بروی و از آن بگذری، در نخستین گام بر فراز آسمانها پا میگذاری.
هوش مصنوعی: ای دوست، فراز و نشیب جهان بسیار است؛ گاهی تو را تا آسمان بالا میبرد و گاهی بر خاک میافکند.
هوش مصنوعی: چون پایان کار نیستی و مرگ است، هرچه پیش آید و در هر حالی که باشی، دل را غمگین مدار.
هوش مصنوعی: ابر بهاری بیهوده بر رود دجله که پرآب است میبارد، در حالی که تشنگان در راه بیابان از تشنگی هلاک شدند؛ یعنی بخشش روزگار بیحساب و نابجاست.
هوش مصنوعی: آن هنگام که داربست تاک تا اوج آسمان سر کشید و رونق میخواری بالا گرفت، ایوان صومعه و بنای زهد ظاهری شکست و ویران شد.
هوش مصنوعی: هرچه معشوق کند، چه ستم چه مهربانی، نیکوست؛ و هرچه بدهد، چه زهر چه پادزهر، خوش و پذیرفتنی است.
هوش مصنوعی: ای دل، اگر در راه عزیزان از فدا کردن جان دریغ کنی، در آیین اهل بخشش و جوانمردی کافر به شمار میآیی.
هوش مصنوعی: اگر دستم به گریبان جامهٔ جان برسد، در روز جدایی از تو آن را تا دامن پاره میکنم.
هوش مصنوعی: دور باد که من اندیشهای خلاف خشنودی تو در سر داشته باشم؛ و حاشا که تو در پی برآوردن خواستهٔ من باشی؛ یعنی تنها رضای تو ملاک است نه خواست من.
هوش مصنوعی: به برکت دوستی و بندگی پادشاه دین، از دشمنی روزگار هیچ ترسی ندارم.
هوش مصنوعی: آن پادشاه، ولیّ خدا حسن بن علی است، شاه دو جهان، امام یازدهم و نوادهٔ پیامبر که خطاب «لولاک» دربارهٔ اوست.
هوش مصنوعی: او نشانهٔ بزرگ خداوند است، چنانکه شناخت کامل ذات او تنها وقتی ممکن است که ذات خدا را بتوان دریافت؛ یعنی حقیقت او دستنیافتنی است.
هوش مصنوعی: او فرمانروای هستی و جهان و سوارکار میدان وجود است که رشتهٔ همهٔ آفریدگان را بر ترکبند زین خود بسته و همه در فرمان اویند.
هوش مصنوعی: ای شاه، هستی دو جهان به طفیل وجود توست؛ تو سرچشمهٔ فیض هستی و جانهای جهانیان فدای تو باد.
هوش مصنوعی: محیط (شاعر) به لطف همگانی تو امید بسته است، در آن هنگام که راه گور تاریک را بپیماید و بمیرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به مستحقان ندهی هرآنچه داری و باز
دهی به معجر و دستار سبزک و سیماک
بجان پاک تو ای خواجه احمد شباک
که همچو جان توام با تو پاک از دل پاک
سر من آنجا باشد که خاک پای تو است
وگرچه سر ز شرف برگذارم از افلاک
به چشم من تو چنانی که توتیا شمرند
[...]
بذروه ملکوت آی ازین نشیمن خاک
که نیست لایق تخت ملوک تحت مغاک
بخاک بازده این خاک و سوی علو گرای
که جان پاک سزا نیست جز بعالم پاک
تو شاه تخت وجودی چه جای تست اینجا
[...]
نشانه امل و بحر جود نورالدین
که قاصر است ز کنه جلال او ادراک
ز بار حلم تو رند است خاک بر سر آب
ز جور جود تو کرده است گنج بر سر خاک
ز بس گشایش کز توست هیچ بسته نماند
[...]
بیا، که خانهٔ دل پاک کردم از خاشاک
درین خرابه تو خود کی قدم نهی؟ حاشاک
به لطف صید کنی صدهزار دل هر دم
ولی نگاه نداری تو خود دل غمناک
کدام دل که به خون در نمیکشد دامن؟
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.