از جنبش بحر قدم برخاست موجی بی عدد
وز موج دریای ازل پرگشت صحرای ابد
اندر سرای لم یزل با شاهد عین ازل
سر درهم آرد دایره از پیش برخیزد عدد
اندر جهان پر عدد واحد احد نبود ولی
از حطه ملک صمد واحد بود عین احد
اندر یکی صد بین نهان، درصد یکی را بین عیان
از یکی گفتم بدان صد را ز یک یکرا ز صد
لیکن جهان جسم و جان گرچه شد از دریا عیان
برروی بحر بیکران باشد چو بر دریا زبد
من بر مثال ماهیم افتاده از دریا برون
باشد که موجی در رسد بازم بدر بادر کشد
وقتست کآن خورشید باد، آن ماه، آن ناهید ما
از برج دل طالع شود از اندرون سر برزند
آن آفتاب مشرقی پیدا شود در مغربی
کز مغربی را آینه پنهان نباشد در نمد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی وحدت وجود را با تمثیل دریا و موج بیان میکند: کثرت جهان موجهایی از دریای ذات ازلی است و یکی در صد و صد در یکی پیداست، و جهان جسم و جان چون کفی بر این دریاست. سپس شاعر خود را ماهی جدا افتاده از دریا میخواند که آرزوی بازگشت دارد. در پایان امید میبرد که خورشید حقیقت از درون دلش طلوع کند و در آینهٔ آشکار دل «مغربی» بتابد.
هوش مصنوعی: از حرکت دریای قدیم و بیآغاز حق، موجهایی بیشمار پدید آمد و از موج دریای ازل، صحرای ابد پر شد. یعنی کثرت آفرینش از جنبش ذات یگانه برخاسته است.
هوش مصنوعی: در سرای همیشگی حق که با جمال ذات ازلی همراه است، دایرهٔ هستی سر و پایانش به هم میرسد و شمار و کثرت از میان برمیخیزد.
هوش مصنوعی: در جهانِ پر از کثرت، یگانهٔ مطلق آشکارا دیده نمیشود؛ اما در قلمرو ذات بینیاز حق، واحد همان عین احد است.
هوش مصنوعی: در یکی، صد را پنهان ببین و در صد، یکی را آشکار ببین. از یگانگی سخن گفتم؛ پس بدان که صد از یک پدید آمده و یک در صد پیداست.
هوش مصنوعی: با این همه، جهان جسم و جان هرچند از این دریا آشکار شده، بر روی آن دریای بیکران مانند کف بر روی آب است، یعنی نمودی ناپایدار است.
هوش مصنوعی: من مانند ماهیام که از دریا بیرون افتاده است؛ امید دارم موجی برسد و دوباره مرا به دریا بازگرداند.
هوش مصنوعی: وقت آن رسیده است که آن خورشید و ماه و زهرهٔ ما، یعنی معشوق حقیقی، از برج دل طلوع کند و از درون سر برآورد.
هوش مصنوعی: آن خورشید مشرقی در مغربی (شاعر) آشکار شود، زیرا آینهٔ دل مغربی دیگر در نمد پنهان نیست و آمادهٔ بازتاب نور است. در این بیت تخلص شاعر با تقابل مشرق و مغرب به کار رفته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای در کمال اقصای حد همچون هزار اندر عدد
وز نسل تو مانده ولد فضل خدائی تا ابد
کاری نداریم ای پدر جز خدمت ساقی خود
ای ساقی افزون ده قدح تا وارهیم از نیک و بد
هر آدمی را در جهان آورد حق در پیشهای
در پیشهای بیپیشگی کردست ما را نامزد
هر روز همچون ذرهها رقصان به پیش آن ضیا
[...]
باز آن بلای عاشقان اینک به صحرا می رود
دیوانه باز آید همی آنکو تماشا می رود
کشته کسان را سو به سو، خصمان خود در جستجو
من در نهان لرزان ازو، او آشکارا می رود
او در ره و بر من ستم، کای من هلاک آن قدم
[...]
این ترک زنگاری کمان از خیل خاقان می رسد
وین مرغ فردوس آشیان از باغ رضوان می رسد
مجنون صاحب درد را لیلی عیادت می کند
فرهاد شورانگیز را شیرین بمهمان می رسد
امروز دیگر ذرّه را خور مهربانی می کند
[...]
سلطان عشقش هر زمان ما را مثالی می دهد
و آن بی مثال از خود به روی ما مثالی می کشد
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.