بذات آنکه ما را جسم و جان داد
برای حمد خود گفتن زبان داد
بذات آنکه عقل و علم و ادراک
دل وجان را خدای غیب دانداد
بذات آنکه از غیب هویت
ظهوری کرد و آدم را نشان داد
بذات آنکه از یک قطره آب
قد سرو روان گلرخان داد
بذات آنکه از مژگان و ابرو
دو چشم ترک را تیر و کمان داد
بذات آنکه مرغان چمن را
گل سرخ و سفید و ارغوان داد
بذات آنکه لعل و ذر و گوهر
ز بحر و کان بشاهان جهان داد
بذات آنکه از زلف و رخ خویش
شب و روزی برای مردمان داد
بذات آنکه از یک قطره آب
کتاب حرف و صوت بیگران داد
بذات آنکه از آب خضر را
چشانید و حیات جاودان داد
بذات آنکه از می های وحدت
نبی خویش را رطل گران داد
بذات آنکه از خلطی و خونی
بت لب شکر و شیرین دهان داد
بذات آنکه در پیدا و پنهان
به محبوبان دل موی میان داد
بذات آنکه تا روشن شود ملک
مه و خورشید و چرخ و اختران داد
بذات آنکه او صیف و شتا را
بهاران کرد و در آخر خزان داد
بذات آنکه تا دیوانه شد عقل
برنگ آتشین آب روان داد
بذات آنکه اشیا را به حکمت
ز خاک و باد و آتش آب و نان داد
بذات آنکه آمد در مکانها
نشان خویش را در لامکان داد
بذات آنکه در ایجاد عالم
ز غیب الغیب خود در یک زمان داد
بذات آنکه هر ساعت جمالی
ز حسن خود بچشم عارفان داد
بذات آنکه اول نقطه را ساخت
غذای نقطه را خون روان داد
بذات آنکه بی چون و چگونه
به علم خود یقین بی گمان داد
بذات آنکه او خود شد مصور
بطفلان صورت پیر و جوان داد
بذات آنکه تن را چون زمین کرد
دل و جان را برفعت آسمان داد
بذات آنکه قرب قاب قوسین
محمد را شبی اندر میان داد
بذات آنکه نه مرد از فلک ساخت
بدان نه تن ز چار عنصر زمان داد
بذات آنکه باز روح را خواند
جهان جیفه را با کرکسان داد
بذات آنکه بخشد پشه را پیل
همایون جهانرا استخوان داد
بذات آنکه هر چه داد بستد
بفانی و چه باقی کی توان داد
بذات آنکه با خود باشدش کار
فریب گریه این و گریه آن داد
بذات آنکه انسانرا به فطرت
غم و درد و بلای ناگهان داد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل سراسر رشتهای از سوگندهاست که هر بیت با «به ذات آنکه» آغاز میشود و یکی از کارهای خداوند را برمیشمارد: آفرینش تن و جان، زیبایی معشوقان، طبیعت و فصلها، آسمان و ستارگان، آب حیات خضر و معراج پیامبر. شاعر آفرینش را جلوهٔ جمال و هویت پنهان خدا میبیند و موضوع سوگند را بیان نمیکند. در بیت پایانی با تخلص «انسان» یادآور میشود که خدا غم و درد و بلای ناگهانی را در سرشت آدمی نهاده است.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات خدایی که به ما تن و جان داد و زبان داد تا او را ستایش کنیم.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات خدای دانای نهان که به دل و جان، خرد و دانش و دریافت بخشید.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که از نهانگاه هویت خود آشکار شد و آدم را نشانهٔ خویش ساخت.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که از یک قطره آب (نطفه) به زیبارویان قامتی چون سرو خرامان بخشید.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که به دو چشم زیبای معشوق، از مژگان تیر و از ابرو کمان داد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که برای پرندگان باغ، گل سرخ و سفید و ارغوان پدید آورد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که لعل و مروارید و گوهر را از دریا و معدن به پادشاهان جهان داد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که از زلف و چهرهٔ خود، شب و روز را برای مردم پدید آورد؛ یعنی شب جلوهٔ زلف و روز جلوهٔ روی اوست.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که از یک قطره آب، انسانی ساخت که کتابی بیکران از حرف و آواز است.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که به خضر از آب حیات چشاند و زندگی جاوید بخشید.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که از شراب یگانگی، جامی سنگین به پیامبرش نوشاند.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که از آمیزهای از اخلاط و خون، معشوقی شکرلب و شیریندهان آفرید.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که در آشکار و نهان، به محبوبان دلربایی و کمری باریک چون مو بخشید.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که برای روشن شدن جهان، ماه و خورشید و آسمان و ستارگان را پدید آورد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که تابستان و زمستان و بهار را پدید آورد و در پایان پاییز را آورد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که آبی روان به رنگ آتش (شراب) داد تا خرد شیدا و دیوانه شود.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که به حکمت خود، از خاک و باد و آتش و آب، روزی و خوراک موجودات را فراهم کرد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که در همهٔ مکانها جلوه کرد، اما نشان خود را در بیمکانی نهاد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که در آفرینش جهان، از نهانِ نهانِ خود همه را در یک لحظه پدید آورد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که هر لحظه جلوهای تازه از زیبایی خود را به چشم عارفان نشان میدهد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که نخست نقطهای (آغاز هستی یا نطفه) ساخت و خوراک آن نقطه را خون روان قرار داد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که بیچون و چگونه، از دانش خود یقینی بیتردید بخشید.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که خود صورتگر شد و به کودکان صورت پیر و جوان بخشید.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که تن را مانند زمین ساخت و به دل و جان بلندی آسمان داد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که در شب معراج به محمد مقام نزدیکیِ «قاب قوسین» را بخشید.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که نُه فلک را چون نُه مرد ساخت و به آن نُه تن از چهار عنصر، زمان و گردش داد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که روح را به سوی خود بازخواند و دنیای مردارگونه را به کرکسان (دنیاطلبان) واگذاشت.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که به پشه زور پیل میبخشد و به همای فرخندهٔ جهان، استخوان را روزی کرد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که هرچه داد بازپس گرفت؛ چیزی فانی را چگونه میتوان پایدار بخشید؟
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که تنها با خود سروکار دارد و گریهوزاری این و آن را فریبی بیش نمیداند یا آن را پدید آورد.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات کسی که به انسان، از سرشت، غم و درد و بلای ناگهانی داد؛ «انسان» تخلص شاعر نیز هست و او از سرنوشت دردآلود خود سخن میگوید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
روزی دل من مرا نشان داد
وز ماه من او خبر به جان داد
گفتا بشنو نشان ماهی
کو نامهٔ عشق در جهان داد
خورشید رهی او نزیبد
[...]
جان داد و به جانور جهان داد
زین بیش خزینه چون توان داد
چون لعل توام هزار جان داد
بر لعل تو نیم جان توان داد
جان در غم عشق تو میان بست
دل در غمت از میان جان داد
جانم که فلک ز دست او بود
[...]
ساقی جامی به این و آن داد
خمخانه به دست عاشقان داد
در جام جهان نما نظر کرد
تمثال جمال خود به آن داد
راهی که نشان آن نه پیداست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.