برهگذار قد بار دیدم از ناگاه
کدام قد الفی بود در میانه راه
کدام الف که ز لطفش الف ندارد هیچ
به طبع راست ازین حرف شده کسی آگاه
نظارة به تماشاگهی نمی بینیم
به از جمال تو چندانکه می کنیم نگاه
فرشته شوق رخت گر گنه نویسد و جرم
صحیفة عمل بنده بر بود ز گناه
خط تا شده موران مرید از آن بسته
میانه به خدمت و پوشیده نیز جامه سیاه
به رقص بند نبای تو گر گشاده شود
ز اهل خرقه برآید هزار ناله و آه
کمال اهل ریا را بگو به حلقه ذکر
چه عربده است و غلو لااله الا الله



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر قامت یار را که ناگهان در راه دیده به الف تشبیه میکند و با بازی با حرف الف از یکتایی و راستی آن سخن میگوید. سپس زیبایی یار را برتر از هر منظرهای میداند، شوق به او را گناهی میشمارد که نامهٔ عملش را پر کرده است، و خط رخسار او را به مورچگانِ مرید و سیاهپوش مانند میکند. در پایان، از بیقراری صوفیان در برابر جلوهٔ یار میگوید و ریاکاران حلقهٔ ذکر را به سبب هیاهو و زیادهرویشان نکوهش میکند.
هوش مصنوعی: ناگهان در گذرگاه قامت یار را دیدم. چه قامتی؟ مانند الفی بود که در میان راه ایستاده است. بازی لفظی دارد: در واژهٔ «راه» نیز حرف الف در میانه است.
هوش مصنوعی: چه الفی! الفی که از لطافت هیچ همتایی ندارد. تنها کسی که سرشتی راست دارد از راز این حرف آگاه میشود. گویا به یکتایی و راستی الف و قامت یار اشاره دارد.
هوش مصنوعی: هرچه در تماشاگاههای جهان نگاه میکنیم، منظرهای زیباتر از جمال تو نمیبینیم.
هوش مصنوعی: اگر فرشتهٔ نویسندهٔ اعمال، شوق به روی تو را گناه و جرم بنویسد، نامهٔ اعمال این بنده سراسر پر از گناه خواهد بود.
هوش مصنوعی: از وقتی خط (موی تازهٔ رخسار) تو پدید آمده، مورچگانِ آن خط مرید تو شدهاند؛ برای همین کمر به خدمت بستهاند و جامهٔ سیاه پوشیدهاند. خط سیاه به مورچگانی باریککمر و سیاهپوش مانند صوفیان تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: اگر هنگام رقص بند قبای تو باز شود، از خرقهپوشان و صوفیان هزار ناله و آه برمیخیزد و از شدت شوق بیقرار میشوند.
هوش مصنوعی: ای کمال، به ریاکاران حلقهٔ ذکر بگو: این همه داد و فریاد و زیادهروی چیست؟ لا اله الا الله! شاعر با این ذکر، ذکر پرهیاهو و ریایی آنان را سرزنش میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سماع و بادهٔ گلگون و لعبتان چو ماه
اگر فرشته ببیند دراوفتد در چاه
نظر چگونه بدوزم که بهر دیدن دوست
ز خاک من همه نرگس دمد به جای گیاه
کسی که آگهی از ذوق عشق جانان یافت
[...]
به فرخی و به شادی و شاهی ایران شاه
به مهرگانی بنشست بامداد پگاه
برآن که چون بکند مهرگان به فرخ روز
به جنگ دشمن واژون کشد به سغد سپاه
به مهر ماه ز بهر نشستن و خوردن
[...]
مگر که زهره و ما هست نعت آن دلخواه
که با سعادت زهره است و باطراوت ماه
سعادتی که همه در روان گشاید طبع
طراوتی که همه بر خرد ببندد راه
اگر چه در نسب آدم آفتاب نبود
[...]
ایا بهار من و عید نیکوان سپاه
چو ماه ز ابر همی تابی از قبای سیاه
بصید رفتی و پدرام بازگشتی شام
برنگ و بوی رخ و زلف خویشتن می خواه
میئی که وقت سحر زو نسیم گیرد گل
[...]
تو زاهدی و دو زلف تو آفتاب پرست
به سجده اید شما هر دو درگه و بیگاه
چرا دو چشم تو دیبای لعل پوشیدست
اگر نپوشند ای دوست زاهدان دیباه
ز راه گمشده را زاهدان به راه آرند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.