ای قوی دل به رفیعالدرجات
وز برائت به جهان داده برات
پنجمِ چار صفی از ملکان
هشتمِ هفت تنی از طبقات
رای رخشان تو بر چشمهٔ خضر
رفته بیزحمتِ راهِ ظلمات
خصم تو کور و تو آیینهٔ شرع
کور آیینه شناسد؟ هیهات
حاسد از درد گشاده است زبان
هم کنونش رسد آفات وفات
یک دو آواز برآید ز چراغ
گهِ مردن که بود در سکرات
که به ناگه ز وطن کردی نقل
بیش یابی ز زمانه حسنات
آن نبینی که یکی ده گردد
چون ز آحاد رسد در عشرات
وآنکه جای تو گرفته است آنجا
هیچ کس دانمش از روی صفات
که الف چون بشد از منزل یک
صفر بر جای الف کرد ثبات
از تو تا غیر تو فرق است ارچه
نسب از آدم دارند به ذات
گرچه هر دو ز جلبت سنگند
فرق باشد ز منی تا به منات
دایم از باغ بقای تو رساد
به همه خلق نسیم برکات
خرقهداران تو مقبول چو لا
بدسگالان تو معزول چو لات
گر رسد جنبش کلک تو به من
هیچ نقصت نرسد زین حرکات
که دل خستهٔ خاقانی را
از تحیات تو بخشند حیات



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به تعریف و تمجید از شخصیتی رفیع و بلندمرتبه میپردازد که در میان ملکان و طبقات اجتماعی، مقام و جایگاه ویژهای دارد. او بر این باور است که دشمنان و حاسدان نمیتوانند به او آسیبی برسانند و برکاتش همواره برای خلق جاری است. شاعر همچنین اشاره میکند که این فرد با اعمال خود میتواند دیگران را تحت تأثیر قرار دهد و زندگی را به آنها ببخشد. در پایان، او از دل شکستهاش میگوید که به واسطهی بزرگی این شخصیت، جان دوبارهای یافته است.
هوش مصنوعی: ای دل قوی، به مقامهای بلند نائل شدهای و از رنج و عذاب دنیا رهایی یافتهای.
هوش مصنوعی: تو در جمع ملائک، با مقام پنجم و در میان هشت فرشته از طبقات خود، به عظمت و منزلتی بلند دست یافتهای.
هوش مصنوعی: فهمیده میشود که زیبایی و درخشش چهرهٔ تو بر چشمهٔ حیات و دانایی خضر (نماد حکمت و دانش) تأثیرگذار است، و تو بدون نیاز به سختی و تلاش در میان تاریکیها به کمال و زیبایی رسیدهای.
هوش مصنوعی: دشمن تو نابینا است و تو مانند آینهای از حقیقت دین، که چطور کسی که کور است میتواند آینه را بشناسد؟ هرگز.
هوش مصنوعی: حسادت او از درد و رنجی که دارد، به او اجازه میدهد تا زبانش را باز کند و حرف بزند، اما میدانیم که این زبانگشادیش، او را به آفت و نابودی میکشاند.
هوش مصنوعی: زمانی که انسان در حال مرگ و در شرایط سخت و آزاردهندهای است، صدای زودگذری از چراغی که در این لحظه روشن است شنیده میشود.
هوش مصنوعی: ناگهان از وطن خود کوچ کردی و از این به بعد در زندگی، خوبیها و نیکیهایی به دست خواهی آورد.
هوش مصنوعی: اگر کسی را نبینی که از یک فرد به جمعیتی ده نفری تبدیل شده است، این به این خاطر است که او به حدی بزرگ شده که به تنهایی در میان دیگران قرار میگیرد و دیگر مثل آحاد (افراد جدا) محسوب نمیشود.
هوش مصنوعی: کسی که جای تو را در دل گرفته، هیچکس را بر اساس ویژگیها و خصوصیاتش نمیشناسم.
هوش مصنوعی: وقتی حرف «الف» (یا «تو») از جایی برود، «صفر» (یا «غیر تو») به جای آن باقی میماند و ثبات مییابد؛ این نشان میدهد که بدون وجود واقعی «تو»، هیچ چیز ارزشمندی نخواهیم داشت.
هوش مصنوعی: بین تو و دیگران تفاوت وجود دارد، هرچند که همه آنها از آدم (نیاکان بشر) نسب میبرند.
هوش مصنوعی: هرچند که هر دو (من و منات) از سنگ جلبت خلق شدهاند، اما بین من و او تفاوتهایی وجود دارد.
هوش مصنوعی: همیشه نسیم خیر و برکت تو از باغ جاودانگیات به همه مردم میوزد.
هوش مصنوعی: خرقهداران (صوفیان) تو مورد قبولند، در حالی که بدسگالان تو (زاهدان و افرادی که قضاوت نادرستی دارند) از مقام و منزلت افتادهاند و طرد شدهاند.
هوش مصنوعی: اگر قلم تو به من برسد، هیچ آسیب و نقصی به من نخواهد رسید از این حرکتها و تکانها.
هوش مصنوعی: خاقانی از دعا میکند که با تحیات و سلام تو، دل خستهاش دوباره زنده شود و حیات پیدا کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
صبح دم خیز من النوم الصّلات
چون برآمد بر کفم نه هات هات
آتشی کز ملعمه ی اشراق او
در عرق مستغرق است آب حیات
آفتاب ار می کند نسبت بدو
[...]
من نخواهم ز کمند نو نجات
من نجی من کمد العشق فعات
آن خضر بین که چه بازی خوردوست
لب او دیده و خورد آب حیات
گر الف را حرکت نیست چراست
[...]
ای درت کعبه ارباب نجات
قبلتی وجهک فی کل صلات
بر سر کوی تو ناکرده وقوف
حاجیان را چه وقوف از عرفات
رفته آوازه قند تو به مصر
[...]
از مقاصد ندیده کسب نجات
بی خبر از مواقف عرصات
ای صفاتت شده آئینه ذات
کرده ذات تو تجلی بصفات
نوح را لطف تو شد لنگر فلک
تا ز طوفان بلا یافت نجات
خواستم نقش جمالت بکشم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.