ای درت کعبه ارباب نجات
قبلتی وجهک فی کل صلات
بر سر کوی تو ناکرده وقوف
حاجیان را چه وقوف از عرفات
رفته آوازه قند تو به مصر
کوزه خود زده بر سنگ نبات
غم عشاق تو آخر نشود
انزل الله علیهم برکات
گر عبارت کند از میم دهانت
آید از چشمه میم آب حیات
می کشی هر طرف آن حلقه زلف
بس کن ای باد صبا زین حرکات
جامی از درد تو جان داد و نگفت
فهو ممن کتم العشق فمات



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عاشقانه با تصویرهای حج آغاز میشود: درگاه معشوق کعبه است، روی او قبله، و حج بی ایستادن بر کوی او ناتمام است. سپس شاعر شیرینی لب، دهان کوچکِ میممانند و زلف معشوق را وصف میکند و از باد صبا میخواهد زلف او را پریشان نکند. در پایان، جامی خود را عاشقی معرفی میکند که عشقش را پنهان داشت و در آن جان داد. مصراعهای عربی غزل را ملمع کردهاند.
هوش مصنوعی: ای کسی که درگاهت برای اهل رستگاری چون کعبه است؛ در هر نمازی روی تو قبلهٔ من است.
هوش مصنوعی: حاجیانی که بر سر کوی تو توقف نکردهاند، از عرفات چه آگاهی دارند؟ شاعر با دو معنای «وقوف» بازی میکند: ایستادن در عرفات که از ارکان حج است و آگاهی یافتن. حج واقعی ایستادن بر درگاه معشوق است.
هوش مصنوعی: آوازهٔ شیرینی لب تو تا مصر، سرزمین قند، رسیده است. نبات از شرم این شیرینی کوزهٔ خود را بر سنگ زده و شکسته است، یعنی آبرویش رفته و خود را باخته است.
هوش مصنوعی: غم عاشقان تو هرگز پایان نمییابد. خدا بر ایشان برکت فرو فرستد؛ یعنی همین غم برای آنان مایهٔ برکت است.
هوش مصنوعی: اگر کسی از دهان کوچک تو که به حرف «میم» میماند سخن بگوید، از حلقهٔ آن میم، که به چشمه تشبیه شده، آب حیات میجوشد. یعنی دهان تو سرچشمهٔ زندگیبخشی است.
هوش مصنوعی: ای باد صبا، آن حلقههای زلف را به هر سو میکشی و پریشان میکنی؛ از این کارها دست بردار.
هوش مصنوعی: جامی از درد عشق تو جان داد و رازش را بر زبان نیاورد. پس او از کسانی است که عشق را پنهان کردند و مردند. این مصراع اشاره به حدیثی است که عاشقِ رازدار را که در عشق بمیرد شهید میشمارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای قوی دل به رفیعالدرجات
وز برائت به جهان داده برات
پنجمِ چار صفی از ملکان
هشتمِ هفت تنی از طبقات
رای رخشان تو بر چشمهٔ خضر
[...]
صبح دم خیز من النوم الصّلات
چون برآمد بر کفم نه هات هات
آتشی کز ملعمه ی اشراق او
در عرق مستغرق است آب حیات
آفتاب ار می کند نسبت بدو
[...]
من نخواهم ز کمند نو نجات
من نجی من کمد العشق فعات
آن خضر بین که چه بازی خوردوست
لب او دیده و خورد آب حیات
گر الف را حرکت نیست چراست
[...]
ای دو گیسوت شب قدر و برات
جان فدا کرده برات اهل نجات
یافت بر خاک درت جا سر من
نلت من بابک اعلی الدرجات
سبزه خط تو بالای لب است
[...]
غم عشاق تو آخر نشود
انزل الله علیکم برکات
میکشی هر طرف از حلقه زلف
بس کن ای باد صبا این حرکات
جامی از درد تو جان داد و نگفت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.