آن کز می خواجگی است سرمست
بر وی نزنند عاقلان دست
بیآنکه کسی فکند او را
از پایهٔ خود فروفتد پست
مرغی که تواش همای خوانی
جغدی است کز آشیان ما جست
از پنجرهٔ صلاح برخاست
بر کنگرهٔ فساد بنشست
قلب سخن شکستهنامان
بر ما نتوان بدین بپیوست
گیرم که دلِ درستمان نیست
باری نامی درستمان هست
تو طعنه زنی و ما همه کوه
تو سنگ زنی و ما همه طست
خاقانی را اگر سفیهی
هنگام جدل سخن فروبست
این هم ز عجایب خواص است
کهالماس به زخمِ سرب بشکست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل نکوهش کسی است که از بزرگیفروشی مست شده و از جمع شاعر جدا گشته است. خاقانی میگوید این مغرور خودبهخود سقوط میکند و آنچه دیگران هما میپندارند جغدی است که از نیکی به تباهی رفته است. شاعر بر آبروی پاک خود تکیه میکند و میگوید طعنه و سنگ دشمن به خود او بازمیگردد. در پایان، خاموش شدن خاقانی در برابر نادانی را به شکستن الماس با سرب تشبیه میکند که امری شگفت است و نشانهٔ برتری آن نادان نیست.
هوش مصنوعی: کسی که از شراب بزرگیفروشی و خودخواهی مست شده است، خردمندان با او درنمیافتند و به او دست نمیزنند.
هوش مصنوعی: چنین کسی بیآنکه کسی او را بیندازد، خودبهخود از جایگاهش فرومیافتد و پست میشود.
هوش مصنوعی: پرندهای که تو او را هما، یعنی مرغ سعادت، میپنداری، در حقیقت جغدی شوم است که از آشیانهٔ ما گریخته است.
هوش مصنوعی: او از پنجرهٔ نیکی و درستکاری پرید و بر کنگرهٔ تباهی نشست؛ یعنی از راه درست به راه فساد رفت.
هوش مصنوعی: سخنان ناسره و تقلبی بدنامان را نمیتوان به ما نسبت داد و با این سخنان به ما چسبید.
هوش مصنوعی: گیرم که دلی بیعیب و سالم نداریم، دستکم نام و آبرویی درست و بیلکه داریم.
هوش مصنوعی: تو طعنه میزنی و ما مانند کوهیم که صدای طعنهات را به خودت بازمیگرداند؛ تو سنگ میاندازی و ما مانند تشتیم که از ضربهٔ آن بلند صدا میدهد و رسواییات را آشکار میکند.
هوش مصنوعی: اگر نادانی در هنگام بحث و جدل خاقانی را خاموش کرد و زبانش را بست،
هوش مصنوعی: این هم از شگفتیهای خاصیت چیزهاست، همانگونه که میگویند الماس با ضربهٔ سرب میشکند؛ یعنی این نشانهٔ برتری آن نادان نیست، بلکه امری غریب است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گرمابه سه داشتم به لوهور
وین نزد همه کسی عیان است
امروز سه سال شد که مویم
مانندهٔ موی کافرانست
بر تارک و گوش و گردن من
[...]
زان چشم پر از خمار سرمست
پر خون دارم دو دیده پیوست
اندر عجبم که چشم آن ماه
ناخورده شراب چون شود مست
یا بر دل خسته چون زند تیر
[...]
نه همت من به پایه راضی است
نه پایه سزای همتم هست
یارب چو ز همت و ز پایه
نگشاید کار و نگذرد دست
یا پایه چو همتم برافراز
[...]
تا در نفسم عنایتی هست
فتراک تو کی گذارم از دست
ذاتی که چو بخت نور جان است
جانی که چو بخت خود جوان است
از لطف بهار در بهار است
وز فضل جهان در جهان است
در ناصح دین مگر یقین است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.