بس بس ای طالع خاقانی چند
چند چندش به بلا داری بند
جو به جو راز دلش دانستی
که به یک نان جوین شد خرسند
مدوانش که دوانیدن تو
مرکب عزم وی از پای فکند
مرغ را چون بدوانند نخست
بکشندش ز پی دفع گزند
به ازو مرغ نداری، مدوان
ور دوانیدی کشتن مپسند
کس ندیده است نمد زینش خشک
سست شد لاشه به جاییش ببند
مچشانش به تموز آب سقر
مفشان بر سر آتش چو سپند
فصل با حورا، آهنگ به شام
وصل با حوران خوشتر به خجند
هم توانیش به تبریز نشاند
هم توانیش ز شروان بر کند
طفلخو گشت میازارش بیش
بر چنین طفل مزن بانگ بلند
دایگی کن به نوازش که نزاد
پانصد هجرت ازو به فرزند
نیست جز اشک کسش هم زانو
نیست جز سایه کسش هم پیوند
حکم حق رانش چون قاضی خوی
نطق دستانش چون پیر مرند
از برون در خوی خوییش مدار
وز درونش دل مجروح مرند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به سرنوشت خود و بلایای زندگی میپردازد و از طالع بد خود گلهمند است. او به راز دل خود اشاره میکند که با کمترین چیزها خوشحال میشود و به مشکلات و سختیهای زمان اشاره میکند. در ادامه، شاعر به تصویرسازی از پرندهای میپردازد که در تلاش برای فرار از خطر است، اما دچار مشکلات و مرگ میشود. او همچنین به شرایطی از حیات بشر و نوزادان اشاره دارد و بر این نکته تأکید میکند که در زندگی مشکلات و اشکهایی وجود دارد و هیچکس به تنهایی نمیتواند از آنها فرار کند. در نهایت، شاعر به اهمیت همدلی و حمایت از یکدیگر تأکید دارد و از درون جراحات قلبی خود سخن میگوید.
هوش مصنوعی: خاقانی از تقدیر و سرنوشت خود نالان است و به طالعش میگوید که چرا این همه بلا و مصیبت برای او به ارمغان آورده است.
هوش مصنوعی: تو بهخوبی میدانی که او چقدر از روحش و احساساتش باخبر است، چراکه او حتی با خوردن یک لقمه نان جو هم شاد میشود.
هوش مصنوعی: مدوانش یعنی وقتی تو او را روانه میکنی، عزم و ارادهاش از پا میافتد و نمیتواند بهسوی هدفش برود.
هوش مصنوعی: اگر میخواهند مرغ را بگیرند، ابتدا باید آن را بکشند تا از خطر و آسیب محفوظ بماند.
هوش مصنوعی: بهتر از او مرغی نداری، پس او را به پرواز نمیآوری و اگر هم به پرواز درآوردهای، کشتنش را پسند نکن.
هوش مصنوعی: هیچکس نمد خشکی را که از پشم شتر (زینش) درست شده، ندیده که سست و بیحالت شود؛ پس لاشه (مرده) را در جایگاهش ببند.
هوش مصنوعی: موی او را در فصل تموز (تابستان) به آب سقر (آبی که در برخی مناطق برای خنک کردن استفاده میشود) نشوی، که گرما مانند آتش او را سوزانده است. به عبارت دیگر، زیبایی و جذابیت او باید با احتیاط و cuidadoی خاصی مورد توجه قرار گیرد.
هوش مصنوعی: فصل بهار با فرشتگان زیبا (حوران) به اندازه وصل با حوران در شام دلپذیرتر است، و این خوشی بیشتر از زیباییهای خجند است.
هوش مصنوعی: او (شخصیت مورد نظر) هم میتواند کسی را به تبریز منتقل کند و هم میتواند او را از شروان بیرون بیاورد.
هوش مصنوعی: زیاد آزارش نده، زیرا او هنوز کودک است و نمیتواند صداهای بلند را تحمل کند.
هوش مصنوعی: نوازش کن و محبت کن، چون از این کودک نهتنها پانصد هجرت و سفر به وجود میآید، بلکه او فرزند تو نیز خواهد شد.
هوش مصنوعی: هیچ کس جز اشک او همدم و همزانو نیست و هیچ کس جز سایه او هم پیوند و همدم نیست.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر اشاره دارد که باید عدالت و حقیقت را طبق فرمان خدا اجرا کند، مانند یک قاضی که وظیفهاش رسیدگی به دعاوی و برقراری عدالت است. همچنین دستانش مانند پیر مرند (یعنی مردی باتجربه و دانا) باید گویای سخنانی عمیق و حکیمانه باشد.
هوش مصنوعی: به ظاهر خود توجه کن و به باطن آدمها کاری نداشته باش. از ظاهرشان برداشت نکن و به درد و رنج درونی آنها توجه نکن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
صَرصَر هجر تو، ای سرو بلند
ریشهٔ عمر من از بیخ بکند
پس چرا بستهٔ اویم همه عمر؟
اگر آن زلف دوتا نیست کمند
به یکی جان نتوان کرد سؤال
[...]
چون فال زنان ناخردمند
گرد آورده ست مهره ای چند
ای در اسباب جهان پای تو بند
مانده از راه بدین سلسله چند
خوش هراتیست حزینم مپسند
طرفه فصلیست بزن راهی چند
بر همه درس توکل می کند
در هوا او پشه را رگ می زند
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.