طایفه چهارم: واعظانند و اهل غرور و غفلت ایشان نیز بسیار است بعضی از اینها از احوال نفس و صفات آن، و از خوف و رجا و توکل و رضا و صبر و شکر و غیره سخن می گوید، و چنان می پندارد که با گفتن اینها و خواندن خلق با اینها، خود نیز متصف به آنها می گردد، و حال آنکه در آن صفات از پایه ادنای عامی ترقی ننموده است.
بر همه درس توکل می کند
در هوا او پشه را رگ می زند
و چنان گمان می کند که غرض او از وعظ، اصلاح مردم است، نه امر دیگر و حال آنکه اگر واعظی دیگر یافت شود که از برای اصلاح خلق بهتر باشد، و مردم رو به او آورند، این بیچاره از غصه و حسد نزدیک به مردن می رسد و اگر یکی مدح و ثنای آن واعظ دیگر را کند، این با آن مدح کننده دشمن می گردد.
و گروهی دیگر خود را مشغول قصه خوانی و نقالی ساخته، و شطح و طاماتی چند پرداخته، و در کلمات، سجع و قافیه به هم انداخته، سعی در تحصیل قصه های غریبه و احادیث عجیبه می نمایند و طالب آنند که مستمعان، صداها به گریه بلند کنند، و صیحه ها بکشند، و بر سر و صورت خود بزنند و از شنیدن کلمات او حرکات شوقیه نمایند و از انواع این امور لذت می برند و بسا باشد که احادیث کاذبه جعل کنند و قصه های دروغ بر هم بافند از برای رقت عوام و شوق و میل ایشان و شکی نیست که امثال این اشخاص، شیاطین انس اند و خود گمراهند و مردمان را نیز گمراه می کنند و سزاوار وعظ و ارشاد نیست، مگر کسی که قصد او بجز هدایت مردم نباشد و طمع او از خلق بالکلیه منقطع شده باشد و مدح و ذم در نظر او یکسان باشد نه از مذمت ایشان مضایقه داشته باشد بعد از آنکه در نزد خدا ممدوح باشد و نه به مدح ایشان شاد شود، و اگر چه حال خود را نزد خدا نداند و چنانچه واعظی دیگر پیدا شود که در ارشاد مردم و هدایت ایشان معین و مددکار او باشد، نهایت فرح و سرور از برای او حاصل گردد و با نظر حقارت و پستی به هیچ یک از بندگان خدا ننگرد بلکه احتمال دهد که هر کس از او بهتر باشد، زیرا به وطن هر کس و خاتمه امور، خدا داناتر است.



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ واعظانی است که دچار غرور و غفلت هستند. برخی از آنها فقط به بیان خصوصیات نفس و صفات اخلاقی میپردازند و گمان میکنند که با گفتن اینها به آنها متصف شدهاند، در حالی که عملاً در این صفات از عامه مردم پایینتر هستند. بعضی دیگر خود را در قصهخوانی و داستانسرایی مشغول میکنند و هدفشان جلب توجه و گریاندن مردم است، حتی ممکن است احادیث کاذب جعل کنند. این افراد در واقع شیاطین انس هستند که نه تنها خود گمراهند، بلکه دیگران را نیز میفریبند و واقعیترین واعظ کسی است که تنها به هدایت مردم فکر کند و از نظر او مدح و ذم یکسان باشد.
هوش مصنوعی: در بین گروهها، برخی به عنوان واعظ شناخته میشوند و خود را در معرض غرور و غفلت قرار میدهند. این افراد معمولاً در مورد ویژگیهای نفس و صفات آن مانند ترس، امید، توکل، رضایت، صبر و شکر سخن میگویند و به اشتباه فکر میکنند با بیان این موضوعات و مشابهات آنها، خود را به این صفات مزین کردهاند. در حالی که در واقع، خودشان هیچ پیشرفتی در این ویژگیها نداشته و از سطح ابتدایی نیز فراتر نرفتهاند.
هوش مصنوعی: به هر چیزی اعتماد کرده و به خدا توکل میکند؛ حتی در آسمان، پشه را با دقت میزند.
هوش مصنوعی: انسان گمان میکند که هدف او از سخنرانی، اصلاح مردم است، در حالی که اگر یک سخنران دیگر پیدا شود که در اصلاح مردم بهتر عمل کند و مردم به او روی بیاورند، او از ناراحتی و حسد به شدت آسیب میبیند و نزدیک به مرگ میشود. همچنین، اگر کسی به آن سخنران دیگر مدح و ستایش کند، او نسبت به آن فرد حسد ورزیده و دشمنی میکند.
هوش مصنوعی: گروهی دیگر به قصهگویی و روایتگری مشغولند و داستانها و احادیث عجیبی را نقل میکنند. آنها تلاش میکنند تا با استفاده از کلمات و قافیهها، احساسات مخاطبان را تحریک کنند و باعث شوند که شنوندگان به شدت گریه کنند یا فریاد بکشند و به خودشان بزنند و از شنیدن حرفهایشان به نوعی جنون و شور و شوق دست بزنند. این دسته اغلب برای جلب توجه مردم، روایتهای دروغین و جعلی میسازند و با این کارها، نه تنها خود را گمراه کردهاند بلکه دیگران را نیز به اشتباه میاندازند. افرادی از این دست شیاطین انسان هستند و شایسته نصیحت و هدایت نیستند، مگر آنکه هدفشان از این کار فقط هدایت مردم باشد و هیچ انتظاری از آنها نداشته باشند. در نظر این افراد، حمد و نکوهش دیگران یکسان است و از نظر خداوند محبوب هستند. آنها حتی اگر کسی از آنها بیشتر ارزش داشته باشد، به هیچ کس با تحقیر نگاه نمیکنند و احتمال میدهند که هر کس از خودشان بهتر باشد، زیرا تنها خداوند است که از سرنوشت هر کس آگاهتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.