ز کار آخرت آن را خبر تواند بود
که زنده بر پل مرگش گذر تواند بود
به آرزو و هوس بر نیاید این معنی
به سوز سینه و خون جگر تواند بود
تو روز در غم دنیا و شب غنوده به خواب
ز کار آخرتت کی خبر تواند بود؟
وصال دوست طلب میکنی بلاکش باش
که خار و گل همه با یکدگر تواند بود
به ترک خویش بگو تا بکوی یار رسی
که کارهای چنین با خطر تواند بود
کسی به گردن مقصود دست حلقه کند
که پیش تیر بلاها سپر تواند بود
ز آب خوش نتوان یافت عقد در خوشاب
که تلخ و شور مقر گهر تواند بود
چو نیشکر اگرت خوشدلی همی باید
ز پای تا به سرت در کمر تواند بود
کلاه ملک طلب می کنی، قبا دربند
که سرفرازی با بیم سر تواند بود
حیات باقی خواهی بدان که این دولت
ز چار حد طبایع به در تواند بود
اگرچه کار بزرگیست، هم طمع بمبر
به جان بکوش، چه دانی؟ مگر تواند بود
بلندهمت باش ای پسر که رتبت تو
چنانکه همت تست آن قدر تواند بود
ز حال بی خودی آن را که بهره ای باشد
وجود در نظرش مختصر تواند بود
تو کرده جوشن غفلت هزار تو در بر
چگونه تیر سخن کارگر تواند بود؟
جفا به جای کسی چون کنی که در دو جهان
ازو گزر نه و از جان گزر تواند بود؟
ترا ز همت دون در طمع نمی گذرد
که لذتی بجز از خواب و خور تواند بود
بآب و سبزه قناعت مکن ز باغ بهشت
که این قدر علف گاو و خر تواند بود
چو دور در شوی از فکر اعتقاد کنی
که خوان و نان بهشت از شکر توان بود
ز تنگ چشمی، در خاطر تو کی گذرد
که هیچ چیز به از سیم و زر تواند بود؟
شکر چه باشد و زر چیست ای اسیر حواس؟
ترا چنین که تویی این نظر تواند بود
به چشم عقل ببین و به ذوق جان دریاب
کزین لذیذتر و خوب تر تواند بود
وگر تو چاشنی ای زان به نقد می خواهی
دعای قطب زمانه عمر تواند بود
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مسأله آخرت و زندگی دنیا پرداخته و به این نکته اشاره دارد که انسان باید بیشتر به عواقب اعمالش در زندگی پس از مرگ توجه کند. شاعر میفرماید که آرزوهای دنیا اجازه نمیدهند انسان به حقیقت آخرت برسد و تنها درد و رنج و تلاش در این مسیر میتواند به او کمک کند.
او به خواننده یادآوری میکند که در غم دنیا غرق نشود و از خطرات و چالشهای موجود در راه رسیدن به معشوق غافل نگردد. همچنین تأکید میکند که سرفرازی و زندگی خوب با تلاش و همت حاصل میشود و قناعت به چیزهای ناچیز، انسان را از نعمتهای بزرگتر محروم میکند.
شاعر در انتها به این نکته میرسد که در گوشه و کنار دنیا، حقیقت و ارزشهای عمیقتری وجود دارند که باید با دید عقلانی و ذوقی به آنها نگریست، چرا که این موارد بهترین و باارزشترین نعمتها هستند.
هوش مصنوعی: کسی میتواند از وضعیت آخرش آگاه شود که در زندگیاش بر سختیها و چالشهای مرگ موفق شده و از آن عبور کرده باشد.
هوش مصنوعی: برای نیل به آرزوها و خواستهها، صرف خیال و آرزو کافی نیست؛ بلکه برای رسیدن به این معاني، باید درد و رنج عمیق را تحمل کرد.
هوش مصنوعی: در طول روز غم و اندوه دنیا را به دوش میکشی و شبها در خواب فرو میروی. در این وضعیت، چگونه میتوانی از حال و آیندهات در آخرت مطلع باشی؟
هوش مصنوعی: دوست را ملاقات کردن میخواهی؛ اما بدان که درد و رنج نیز جزء این رابطه هستند، چرا که شادی و غم همیشه در کنار هم وجود دارند.
هوش مصنوعی: به دوستان بگو که برای دیدن یار خود، ترک عادت و محل زندگی سابق را انجام دهند، زیرا انجام چنین کارهایی ممکن است با خطراتی همراه باشد.
هوش مصنوعی: کسی میتواند به هدفش برسد که قبل از اینکه به مشکلات و سختیها برخورد کند، از خود دفاع کند و حفاظت لازم را از خود به عمل آورد.
هوش مصنوعی: از آب شیرین نمیتوان در خوشی قرار گرفت، چرا که ممکن است تلخی و شوری عطر و طعم زیبا را به هم بریزد.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی خوشدل و شاداب باشی، باید این احساس را از پای تا سرت در خودت حس کنی و تمام وجودت را در بر بگیرد.
هوش مصنوعی: تو برای رسیدن به مقام و رتبهای بلند، در پی زینت و لباسهای فاخر هستی، اما بدان که افتخار و بزرگی با ترس و نگرانی همراه است و نمیتوان هر دو را همزمان داشت.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی زندگی جاودان داشته باشی، باید بدانی که این نعمت و خوشبختی فراتر از چهار عنصر طبیعت قابل دسترسی است.
هوش مصنوعی: اگرچه انجام این کار بزرگ دشوار است، اما باید با تمام توان خود تلاش کنی، چون هیچکس نمیداند که آیا این کار ممکن است یا نه.
هوش مصنوعی: ای پسر، بلند همت باش زیرا مقام و جایگاه تو به اندازه همت و آرزوهایت خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر کسی از حال بیخودی برخوردار باشد، برای او وجود و هستی میتواند در نظر بسیار محدود و مختصر به نظر برسد.
هوش مصنوعی: تو در برابر خود حفاظهای زیادی از غفلت داری، پس چگونه ممکن است که سخن و نکتهای به تو برسد و تأثیری بر تو بگذارد؟
هوش مصنوعی: اگر به کسی که در این دنیا و آن دنیا از تو هیچ انتظاری ندارد ظلم کنی، آیا ممکن است که از جان او هم فراتر بروی؟
هوش مصنوعی: تو از همت و ارادهی پایین خود فراتر نمیروی و به همین دلیل نمیتوانی لذتی بیشتر از خواب و غذا را تجربه کنی.
هوش مصنوعی: به چیزهای ساده و طبیعی موجود در زندگی، قناعت کن و به دنبال نعمات بزرگ و شگفتانگیز در بهشت نباش، چون ممکن است زیباییها و لذتهای کوچکی که در دسترسات هستند، به مراتب از خواستههای بزرگ و دور دست بهتر باشند.
هوش مصنوعی: زمانی که از اندیشه و باور خود به دور میشوی، خیال میکنی که بهشت با شیرینی میتواند سرشار از نعمتها و خوراکها باشد.
هوش مصنوعی: از تنگ نظری و محدودیت فکر تو، چه چیزی میتواند به ذهن تو بیفتد که چیزی غیر از طلا و نقره ارزش دارد؟
هوش مصنوعی: شکر و طلا چه ارزشی دارند ای کسی که در دنیای حسها اسیر شدهای؟ با توصیف و حالتی که تو داری، این دیدگاه امکانپذیر است.
هوش مصنوعی: با نگاه عقلانی به وضعیت بپرداز و با حس درونی خود درک کن که از این لذتبخشتر و زیباتر نمیتواند چیزی وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر تو بخواهی که از واقعیّتهای زندگی بهرهمند شوی، باید بدان که دعای شخصِ مهمی در زمانهاش میتواند طول عمر تو را به ارمغان بیاورد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مرا که بستگی قفل از کلید بود
دگر چه دل نگرانی به ماه عید بود
نه دل نه بوسه نه دشنام می دهد لب او
بلاست دشمن جانی که ناپدید بود
جهان ز صبح شکر خنده توروشن شد
[...]
رخت ز ضربت سیلی خصم، گشت کبود
مگر که جرم تو ای نازدانه طفل چه بود
بغیر زردی رخسار و اشگ خونآلود
به رنگهای جهان مبتلا نباید بود
اسیر رنگ به غیر از زیان نبیند سود
غلام همت آنم که زیر چرخ کبود
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.