بگویمت سخنی ای نگار چون بالات
به راستی و درستی که نیست کس همتات
نرست سرو چو قدّ تو راست در بستان
گلی ندید کسی چون رخ جهان آرات
اگر کنی گذری در چمن گل رنگین
فتد ز دست و سهی سرو سر نهد در پات
منم به کوی فراقت نشسته با غم و درد
تویی به عالم عشق کسی دگر، هیهات
هنوز با همه جور تو در تکاپویم
که کی رسم به وصال جمال روح افزات
ز مکر دشمن بدگو مباش ایمن از آنک
چگونه ترک کند آنچه باشدش در ذات
به اعتقاد توان برد کار خویش از پیش
تو زهدِ خشک مَوَرز و بنه ز سر طامات
فرس به عرصه چنان راند و فرزبندی کرد
رخی نهاد شه عشق و شد جهان شهمات
برفتی و بزدی آتشی به جان جهان
دلت نکرد ترحّم نبود شرم از مات



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در آغاز زیبایی قامت و چهرهٔ یار را برتر از سرو و گل میشمارد. سپس از جدایی و دلبستگی یار به دیگری مینالد، اما همچنان در آرزوی وصال است و یار را از دشمنِ بدگو و زهد ریاکارانه برحذر میدارد. در بیت شطرنجی، عشق چون شاهی است که جهان، یعنی خود شاعر، را مات میکند. غزل با شکوه از رفتن بیرحمانهٔ یار و آتشی که به جان شاعر زده است پایان مییابد.
هوش مصنوعی: ای محبوبی که قامتت راست و بلند است، سخنی به تو میگویم: به راستی و درستی هیچکس همتای تو نیست. «راستی» هم به معنای صداقت است و هم به راستیِ قامت اشاره دارد.
هوش مصنوعی: در هیچ باغی سروی به راستیِ قامت تو نروییده است و هیچکس گلی مانند چهرهٔ جهانآرای تو ندیده است. «جهان» در «جهانآرا» به نام شاعر نیز اشاره دارد.
هوش مصنوعی: اگر از چمن بگذری، گل رنگین از شرمِ زیبایی تو از پا میافتد و سرو بلند سر بر پای تو مینهد.
هوش مصنوعی: من با غم و درد در کوی جدایی از تو نشستهام، اما تو در عالم عشق دلبستهٔ کسی دیگری؛ افسوس!
هوش مصنوعی: با وجود همهٔ ستمی که بر من روا داشتهای، هنوز در تلاش و جستوجویم که کی به وصال جمال جانافزای تو برسم.
هوش مصنوعی: از نیرنگ دشمنِ بدگو در امان نباش، زیرا کسی که بدی در سرشت اوست چگونه میتواند آن را کنار بگذارد؟
هوش مصنوعی: با باور و ارادتِ صادقانه میتوان کار خود را پیش برد؛ پس زهد خشک و بیروح پیشه مکن و ادعاها و سخنان گزاف و ریاکارانه را از سر بیرون کن.
چنان اسب در میدان تاخت و چشمبندی کرد. شاهِ عشق، رخ گذاشت و جهان شاهمات شد. (شاعر به شطرنج عشق اشاره دارد)
هوش مصنوعی: رفتی و آتشی به جان جهان (شاعر) زدی؛ دلت به حال او رحم نکرد و از ما شرم نکردی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سپهر شعبده باز از درون پردۀ غیب
لطیفه یی دگر آورد کاهلا صلوات
رسید دختر دیگر مرا و یکباره
ببرد رونق عیش و برفت آب حیات
اگر نتایج صلبم بود برین قانون
[...]
ز عشق روی تو روشن دل بنین و بنات
بیا که از تو شود سیئاتهم حسنات
خیال تو چو درآید به سینه عاشق
درون خانه تن پر شود چراغ حیات
دود به پیش خیالت خیالهای دگر
[...]
شنیدهای که سکندر برفت تا ظلمات
به چند محنت و خورد آن که خورد آب حیات
گرم زمانه دهد از بلای عشق نجات
در فضول نکوبم دگر به هیچ اوقات
ولی نجاتِ من از عشق کی شود ممکن
گر آسمان چو زمین باز استد از حرکات
مرا نجات بود گر دهد ضلالت نور
[...]
ترا ز شکر شیرین از آن دمید نبات
که یافت پرورش از آب چشمه سار حیات
اگر نه چشمه حیوان دهان تنگ تو بود
بگوی تا ز چه پوشیده گشت در ظلمات
چو بر کشید قضا نیل حسن بر بقمت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.