ترا ز شکر شیرین از آن دمید نبات
که یافت پرورش از آب چشمه سار حیات
اگر نه چشمه حیوان دهان تنگ تو بود
بگوی تا ز چه پوشیده گشت در ظلمات
چو بر کشید قضا نیل حسن بر بقمت
مرا ز حسرت آن دیده گشت عین فرات
بیا که بیتو مرا لذت حیات نماند
حیات بیتو چگویم که هست عین ممات
شفای درد دلم لعل روحپرور تست
بیا که بیتو نیابد دلم ز درد نجات
دلی که بسته زلفین مشکبار تو شد
چو زلف پر شکنت کس نبیندش به ثبات
گشادم از پی وصل تو مصحف تقدیر
ز بهر فال بر آمد خط نخست برات
گرم چو خامه سر از تن به تیغ بر دارند
نگردم از خط فرمانت تا بروز وفات
بخاک ابن یمین گر گذرکنی روزی
هنوز بوی وفای تو آیدش ز رفات



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عاشقانه با وصف لب و دهان و خط معشوق آغاز میشود و آنها را به آب حیات و نبات و رنگ نیل مانند میکند. سپس عاشق از بیلذتی زندگی در جدایی مینالد و لب یار را درمان درد خود میداند. پس از فالی که برای وصال میگیرد، پیمان میبندد که تا مرگ از فرمان معشوق سر نپیچد، و در پایان میگوید وفای او حتی پس از مرگ از خاک گورش پیداست.
هوش مصنوعی: از لب شیرینتر از شکرِ تو خطِ سبزی چون نبات روییده است، زیرا از آب چشمهٔ زندگی پرورش یافته است. «نبات» هم به معنای گیاه است و هم قند، و شاعر از هر دو معنا بهره برده است.
هوش مصنوعی: اگر دهان کوچک تو همان چشمهٔ آب حیات نیست، بگو چرا مانند آن چشمه در تاریکی پنهان شده است. تاریکی اشاره به خط و موی تیرهای است که گرد دهان را گرفته، و نیز به کوچکی دهان که به چشم نمیآید.
هوش مصنوعی: وقتی تقدیر رنگ نیلیِ زیبایی، یعنی خط تیره، را بر چهرهٔ سرخ تو کشید، چشم من از حسرت آن به رود فرات بدل شد و اشک ریخت. شاعر با «نیل» و «فرات» و معنای دوگانهٔ «عین» (چشم و چشمه) بازی کرده است.
هوش مصنوعی: بیا، که بی تو دیگر از زندگی لذتی نمیبرم. زندگی بی تو را چه بنامم؟ که خودِ مرگ است.
هوش مصنوعی: درمان درد دلم لب سرخ و جانپرور توست. بیا، که بی تو دلم از این درد رهایی نمییابد.
هوش مصنوعی: دلی که گرفتار زلف خوشبوی تو شد، مانند همان زلف پرپیچوتاب، هرگز آرام و پابرجا دیده نمیشود.
هوش مصنوعی: برای آگاهی از وصال تو، کتاب تقدیر را به فال گشودم و نخستین سطری که آمد «برات» بود. این واژه میتواند حوالهٔ رسیدن به وصل باشد، یا اشاره به سورهٔ برائت که نشانهٔ بیزاری و دوری است.
هوش مصنوعی: اگر مانند قلم که سرش را میتراشند، سرم را با تیغ از تن جدا کنند، تا روز مرگ از فرمان تو سر نمیپیچم.
هوش مصنوعی: اگر روزی از کنار گور ابن یمین بگذری، هنوز از استخوانهای پوسیدهاش بوی وفاداری به تو به مشام میرسد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سپهر شعبده باز از درون پردۀ غیب
لطیفه یی دگر آورد کاهلا صلوات
رسید دختر دیگر مرا و یکباره
ببرد رونق عیش و برفت آب حیات
اگر نتایج صلبم بود برین قانون
[...]
ز عشق روی تو روشن دل بنین و بنات
بیا که از تو شود سیئاتهم حسنات
خیال تو چو درآید به سینه عاشق
درون خانه تن پر شود چراغ حیات
دود به پیش خیالت خیالهای دگر
[...]
شنیدهای که سکندر برفت تا ظلمات
به چند محنت و خورد آن که خورد آب حیات
گرم زمانه دهد از بلای عشق نجات
در فضول نکوبم دگر به هیچ اوقات
ولی نجاتِ من از عشق کی شود ممکن
گر آسمان چو زمین باز استد از حرکات
مرا نجات بود گر دهد ضلالت نور
[...]
جهان جود و مروت سپهر فضل و کرم
که خاک پای تو را چاکرست آب حیات
ز حزم و عزم تو آن لاف میزنیم دایم
که چون فلک به مسیری و چون زمین به ثبات
به هر زمین که گذشتی ز ابر احسانت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.