گنجور

شمارهٔ ۱۱ - فی التواضع

 
همام تبریزی
همام تبریزی » مثنویات
 

دل ربایی به دل نوازی کن

پایها بوس و سرفرازی کن

کز تواضع بلند قدر شوی

در نظرها چو ماه بدر شوی

مه چو در آسمان زیر نشست

بافت از مهر تربیت پیوست

مهرش از نور خلعتی بخشید

ظلمت جرم مه بپوشانید

بود چون روی هندوان بی نور

در جهان شد به نیکویی مشهور

مقبلی را که هست نقد خرد

کرم و مردمی به جان بخرد

فخر آن کاو رسد به مسکینی

خود شناسی بود نه خود بینی

پای کمتر کسی نهد بر روی

نکند کم نظر زیک سر موی

ابلهان سرکشان بی مغزند

لاجرم خاک ره نمی ارزند

شاخ کز میوه مایه دار شود

از هوا سر به زیر خاک نهد

میوه از شاخ چون کنند جدا

باز سر می کند به سوی هوا

گره ز معنی تو مایه دار شوی

همچو آن شاخ پر ز بار شوی

به تواضع سری فرود آری

به کرم خاطری نگه داری

ور نصیبی نداری از معنی

او ز تکبر همی کنی دعوی

شاخ بی برگ و میوه ات خوانم

سرکش و بی مرونت دانم

دوست نام آزموده ایم بسی

همه یارند و بار نیست کسی

هریکی را تو دوست پنداری

دشمن است او چو پرده برداری

یار بی مهر جسم بی جان است

مرده کش در جهان فراوان است

وان که او یار مهربان یابد

از آدمی در جهان نشان یابد

بندگی چیست توبه کار شدن

ز آرزوها و مرد کار شدن

بندگی نیست جسم پروردن

چون بهایم به خفتن و خوردن

بنده یی کاو مطیع فرمان است

ایمن از زخم تیغ سلطان است

بنده آن کس بود که همچو قلم

باشد او را یکی زبان و قدم

مرد صحبت کسی ست کز سخنش

ذوق دلها بود ز انجمنش

تلخ گویان ترش پیشانی

در مجالس کنند ویرانی

هر که را زهد باگران جانی ست

او نه رحمانی است شیطانی ست

ناخوشان را ز اهل حق مشمار

مجلس شاه و جغد و بوتیمار

هر که چون طوطی سخندان است

یا چو بلبل هزار دستان است

یا چو طاووس دل نواز بود

با هنرمند همچو باز بود

لایق چشم و گوش شاه آید

یا سر دست شاه را شاید



با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

در فهرست‌گذاری نسخه‌های خطی اشعار گنجور مشارکت کنید