ای سَمَنعارِضِ مَهپیکرِ شیرینگفتار
وی زده دایره بر گرد گل از مشک تتار
نرگس مست تو در باغ ارم بادهفروش
سنبل پست تو بر برگ سمن غالیهبار
زلف پرچین تو آشفته دلی در فردوس
خال مشکین تو هندو بچهای در گلزار
چشم میگون تو هنگام سحر مست مدام
لعل نوشین تو در وقت طرب بادهگسار
طُرّهٔ زلف تو از سنبلِ تر گرد سمن
نقطهٔ خال تو از غالیه بر برگ بهار
زلف مهپوش تو بر خرمن گل عنبربیز
سرو دلجوی تو بر طرف چمن خوشرفتار
سنبل از سنبل مشکین تو در تاب و گره
نرگس از نرگس مخمور تو در عین خمار
عارضت مهوش و اندام لطیفت نازک
نرگست دلکش و مژگان چو تیرت خونخوار
عاشقت چاکر و چون عاشق سرگشته بسی
حیدرت بنده و چون حیدر بیچاره هزار
گفت: اگر بندهٔ مایی، برو و مدحی گوی
بهر سلطان جهان، بحر هنر، کوه وقار
آنکه در معرکه بر هم شکند قلب عدو
آنکه در روز یلی صید کند شیرشکار
آنکه چون تیر دلیری بجهد از شستش
خال از چهرهٔ زنگی ببرد در شب تار
آنکه چون تیغ جهان گیر زند بر سر کوه
گردد از ضربت او کوه دو نیمه چون خیار
آنکه چون گُرز یلی برکشد از کوههٔ زین
به یکی حمله به دست آورد این هفت حصار
تیر دلدوز وی از قلب عدو درگذرد
تیغ خونریز وی از خصم برآورد دمار
چون ز مجری بجهد ناوک او روز نبرد
در دل سنگ سیه غرقه شود تا سوفار
نه فلک بر سر ما بر زبر یکدیگرست
مگر از پای سمندش به هوا رفت غبار
شرف دنیی و دین، بحر هنر، شاه حسین
آنکه کیوانش غلام است و فلک خدمتکار
مثل این شاه جهانگیر نباشد هرگز
نه درین مملکت یزد که در هیچ دیار
گرچه هستند بسی پادشهان در عالم
نبود مثل تو ای پادشه معنیدار
تو ولیزادهٔ عهدی و ولایت داری
وز تو مانند پدر گشت ولایت اظهار
گر تو از نور ولایت بکشی خنجر تیز
از بداندیش تو در دهر نماند دیار
تا برت چرخ پیاده شود و رخ بنهد
پیلتن گردد و بر اسب شود شاه سوار
دهر بر پای عدوی تو ببندد زنجیر
چرخ بر دیدهٔ خَصمِ تو بکوبد مسمار
دوستان تو مقیمند، ولی در جنّت
دشمنان تو نگونسار، ولی بر سر دار
تا تو سلطان سلاطین شدی ای شاه جهان
پادشاهان به غلامی تو کردند اقرار
این علی رنگ حسن رو که حسینش نام است
به محمد که خدا عمر دهادش بسیار
تا بر ای عمر و جوانی بخوری در عالم
بادی از عمر و جوانی به جهان برخوردار!



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر با وصف تغزلی زیبایی معشوق آغاز میشود و حیدر خود را بندهٔ او میخواند. سپس معشوق از او میخواهد که اگر بنده است، سلطان را مدح کند و شعر به ستایش شاه حسین میگراید. شاعر دلاوری، تیراندازی و شمشیرزنی شاه، بیهمتاییاش در یزد و جهان، ولایت او و فرجام دوستان و دشمنانش را میستاید. شعر با دعا برای عمر دراز و جوانی شاه پایان مییابد.
هوش مصنوعی: ای معشوقی که چهرهات مانند گل سمن سپید، اندامت مانند ماه و سخنت شیرین است. ای که زلف سیاه و خوشبو مانند مشک تاتاری را گرداگرد چهرهٔ گلمانندت حلقه زدهای.
هوش مصنوعی: چشم مست تو در باغی چون بهشت ارم شراب میفروشد و مستی میبخشد. زلف آویختهٔ تو بر چهرهٔ سپیدت عطر غالیه میافشاند.
هوش مصنوعی: زلف پرپیچوخم تو مانند دلی پریشان در بهشت است. خال سیاه تو مانند کودکی هندو در گلزار چهرهات نشسته است.
هوش مصنوعی: چشم شرابگون تو هنگام سحر همیشه مست است. لب سرخ و شیرین تو در هنگام شادی باده مینوشد.
هوش مصنوعی: طرهٔ زلف تو مانند سنبل تازه، گرداگرد چهرهٔ سمنگونت را گرفته است. خال تو نقطهای از غالیه است که بر برگ گل بهاری نهادهاند.
هوش مصنوعی: زلف تو که ماه چهرهات را میپوشاند، بر خرمن گل رویت عنبر میافشاند. قامت دلربای تو مانند سرو در کنار چمن به زیبایی میخرامد.
هوش مصنوعی: گل سنبل از رشک زلف سیاه و خوشبوی تو به پیچوتاب و گره افتاده است. گل نرگس از دیدن چشم خمار تو خود دچار خماری شده است.
هوش مصنوعی: چهرهات مانند ماه است و اندام لطیفت نازک. چشمت دلفریب است و مژگان تیرمانندت خون عاشقان را میریزد.
هوش مصنوعی: عاشق تو چاکر توست و مانند این عاشق سرگشته بسیارند. حیدر بندهٔ توست و مانند حیدر بیچاره هزاران تن هستند.
هوش مصنوعی: معشوق گفت: اگر بندهٔ مایی، برو و برای سلطان جهان مدحی بگو؛ سلطانی که دریای هنر و کوه وقار است.
هوش مصنوعی: سلطانی که در میدان جنگ قلب سپاه دشمن را درهم میشکند. در روز دلاوری، شیرشکاران را شکار میکند.
هوش مصنوعی: هنگامی که تیر دلیرانه از دستش رها میشود، چنان دقیق است که در شب تاریک، خال را از چهرهٔ سیاهپوستی میرباید.
هوش مصنوعی: هنگامی که شمشیر جهانگیرش را بر سر کوه میزند، کوه از ضربهٔ او مانند خیار دو نیم میشود.
هوش مصنوعی: هنگامی که گرز پهلوانی را از قرپوس زین برمیکشد، با یک حمله این هفت حصار، یعنی هفت آسمان یا همهٔ جهان، را تسخیر میکند.
هوش مصنوعی: تیر دلشکاف او از قلب دشمن میگذرد. شمشیر خونریزش دشمن را نابود میکند.
هوش مصنوعی: در روز نبرد، هنگامی که تیر کوچک او از ناودانهٔ کمان رها میشود، تا انتهای تیر در دل سنگ سیاه فرومیرود.
هوش مصنوعی: این نه آسمان که بر بالای سر ما روی هم قرار گرفتهاند، گویی همان گردی است که از سم اسب او به هوا برخاسته است.
هوش مصنوعی: شاه حسین مایهٔ شرف دنیا و دین و دریای هنر است. کیوان غلام اوست و آسمان خدمتگزارش.
هوش مصنوعی: هرگز پادشاهی جهانگیر مانند این شاه پیدا نمیشود؛ نه در این سرزمین یزد و نه در هیچ سرزمین دیگری.
هوش مصنوعی: اگرچه در جهان پادشاهان بسیارند، ای پادشاه اهل معنا، هیچکدام مانند تو نیستند.
هوش مصنوعی: تو در این روزگار فرزند ولی هستی و خود نیز ولایت داری. ولایت بهواسطهٔ تو نیز مانند پدرت آشکار شد.
هوش مصنوعی: اگر با نیروی ولایت خنجر تیز بکشی، از بدخواهان تو کسی در جهان زنده نمیماند.
هوش مصنوعی: آسمان در برابرت مانند پیادهٔ شطرنج فروتن میشود و چهره بر خاک مینهد. با بازی با نام مهرههای شطرنج، یعنی رخ و پیل و اسب و شاه، میگوید که شاه، پیلتن و نیرومند، بر اسب سوار میشود.
هوش مصنوعی: روزگار بر پای دشمن تو زنجیر میبندد. آسمان بر چشم دشمنت میخ میکوبد و او را کور و نابود میکند.
هوش مصنوعی: دوستان تو جاودانه در بهشت ماندگارند. دشمنانت سرنگوناند، آن هم بر سر چوبهٔ دار.
هوش مصنوعی: ای شاه جهان، از وقتی سلطان سلاطین شدی، پادشاهان به غلامی تو اعتراف کردند.
هوش مصنوعی: این شاه که خوی و منش علی و چهرهٔ نیکوی حسن دارد و نامش حسین است، به حق محمد، خدا عمری دراز به او بدهد. نامهای علی و حسن و حسین و محمد آگاهانه کنار هم آمدهاند.
هوش مصنوعی: دعا میکند که شاه تا زمانی که در جهان هست، از عمر و جوانی بهره ببرد و همیشه از عمر و جوانی برخوردار باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گر شود بحرِ کفِ همت تو موج زنان
ور شود ابر سر رایت تو توفان بار
بر موالیت بپاشد همه دُرّ و گوهر
بر اعادیت ببارد همه شخکاسه و خار
ای ز کار آمده و روی نهاده به شکار
تیغ و تیر تو همی سیر نگردند ز کار
گاه تیغ تو بر آرد ز سر دشمن گرد
گاه تیر تو بر آرد ز بر شیر دمار
هیبت تیغ تو و تیر تو دارد شب و روز
[...]
دی در آمد ز در آن لعبت زیبا رخسار
نه چنان مست به غایت، نه به غایت هشیار
طربی در دل آن ماه نو آیین ز نبیذ
اثری در سر آن لعبت زیبا رخسار
از خم زلفش برگ سمنش غالیه پوش
[...]
بوستانبانا امروز به بستان بدهای؟
زیر آن گلبن چون سبز عماری شدهای؟
آستین برزدهای دست به گل برزدهای؟
غنچهای چند ازو تازه و تر بر چدهای؟
دستهها بسته به شادی بر ما آمدهای؟
[...]
هرکه در پیش تو بر خاک بمالد رخسار
ملک کونین مسخّر بودش لیل و نهار
دگران گر به قدم بر سر کوی تو روند
من به سر بر سر کوی تو روم مجنونوار
سلطنت غیر تو کس را نسزد ز انکه به لطف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.