یارب در آن کلاله چرا عقل گمره است
کان صد هزار حلقه شب رنگ بر مه است
هم در کنار سایه شمشاد اوست باغ
هم بر کران چشمه خورشید او چه است
نقش بهشت چیست از آن باغ یک گل است
آب حیات چیست از آن چاه یک زه است
امید را ز دامن آن سرو جویبار
گر صد هزار دست بود جمله کوته است
هست آن چنان کشیده سرزلف او که صبح
هرگه که دم زند خجلی گویدش که است
دوش ار زباد سر دم لب خنده زد چمن
چهره گشای غنچه نسیم سحرگه است
چشم حسن چه داند قدر خیال او
آیینه خود ز صورت خوبان چه آگه است
او گر ز کرده باز نگردد مگر دکو
اندیک باز گردد به عدل شهنشه است
بهرامشه که یک نظر از شمع رای او
چون تیغ آفتاب به صد سو موجه است
شاهی خجسته صورت و فرخنده مرتبت
کز خاک بارگاهش برآسمان ره است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل نخست زیبایی معشوق را وصف میکند: زلف سیاهی که بر چهرهٔ ماهگون افتاده، قامتی چون شمشاد و سرو، و چاه زنخدانی که آب حیات در برابرش تنها نَمی است. شاعر دستِ امید را از رسیدن به یار کوتاه میداند و چشم خود را مانند آینهای میشمارد که از قدر صورت خوبان آگاه نیست. در پایان با امید به بازگشتن یار از ستم، سخن را به ستایش عدل و اندیشهٔ روشن و درگاه بلندپایهٔ بهرامشاه غزنوی میکشاند.
هوش مصنوعی: خدایا، چرا عقل در آن زلفِ پیچیدهٔ یار گمراه میشود؟ زیرا آن زلف صد هزار حلقهٔ سیاهرنگ است که بر چهرهٔ ماهمانند او افتاده است.
هوش مصنوعی: باغ در کنار سایهٔ قامتِ شمشادمانندِ او جای دارد، و بر کنارهٔ چشمهٔ خورشیدِ چهرهاش چاهی هست؛ یعنی چاهِ زنخدان.
هوش مصنوعی: نقش و جلوهٔ بهشت در برابر آن باغ تنها یک گل است، و آب حیات در برابر آن چاهِ زنخدان فقط یک تراوش و نَم است.
هوش مصنوعی: اگر امید صد هزار دست هم داشته باشد، همهٔ آن دستها کوتاهتر از آن است که به دامن آن سروقامتِ کنار جویبار برسد.
هوش مصنوعی: سر زلف سیاه او چنان بلند و کشیده است که هرگاه صبح بدمد، شرمساری به او میگوید: تو کیستی؟ یعنی صبح در برابر شبِ زلف او ارزشی ندارد و شرمنده است.
هوش مصنوعی: اگر دیشب چمن از وزش باد سرد لبخند زد و شکفت، از آن بود که نسیم سحرگاهی چهرهٔ غنچه را میگشاید و آن را شکوفا میکند.
هوش مصنوعی: چشم حسن (شاعر) چگونه میتواند ارزش خیال و تصویر یار را بداند؟ همانگونه که آینه با آنکه صورت زیبارویان را نشان میدهد، از آن آگاهی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر یار از ستمی که کرده دست برندارد، امید است که اندکی از آن بازگردد؛ و این به برکت عدل شاهنشاه است. متن این بیت آشفته به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: آن شاه بهرامشاه است که یک نگاه از شمعِ اندیشه و تدبیر او، مانند تیغ و پرتو خورشید، به صد سو میتابد و موج میزند.
هوش مصنوعی: او شاهی خوشسیما و بلندمرتبه است که از خاکِ درگاهش راهی به سوی آسمان گشوده است؛ یعنی خدمت به او مایهٔ سربلندی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
شاهی که شیر پیش حسامش چو روبه است
فرمان ده جهان عضدالدین طُغَنشَه است
آن خسروی که خسرو اجرام آسمان
در تحت حکم او چو مقیمان در گه است
از بهر جذب خنجر بیجاده رنگ اوست
[...]
عفو گناه فضل بود انتقام عدل
زان تا به این ز چرخ برین تا زمین ره است
کی فضل را گذارد و آرد به عدل روی
دانا که از تفاوت این هر دو آگه است
شیرینی نشاط، جهان را گرفته است
صبح از هوای تر شکر آب دیده است
زین سال و ماه فرصت کارت منزه است
مژگان دمی که سایه کند روز بیگه است
تا کی غرور چیدن و واچیدن هوس
در خانه این بساط که افکندهای ته است
سعی نفس چو شمع به پستیست رهبرت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.