زین سال و ماه فرصت کارت منزه است
مژگان دمی که سایه کند روز بیگه است
تا کی غرور چیدن و واچیدن هوس
در خانه این بساط که افکندهای ته است
سعی نفس چو شمع به پستیست رهبرت
چندانکه -ریسمان تو دارد اثر چه است
بیوهم پیش و پسگذر، ای قاصد عدم
خواهی دچار امن شد آیینه در ره است
فرصت کجاست تا غم سود و زیان کشی
این ما و من چو عمر شرر مرگ ناگه است
اقبال مردکار مکافات ظلم نیست
زنن فتنهگر تو غافلی ادبار آگه است
افسون جاه میکشد آخر به خسّتت
چون آستین درازکنی دستکوته است
انکار عاجزان مکن ای طالب کمال
در ناخن هلال کلید در مه است
از معنی دعای بت و برهمن مپرس
این رام رام نیست همان الله الله است
بیدل تأملی که درین بزم شیشه را
یکسر صدای ریختن اشک قهقه است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ کوتاهی عمر و بیثباتی دنیاست. شاعر عمر را به یک چشم به هم زدن و عمر جرقه مانند میکند و از غرور هوس، غم سود و زیان، ستم و فریب مقام برحذر میدارد. سپس به فروتنی در برابر ناتوانان و یکی بودن حقیقت همهٔ دعاها، چه «رام» و چه «الله»، اشاره میکند. در پایان نشان میدهد که خندهٔ ظاهری دنیا در باطن گریه است.
هوش مصنوعی: فرصتی که برای کار داری با این سالها و ماهها سنجیده نمیشود، چون بسیار کوتاه است. به اندازهٔ یک بار به هم خوردن مژه، روز به پایان میرسد و شب میشود؛ عمر در یک چشم به هم زدن میگذرد.
هوش مصنوعی: تا کی با غرور، بساط هوسهایت را میچینی و دوباره جمع میکنی؟ این بساطی که در خانهٔ دنیا گستردهای، به زودی جمع و تا خواهد شد.
هوش مصنوعی: تلاش نفسهایت، مانند شمع که با سوختن کوتاه میشود، تو را به سوی پستی و نابودی میبرد. هرچه ریسمان عمرت درازتر باشد، فقط به ژرفای بیشتری از چاه میرسی.
هوش مصنوعی: ای کسی که به سوی نیستی میروی، بیآنکه نگران گذشته و آینده باشی از این راه بگذر. در این راه آیینهای هست و در آن به خود و به آرامش و امنیت خواهی رسید.
هوش مصنوعی: کجا فرصتی هست که غم سود و زیان را بخوری؟ این «ما» و «من» مانند عمر جرقه کوتاه است و مرگ ناگهان سر میرسد.
هوش مصنوعی: کامیابی و بخت بلند صاحب قدرت، او را از کیفر ستمی که کرده رها نمیکند. ای فتنهانگیز، زنهار؛ تو غافلی، اما بدبختی و سرنوشت بد از کار تو آگاه است و در کمین توست.
هوش مصنوعی: فریب مقام و جاه سرانجام تو را به فرومایگی و پستی میکشاند. همانگونه که هرچه آستین را از روی شکوه بلندتر کنی دست پنهانتر و کوتاهتر میشود، شکوه ظاهری هم تو را ناتوان و بخیل میکند.
هوش مصنوعی: ای جویای کمال، ناتوانان را خوار مشمار. هلال باریک که به ناخن میماند، کلید رسیدن به ماه تمام را در خود دارد.
هوش مصنوعی: دربارهٔ معنای دعای بتپرست و برهمن جستوجو مکن. ذکر «رام رام» آنان در حقیقت همان «الله الله» است و همه یک حقیقت را میخوانند.
هوش مصنوعی: بیدل، اندکی بیندیش: در این مجلس، صدای قلقل شیشهٔ شراب که خنده به نظر میآید، در حقیقت صدای فرو ریختن اشک آن است. شادی ظاهری دنیا در باطن گریه است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
یارب در آن کلاله چرا عقل گمره است
کان صد هزار حلقه شب رنگ بر مه است
هم در کنار سایه شمشاد اوست باغ
هم بر کران چشمه خورشید او چه است
نقش بهشت چیست از آن باغ یک گل است
[...]
شاهی که شیر پیش حسامش چو روبه است
فرمان ده جهان عضدالدین طُغَنشَه است
آن خسروی که خسرو اجرام آسمان
در تحت حکم او چو مقیمان در گه است
از بهر جذب خنجر بیجاده رنگ اوست
[...]
عفو گناه فضل بود انتقام عدل
زان تا به این ز چرخ برین تا زمین ره است
کی فضل را گذارد و آرد به عدل روی
دانا که از تفاوت این هر دو آگه است
شیرینی نشاط، جهان را گرفته است
صبح از هوای تر شکر آب دیده است
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.