گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۵

حافظ » غزلیات »

غزل شمارهٔ ۸۵

شربتی از لبِ لعلش نچشیدیم و بِرَفت

رویِ مَه پیکرِ او سیر ندیدیم و برفت

گویی از صحبتِ ما نیک به تنگ آمده بود

بار بربست و به گَردش نرسیدیم و برفت

بس که ما فاتحه و حرزِ یمانی خواندیم

وز پی‌اش سوره اخلاص دمیدیم و برفت

عشوه دادند که بر ما گذری خواهی کرد

دیدی آخر که چنین عشوه خریدیم و برفت

شد چمان در چمنِ حسن و لطافت لیکن

در گلستانِ وصالش نَچَمیدیم و برفت

همچو حافظ همه شب ناله و زاری کردیم

کای دریغا به وداعش نرسیدیم و برفت

حاشیه‌ها

با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

وزن:	فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۶

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از ناکامی در رسیدن به معشوق سخن می‌گوید. او از لبان زیبا و روی معشوق اشارت می‌کند که هرگز طعمی از آنها نچشیده و با حسرت نسبت به گذرانی که نداشته، به یاد می‌آورد. با وجود دعاهای فراوان و تلاش‌هایش برای نزدیکی به محبوب، هر بار او را از دست داده و به سرنوشت خود معترض است. شاعر در نهایت به اندوه و ناله‌های خود اشاره می‌کند که همواره در حسرت وصال محبوب مانده است.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# شربتی از لبِ لعلش نچشیدیم و بِرَفت

رویِ مَه پیکرِ او سیر ندیدیم و برفت

هوش مصنوعی: ما از لب‌های زیبای او جرعه‌ای نچشیدیم و او رفت، همچنین نتوانستیم به چهرهٔ دل‌فریب او به‌خوبی نگاه کنیم و او دیگر رفت.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# گویی از صحبتِ ما نیک به تنگ آمده بود

بار بربست و به گَردش نرسیدیم و برفت

هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که از گفتگو و معاشرت ما ناراحت شده بود و به همین دلیل از ما دور شد و نتوانستیم به او برسیم.

# بس که ما فاتحه و حرزِ یمانی خواندیم

وز پی‌اش سوره اخلاص دمیدیم و برفت

هوش مصنوعی: به اندازه‌ای برای آن کس که رفت، دعا و ذکر (فاتحه و حرز یمانی) خواندیم و همچنین سورهٔ اخلاص را هم بر او دمیدیم که در نهایت هیچ‌کدام به او نرسید و او رفت.

# عشوه دادند که بر ما گذری خواهی کرد

دیدی آخر که چنین عشوه خریدیم و برفت

هوش مصنوعی: ما را با ناز و فریب خود به آمدن تشویق کردند، اما حالا می‌بینیم که به این روش فریب‌کارانه از کنار ما گذشتند و رفتند.

# شد چمان در چمنِ حسن و لطافت لیکن

در گلستانِ وصالش نَچَمیدیم و برفت

هوش مصنوعی: هر چند در باغ عشق به خاطر زیبایی و لطافت او چمیدیم و لذت بردیم، اما در نهایت نتوانستیم به وصال و نزدیکی‌اش دست یابیم و او رفت.

# همچو حافظ همه شب ناله و زاری کردیم

کای دریغا به وداعش نرسیدیم و برفت

هوش مصنوعی: مانند حافظ، ما نیز شب‌ها با ناله و زاری اشک ریختیم که افسوس، نتوانستیم به وداع او برسیم و او رفت.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش فاطمه زندی

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش محمدرضا مومن نژاد

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش مریم فقیهی کیا

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش سارنگ صیرفیان

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش پری ساتکنی عندلیب

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش افسر آریا

غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش نازنین بازیان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

شرح صوتی غزل شمارهٔ ۸۵ به خوانش محمدرضا ضیاء
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش

حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۸ » بیت ۶

مژده دادند که بر ما گذری خواهی کرد

نیّتِ خیر مگردان که مبارک فالی‌ست

همین شعر » بیت ۴

عشوه دادند که بر ما گذری خواهی کرد

دیدی آخر که چنین عشوه خریدیم و برفت

طبق شرح صوتی دکتر ضیا درست این مصرع در غزل «شربتی از لب لعلش نچشیدیم و برفت» این است:

عشوه می‌داد که از کوی ارادت نروم

و کاتب نسخهٔ خلخالی اصل مصرع در غزل دیگر را با این خلط کرده است.

پیشنهاد مشق شعر

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۳۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

ناشناس در ‫۱۲ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۳، ساعت ۲۱:۵۹ نوشته:

هرچی این شعر را میخونم سیر نمیشم......خیلی زیباست

reply thumb_up ۱ thumb_down ۰ flag link

ناشناس در ‫۱۲ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۲، ساعت ۱۴:۳۸ نوشته:

زیبا بود

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا در ‫۱۲ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۰۲:۳۸ نوشته:

یه روزی این فال من از اب در اومده بود ...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهران در ‫۱۲ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۶ خرداد ۱۳۹۳، ساعت ۱۸:۵۶ نوشته:

خیلی جالبه. تا به حال بارها و بارها بیت اول و دوم این غزل رو شنیده بودم، اما هرگز به این فکر نیفتاده بودم که کل اونو بخونم.
مرسی گنجور عزیز که این امکان رو برای کسانی مثل من که مدیدی ست به کتاب های فارسی دسترسی ندارند، فراهم کردی.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سامان در ‫۱۲ سال و ۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۳، ساعت ۱۴:۴۲ نوشته:

سلام
خیلی جالب بود!
حدودا نزدیک به 1 سال و نیم قبل این فال حال آن روزهای ما بود....

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فاطمه در ‫۱۱ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۴ دی ۱۳۹۳، ساعت ۱۳:۳۱ نوشته:

سلام
معنی بیت 5 رو کسی میدونه؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سالار در ‫۱۱ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۰۸:۵۲ نوشته:

گروه اوهام اکثر غزلیات حافظ رو همراه با اهنگ خوندند
، این غزل رو هم همینطور
اگر علاقه به دانلود داشتید کافیه سرچ کنید اوهام لب لعل اش

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کمال در ‫۱۱ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۲۳ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۸:۰۰ نوشته:

باسلام،وعرض تبریک ،پیش،پیش بمناسبت فرارسیدن ماه مبارک رمضان .
دررابطه بااین غزل فالی رادرنظردارم که دراینجامی آورم که؛
درزندگی وصال وبه هم رسیدن وجدایی و
ازیکدیگرگسستن رابایدتجربه کنید،به زودی
شمامسافری خواهیدداشت که ازرفتن او،،،،
غمگین خواهیدشدوچاره ای ازپذیرش این
امرندارید،صبورباشیدوتادرکناریکدیگر،،،،،،،
هستیدقدرشان رابدانید،هنگامیکه وقت،،،،،
سفربرسدکاری نمی توان کرد،همه را،،،،،،،،،،،
دوست بداریدوبگذاریدشمارانیزدوست،،،
بدارند.
درپناه خداوندباشید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حمید صادقی در ‫۱۱ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۵ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۴:۴۴ نوشته:

این شعر خیلی زیبا و جدا شرح حال کسی است که فراق عزیزی را چشیده باشد.
سه بیت اول این شعر را برای سنگ مزار پدرم انتخاب کردم و نوشتم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ناشناس در ‫۱۰ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۹ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۲۳:۳۱ نوشته:

با عرض خسته نباشید به گنجور .
تفسیر بیت 3 رو کسی کامل بلده .؟
یکی از سخت ترین بیتهای حافظ است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

for Ali A......eh در ‫۱۰ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۱ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۰۰:۳۶ نوشته:

وااااااای خدا !!!!!!!!!!!!!
دیشب تفال زدم به حضرت حافظ...
این شعر اومد
یعنی نه تنها کلیات غزل با حالم یکی بود ، بلکه در جزئیات هم خطا نرفته بود! یعنی از تعجب دهنم باز مونده بود
علی الخصوص ابیات 1-5-6
انگار حافظ شونه به شونه من راه می رفته و میدیده و میشنیده و . . . . . .
ایمانم به لسان الغیب محکم تر شد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، پنجشنبه ۳ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۴:۰۹ نوشته:

شربتی از لب لعلش نچشیدیم و برفت

روی مَه پیکر او سیر ندیدیم و برفت

حافظ درعشقبازیهای زمینی، بر خلاف مردم عادی، هرگز
درشخص معینی مثل شاه یحیی وشاه شجاع و... متمرکزنبوده، البته که او انهاراازصمیم دل دوست دا‌شته اما عشقبازی حافظ به انها وهیچ شخص مشخصی محدودنبوده است عشق کیفیت وماهیت وجودحافظ بود او به زمین وزمان وهمه ی انسانهاعشق می ورزید ودرحقیقت اززیارت عشقی به زیارت عشقی دیگرمی رفت. حافظ درمسیردلباختگی ودلدادگی، حقیقتِ خودعشق راکشف کرده، به ژرفای آن رفته وشیوه های عاشقی راتمرین می نمود وازاینطریق، طبع شعری وعواطف درونی خویش رابه چالش می کشید. درعشق حقیقی محدودیتهای نژادی وجنسی محوشده و مرزهاازبین می روند وتمام هستیِ عاشق سرشارازعشق می گردد.

شربت: استعاره ازبوسه ی شیرین وآبدار، همچنین شربت دراینجا می تواند استعاره ازکلمات شیرین وسخنان گهربار شخصیتی مهم ،شاعر ودوست داشتنی بوده باشد.

لب لعل: لب سرخ همچون یاقوت

مه پیکر: ماه پیکر،بدن زیبا همچون ماه بی آ لایش وپاک ولطیف

معنی بیت: درحالی که ازکم سعادتی، فرصتی دست نداد که ازلبان نوشین وسرخ آبدار یار بوسه ای بچشیم ناگهان عزم رفتن کردوماازنعمت حضوراوبی نصیب ومحروم ماندیم.

یا:

ماتشنه ی شنیدن سخنان گهربار وشیرین، ازآن لبهای همچون لعل سرخ آن محبوب دوست داشتنی بودیم وهنوزجرعه ای ازاین شربت گوارا ننوشیده بودیم تااینکه ازمیان مارفت.

ازتماشای سیمای آن ماه پیکر، هنوزسیر نشده بودیم که ناگهان عزم رفتن کردو ماراازفیض دیدارجمال ماهش محروم نمود.

درقلم آوردحافظ قصّه ی لعل لبش

آب حیوان می رودهردم زاقلامم هنوز

🌿━━━━━━━━━━🌿

گویی از صحبت ما نیک به تنگ آمده بود

بار بربست و به گردش نرسیدیم و برفت

معنی بیت: یارچنان بارسفربربست ورفت که انگار آن لطیفِ دوست داشتنی، ازهم نشینی باما سخت مُکدّرشده وبه ستوه آمده بود ماسستی کردیم وحتّی به گردپایش هم نرسیدم وازمیان مارفت.

آن تُرک پری چهره که دوش ازبرمارفت

آیاچه خطادیدکه ازراه ختارفت! ؟

🌿━━━━━━━━━━🌿

بس که ما فاتحه و حرز یمانی خواندیم

وز پی اش سوره اخلاص دمیدیم و برفت

بس‌که: بسیار شد که، بسیار اتّفاق افتاد که.

فاتحه: سوره ی حمد

حرزیمانی: دعایی مخصوص مسافر

سوره ی اخلاص: سوره قل‌هوالله

دمیدیم: فوت کردیم

بانظرداشت این نکته که فاتحه وحرزیمانی رامعمولاًدرپی ازدست دادن عزیز وراهی شدن مسافر می خوانند

معنی بیت:

درحالی که اودربین ماحضورداشت ازبیم وهراسِ نابجای ازدست دادنش، نسنجیده وازروی نگرانی، آنقدر فاتحه وحرزیمانی خواندیم وبه اطرافش فوت کردیم تااینکه بلأخره این اتفاق نامیمون رقم خورد واواز میان مارفت(ازچیزی که می ترسیدیم به سرمان آمد) امروزه هم به کسانی که سخنان ناامیدکننده می زنندوازترس اتفاقات ناخوشآیند مدام به دعا متوسل می شوندمی گویند اینقدر آیه ی یاس ونومیدی خواندی تااینکه این اتفاق شوم رقم خورد.

"توجّه وتمرکز" به مانندکلید عمل می کند به هرانچیزی که بیشترتوجّه کرده وتمرکزمان را روی آن متمرکز کنیم همان رخ خواهدنمود. اگر به غم و اندوه توجه کنیم، همیشه غمگین وناراضی خواهیم بود اگر تمرکز خود را روی شادی بگذاریم بی تردید شادی ازراه رسیده ومارافراخواهدگرفت. در حقیقت، توجّه به هر چیزی ان را فعال کرده وبه بارمی نشاند. ذهن ماهمانندآهن ربا عمل می کند افکارما سازندگان سرنوشت ماهستند به هرچیزی بیاندیشیم همان رابسوی خودخواهیم کشید.

عروس طبع رازیو زفکربکرمی بندم

بُوَد کزدست ایّامم بدست افتدنگاری خوش

🌿━━━━━━━━━━🌿

عشوه دادند که بر ما گذری خواهد کرد

دیدی آخرکه چنین عشوه خریدیم و برفت

عشوه دادند: فریب دادند

عشوه خریدیم: فریب را پذیرا شدیم، گول خوردیم

معنی بیت: مارافریب دادند وبه دروغ دلمان راخوش کردند که دوباره به پیش مابازخواهد گشت. لیکن ای دل ساده لوح، دیدی که چگونه غافل ماندیم و گول خوردیم ویاررفت؟!

دلبربرفت ودل شدگان راخبرنکرد

یادحریف شهرورفیق سفرنکرد!

🌿━━━━━━━━━━🌿

شدچَمان درچمن ِحُسن ولطافت لیکن

در گلستان وصالش نچمیدیم و برفت

چمان: خرامان.

شد چمان: خرامان شد ،باناز واِفاده قدم زد.

نچمیدیم: با ناز نخرامیدیم ،قدم نزدیم.

گلستان وصالش: وصال یار به گلستان تشبیه شده است.

معنی بیت: یارنازنین ما درگلشن لطافت وزیبایی خرامان خرامان نمایان شد،جلوه گری نمود لیکن شوربختانه ماسعادت نداشتیم بداقبال بودیم کوتاهی وسستی کردیم به هیچ روی نمیتوانیم این ناکامی راتوجیه کنیم تقصیرازجانب خودماست به هردلیل مانتوانستیم که درگلستان وصالش راه یابیم ودرنازنعمت نفسی بکشیم ودَمی با یارهمراه گردیم.

هرچه هست ازقامت ناسازبی اندام ماست

ورنه تشریف توبر بالای کس کوتاه نیست

🌿━━━━━━━━━━🌿

همچو حافظ همه شب ناله و زاری کردیم

کای دریغا به وداعش نرسیدیم و برفت

به وداعش: به بدرقه و خداحافظی اَش.

معنی بیت: همانندِ حافظ همه شب ناله وزاری کردیم که ای دریغ وصدافسوس که توفیق نداشتیم به خداحافظی اش برسیم ویارازمیان مارفت بی آنکه حتی توانسته باشیم اورابدرقه کنیم. افسوس که آدمی تازمانی که درکنارهم زندگی می کنند قدریکدیگررانمی دانند وازحال همدیگر غافل هستند لیکن به محض ازمیان رفتن یکی، اطرافیان درغم ازدست دادن او اشگ ندامت ریخته واحساسات وعواطف خودراابرازمی نمایند!

امروزکه دردست توام مرحمتی کن

فرداکه شوم خاک چه سوداشک ندامت

https://rezasaghy.blogfa.com/

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سرباز عشق در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۳:۰۴ نوشته:

آهی کشیدم پردرد و خسته از خود ، آنقدر مهربان است که بر بالین من خسته از خود آمد و چه زیبا بود ، بودنش و افسوس هنگامی که این غزل را خواندم تازه فهمیدم که رفته است وباز ما یعنی من و من تنها به انتظارش ماندیم...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

شیرازی در ‫۸ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۴ مرداد ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۱۷ نوشته:

سلام
سه بیت ذیل بترتیب بیت چهارم هفتم هشتم میتواند باشد تا نظر اساتید چه باشد
سر ز فرمان خطم گفت مکش تا نروم
ما سر خویش ز خطش نکشیدیم و برفت
گفت از خود ببرد هر که وصالم طلبد
ما بامید وی از خویش بریدیم و برفت
صورت او بلطافت اثر صنع خداست
ما برویش نظری سیر ندیدیم و برفت
در ضمن بیت پنجم حافظ قدیمی من چنین است
عشوه میداد که از کوی ارادت نروم
دیدی آخر که چسان عشوه خریدیم و برفت

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

شهاب طاهری در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۲۵ دی ۱۳۹۸، ساعت ۱۳:۱۲ نوشته:

سلام
این شعر با حال و اوضاع این روزای مردم خیلی همراهه.
خطای انسانی که باعث شد 176 آدم بیگناه کشته بشن.
آخرش هیچکس تقصیر رو گردن نگرفت و هیچ همدردی نشد.
متاسفم.
روح همتون شاد، خدا به خانواده هاتون صبر بده

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۰۳:۱۷ نوشته:

بستن تبلیغات
فاتحه
/fAtehe/
مترادف فاتحه: آغاز، اول، بدایت، فاتحت، گشایش، مقدمه
متضاد فاتحه: خاتمه

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

صالح رئیسی در ‫۶ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۲۳ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۰۰:۰۴ نوشته:

حرز یمانی از دعاهای سریع الجابه است که توسط پیامبر به حضرت علی تعلیم داده شده است. دعای حرز یمانی بر اساس روایات به 3 شیوه مختلف نقل شده و خواص بیشماری دارد. حضرت علی به یک فرد یمنی آموخت و او بر دشمنش پیروز شد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

زهرا در ‫۶ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۹، ساعت ۲۳:۳۶ نوشته:

چقدر زیباست شعرهای حافظ. خیلی فوق العاده هستن. واقعا باید حضرت حافظ نامیدش.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا حاجیان در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۹ شهریور ۱۳۹۹، ساعت ۰۰:۴۶ نوشته:

وزن به اشتباه درج شده است، وزن این غزل رمل مخبون است، فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلان

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حسن گلناری در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۰۲:۴۳ نوشته:

با سلام من بسیار سپاسگزار هستم بابت صدای ضبط شده و اینکه به درستی شعر خوانده میشود و تلفظ اشتباه ما اصلاح میشود در ضمن بابت توضیح آقای صالح رئیسی ممنون و سپاسگزار هستم که حرز یمانی را توضیح دادن.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی در ‫۶ سال قبل، دوشنبه ۲۱ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۴۹ نوشته:

با درود
بیت چهارم را اینگونه رساتر باشد و با کلیت غزل هماهنگ تر. در نسخه ی سایه و قزوینی هم همینگونه است اگر اشتباه نکنم.
عشوه می داد که از کوی ارادت نروم
دیدی آخر که چه سان عشوه خریدیم و برفت

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر صحافیان در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، سه‌شنبه ۹ دی ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۱۳ نوشته:

از لبان یاقوتی معشوق، شربتی( از حال خوش) نچشیدیم،حتی روی ماه نقشش را سیر ندیدیم و او تنهایمان گذاشت.
گویی از صحبت ما نیک به تنگ آمده بود
بار بربست و به گردش نرسیدیم و برفت
او که زیبایی مطلق و آزاد از هر تعلقی بود از هم نشینی ما بسیار تنگدل بود، آنچنان بر اثر احوالمان( تعلقات ویرانگر) به تنگ آمده و از ما دور شد، که به گردش هم نرسیدیم.
3- و ما( فرومانده در حسرت دیدار و در شوق بیش از حد وصال)پیوسته برای سلامتی اش حمد و حرز یمانی( دعایی که پیامبر به علی ع برای پیروزی بر دشمن داد) خواندیم و سوره اخلاص از جان دمیدیم، ولی از ما دور شد.
4- فریبمان(یا دلداری) دادند که از ما عبور می کنی، این وعده را به جان خریدیم اما باز هم از ما دورتر شد.(آرایه ادبی در نسخه قزوینی : التفات از غایب به حاضر- استفاده از ضمیر غایب نهایت دوری معشوق و شوق بیشتر را می رساند-)
خانلری: عشوه می داد که از کوی ملامت نرویم: با ناز می گفت که بدنامی عشق را به جان بخرید.
5- از جنس دیگری بود، به گلستان زیبایی و لطافت رفت، و ما حتی گردشی هم در این گلستان نکردیم، که از ما دور شد( هم سنخ او نبودیم= به حال خوش نرسیده بودیم)
6- همانند حافظ هر شب زاری و بی تابی کردیم، افسوس که فرصت خداحافظی با او را هم پیدا نکردیم( زاری های شبانه هنوز جانمان را هم سنخ لطافت او نکرده است)
دکتر مهدی صحافیان
آرامش و پرواز روح

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

M در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۹ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۷:۰۷ نوشته:

اصلا نمی‌فهمم چی میگه!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بزرگمهر در ‫۲ ماه قبل، شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۰۳ پاسخ داده:

حق با شماست چیز مهمی نمیگه، به نظر من این غزل که خیلی هم مورد توجه عده‌ای قرار گرفته یکی از ضعیف‌ترین غزلهای حافظ گرامی‌ست، که احتمالا در دوران جوانی سروده برای یک اتفاق ساده. احتمالا کم تجربه بود و دخترخانم را ترسانده کسانی کمک کردند و اورا فراری داده‌اند و داغش را بر دل حافظ گذاشتند.

ایرج میرزا هم چنین تجربه‌ای داشته ولی به اندازه کافی پخته بوده که آخرش گفت:

چو خوردم خوب از آن شیرین کلوچه. حرامت باد گفت و زد به‌کوچه.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۵۸ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۳ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۳ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۶:۳۸ نوشته:

شربتی از لب لعلش نچشیدیم و برفت

روی مه پیکر او سیر ندیدیم و برفت

چشیدنِ شربت از لب لعل کنایه ای ست از کامیابی و بهره بردن از یار و معشوق ، اما در مصراع دوم برای اینکه ذهن مخاطب به سوی یار و معشوقِ زمینی نرود ، یار را مه پیکر می‌نامد ، پیکر تجسمِ است که به مجسمه نیز اطلاق می گردد ، ماه پیکر دراینجا یعنی یاری که تنها می توان او و زیبایی های چون ماهش را تجسم کرد و آن یار ماه روی با چشمِ حسی قابل مشاهده نیست ، پس منظور از آن یار یا ماه رو که پرتویی از آن نورِ کل یا ادامه خداوند است خرد و هشیاری اصیل و خدایی انسان می‌باشد که حتی پیش از آن حضور در این جهان یار و همراه وی بوده است ، اما آن هشیاری که از جهانِ معنا به جهانِ ماده و در قالبِ جسم پای به این جهان می گذارد قادر به برآورده نمودن نیازهای جسمانی انسان نیست پس انسان نیازمند به هشیاری یا خردی دیگر است تا بتواند به حیات خود در این جهان مادی ادامه دهد که عرفا آن را هشیاری جسمی یا عقلِِ جزوی و معاش اندیش نامیده اند که شکلِ خفیف‌ترِ آن در بدو تشکیل نطفه در رحم مادر بر روی هشیاری آغازین انسان تنیده شده و پس‌از تولد بصورت ِ کاملتر کنترل امور جسمانی ، رشد و نیازهای طفل را بر عهده می گیرد که آنرا خویشِ درخدمتِ تن یا خویشتنِ توهمی نامیده اند ، با حضور انسان در این جهان بتدریج در حالیکه انسان بجز تشکیل خردِ جسمی بر روی آن ماه روی بهره ای نبرده است و بطور کامل ( سیر ) او را با چشم عدم بین خود ندیده است به محاق می رود و طرح خداوند یا زندگی بر این منوال است تا حداکثر پس از ده سالگی با خواست و طلبِ انسان بار دیگر ماهِ او بطور کامل برآمده و جلوه کند .

گویی از صحبت ما نیک به تنگ آمده بود

بار بربست و به گردش نرسیدیم و برفت

حافظ می‌فرماید اما پس از گذشت چند سالی که موعد بازگشتِ انسان به خویش و جنس اصلی خود فرا می‌رسد و آن ماه پیکر درمی‌یابد نوجوان التفاتی به او ندارد و خویشِ تنیده شده توهمی را خویش یا خود اصلی می پندارد ، پس این هم نشینی یکجانبه را بر نتافته ، بطور کلی بارِ سفر بسته و از درون انسان با سرعت هرچه تمام تر بیرون می رود بنحوی که اگر هم انسان متوجه این غیبت شود به گرد پای او نیز نمی رسد ، نیک در اینجا یعنی با خیر و صلاحی که در این غیبت می بیند مبادرت به این سفر می کند باشد که شخص با اولین دردهایی که بر او وارد می شود به اهمیتِ چنین یار و همراهی آگاه شده و در رضایتِ او به بازگشتش بکوشد .

بس که ما فاتحه و حرز یمانی خواندیم

وز پی اش سوره اخلاص دمیدیم و برفت

انسانها دیر یا زود بطور ذاتی از فقدانِ آن یار آگاه می شوند اما راه بدست آوردنِ دلش را به خطا طی می کنند و با وسیله و ابزارهایی چون دعا و قرائت سوره هایی مانند فاتحه قصد گشایش در این هجر و فراق را دارند و با برخواندن سوره اخلاص و فوت کردنِ در اطراف گمان می کنند با اینگونه کارهای تقلیدهای ذهنی راه برای بازگشتِ گمگشته خود را هموار می کنند اما بوضوح می بینند که او نه تنها باز نمی گردد ،‌ بلکه دورتر شده و همچنان می رود .

عشوه دادند که بر ما گذری خواهی کرد

دیدی آخر که چنین عشوه خریدیم و برفت

حافظ می‌فرماید راهنمایانِ ناآگاه که واعظ و زاهد آنها را نمایندگی می کند پیروان خود را فریب (عشوه ) دادند که اگر اینگونه کارها را انجام دهید ، آنگاه آن یارِ سفر رفته بر شما گذری خواهد کرد و رخسار زیبای خود را بر شما می‌نمایاند و شما را از درد و رنج رهایی می دهد ، حافظ از زبان فریب خوردگان می فرماید مشاهده کردیم که اینگونه دعا و عبادتهای ذهنی و توهمی کارساز نبود و هرچند که اینگونه فریبهای راهنمایانِ دروغین را بجان خریدیم و هرچه از اعتکاف و دعا و دخیل بستن ها و لمس یا تبرک کردن اماکن و اجسام را انجام دادیم راه بجایی نبردیم و باز هم آن یار ماه پیکر از ما دورتر شد .

شد چمان در چمنِ حُسن و لطافت لیکن

در گلستان وصالش نچمیدیم و برفت

در این بیت حافظ می‌فرماید یار خود راهِ وصال را با خرامیدن در چمن خوبی ها و لطافتِ عشق به انسان می آموزد تا شاید انسان به خود آمده و هم از او بیاموزد چگونگی طی کردن مسیر زندگی (چمن) را با بوسیله لطافت عشق و هر آنچه از حسنات و نیکی های این جهان است فارغ از کینه توزی ، خشم و حسادت ، طمع ورزی ، بخل ، دروغ و جمیع خباثت ها ، و فقط با مهرورزی و دیدن زیبایی های این چمن در گلستان این جهان بچمد و زیبا راه رود ، تنها در اینصورت است که آن معشوقِ زیبا روی به او روی خوش نشان داده و می تواند به وصالش امیدوار باشد ، در غیر اینصورت او همچنان به راه خود می رود و از انسان دورتر می شود .

همچو حافظ همه شب ناله و زاری کردیم

کای دریغا به وداعش نرسیدیم و برفت

پس‌حافظ همه این سخنانِ ذکر شده را ناله و زاری و شکایتِ هر شب یا لحظه به لحظه می داند که آن هم کاری ست عبث ، پس معشوق از انسانِ عاشق حرف و سخن و لفاظی نمی خواهد ، بلکه اقدام و کار عملی لازم است تا او به صداقت در عشق اطمینان یابد و اگر حافظ یا انسانِ عاشق صرفآ به نالیدن و لفاظی اکتفا کند هر معشوقی و حتی زیبا رویان این جهان نیز فرصت وداع و خداحافظی به او نداده و آنچنان دور می شوند که تنها دریغ و افسوس برای انسانِ مدعی عشق برجای گذارند .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمدجواد تقوی در ‫۳ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۲۲:۴۸ نوشته:

در اشعار حافظ همانطوری که میبینیم حتی نرسیدن ها هم زیباست ، حتی شکست ها هم زیباست .

چراکه شاید معنا عشق در شعر حافظ به نحوی با چیزی که ما امروز در دنیا مدرن میخوانیم تفاوت عجیبی داشته باشد.

مثلا در بیت آخر همین شعر :

همچو حافظ همه شب ناله و زاری کردیم

کای دریغا به وداعش نرسیدیم و برفت

اگر دقت کنیم به یار خود ایرادی نمیگیرد و انگشت اتهام این عدم وصال را به سمت او نشانه نمیرود چرا که معتقد است

در دایره قسمت ما نقطه تسلیمیم | لطف آنچه تو اندیشی ، حکم آنچه تو فرمایی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمدرضا خانی در ‫۲ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۱۰ آذر ۱۴۰۲، ساعت ۲۰:۰۳ نوشته:

با سلام ... من هر وقت این شعر را خصوصا در این ایام شهادت حضرت زهرا س ، میخوانم گویا این شعر از زبان امام علی ع در وداع از حضرت فاطمه س ؛ بیان می‌شود. وداعی عاشقانه و شاعرانه همراه با سوز و غم فراوان . البته این فقط یک احساس شخصی است که به اشتراک میذارم و قصد تفسیر به این معنا را ندارم . شاید شما هم در این احساس شریک من شوید .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

غلامرضا امامی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۵۷ نوشته:

به نظر من صفت "مه‌پیکر" برای توصیف چهره، نازیباست. درست است که این صفت به معنی زیباست، ولی تصویری که ایجاد می‌کند، به هر حال، در رابطه با کل بدن است. "روی مه‌پیکر" به مذاقم خوش نمی‌آید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی عرفانیان در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۱۱ نوشته:

شرح ساده‌ی این غزل را بشنوید:

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی احمدی در ‫۱ سال قبل، پنجشنبه ۲۴ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۰:۱۵ نوشته:

شربتی از لبِ لعلش نچشیدیم و بِرَفت

رویِ مَه پیکرِ او سیر ندیدیم و برفت

او رفت و ما از لب شیرین او شربتی نچشیدیم .روی ماه او را کامل ندیدیم و رفت .

حکایت رفتن و تنها گذاشتن یک عاشق در این غزل به تصویر کشیده شده است .رفتن کار معشوق است چون اراده می کند و از عاشق نظر نمی خواهد .گاهی به سرعت و بدون مقدمه می رود .رفتن ممکن است مربوط به عزیزانی باشد که برای همیشه از حضورشان محروم می مانیم .رفتن ممکن است روی در کشیدن معشوق ازلی باشد وقتی که از عاشق بوی غیر می آید .این غزل برای تمام این حالات مناسب است و درس آموز.

گویی از صحبتِ ما نیک به تنگ آمده بود

بار بربست و به گَردش نرسیدیم و برفت

رویکرد عاشقانه به رفتن چنین است که اول می اندیشد نکند خود او باعث رفتن شده است.که معشوق از همصحبتی او دلگیر شده و به سرعت و بی مقدمه رفته است.آیا معشوق ازلی او را قابل ندانسته و محرم نمی داند و روی در می کشد و طوری می رود که به گرد او هم نمی رسد؟

بس که ما فاتحه و حرزِ یمانی خواندیم

وز پی‌اش سوره اخلاص دمیدیم و برفت

معمولا برای سفر ما سوره حمد و حرز یمانی برای محفوظ ماندن در سفر می خواندیم یا سوره اخلاص خوانده و بر او فوت می کردیم و می رفت .ولی این بار فرصت چنین کاری هم نداشتیم .شاید معشوق نمی خواسته ما رفتنش را ببینیم .

عشوه دادند که بر ما گذری خواهی کرد

دیدی آخر که چنین عشوه خریدیم و برفت

به ما وعده آمدن و گذر کردنت را دادند ما هم چنین وعده ای را پذیرفتیم تو هم آمدی ولی سریع رفتی

شد چمان در چمنِ حسن و لطافت لیکن

در گلستانِ وصالش نَچَمیدیم و برفت

او در فضای سبز زیبایی و لطافت با ناز راه می رفت ولی در آن فضای گلستان نتوانستیم به وصالش برسیم و رفت .

همچو حافظ همه شب ناله و زاری کردیم

کای دریغا به وداعش نرسیدیم و برفت

مانند حافظ هر شب ناله و زاری کردیم اما افسوس که نتوانستیم با او خداحافظی کنیم و رفت .

وقتی حضرت حافظ برای چنین چالشی هیچ راهی بیان نمی کند گویا می خواهد بگوید باید این را پذیرفت و تحمل کرد .اگر عزیزی را ناگهان از دست دادی باید این را بپذیری هر چند که سخت باشد .اگر معشوق به یکباره تو را تنها گذاشت و رفت غصه نخور حتما حکمتی دارد بپذیر. حرص خوردن و تعصب ورزیدن به معشوق و دنیا را بهم ریختن منش عاشقانه نیست.اگر معشوق ازلی روی در کشیده این فقط تصور اشتباه توست او همیشه می گوید بیا حتما تو محرم او نشده ای و گاهی تو را از اغیار می بیند که روی در می کشد .

حتی اگر فرصت عزیزی را در زندگی از دست دادی ناامید نشو واقعیت را بپذیر و به هدف خود بیندیش و خود را در غم غرق نکن .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Hanisep ۱ta در ‫۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۰۶:۴۸ نوشته:

پیشنهاد میکنم این شعر رو یکبار هم با آهنگی که اوهام (شهرام شعرباف) ساختن گوش کنید و لذت ببرید .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۸۵

تازه‌های نرم‌افزار گنجور