گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵۹

وزن:	مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۷

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به عشق و دیدار معشوق می‌پردازد و با شکرگزاری از خدا برای این نعمت، از دل خود می‌خواهد که از مشکلات و دشواری‌های عشق هراسی نداشته باشد. او بر این باور است که عشق واقعی فراتر از ظواهر و معیارهای دینی است و باید از وابستگی‌های غیرعاشقانه بپرهیزد. همچنین بر اهمیت عشق و دعای اهل دل تأکید می‌کند و در نهایت، صدای غزل‌های خود را به سرزمین‌های مختلف می‌رساند، از جمله حجاز و عراق، که نشان از فراگیری و عمق عشق او دارد.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# منم که دیده به دیدارِ دوست کردم باز

چه شُکر گویَمَت ای کارسازِ بنده نواز؟

هوش مصنوعی: من منم که به دیدن دوست چشم گشوده‌ام، پس چه شکری باید به تو بگویم، ای کسی که در کار بندگانت مهربانی و کمک‌کار هستی؟

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# نیازمندِ بلا گو رخ از غبار مَشوی

که کیمیایِ مراد است، خاکِ کویِ نیاز

هوش مصنوعی: ای کسی که در پی نیاز و خواسته‌ات هستی، از غبار و مشکلات خود را عقب نکش، زیرا خاک این کوی نیاز، همچون کیمیا، می‌تواند آرزوهای تو را برآورده کند.

# ز مشکلاتِ طریقت عِنان مَتاب ای دل!

که مردِ راه نَیَندیشد از نَشیب و فراز

هوش مصنوعی: ای دل! از چالش‌های مسیر عرفان و سیر و سلوک ناامید نشو، زیرا مردان واقعی در این راه به فراز و نشیب‌ها فکر نمی‌کنند.

# طهارت ار نه به خونِ جگر کُنَد عاشق

به قولِ مُفتیِ عشقش درست نیست نماز

اگر عاشق با خون دل طهارت نگیرد ( کنایه از سختی کشیدن )، پس عاشق نمی‌تواند به گفته‌ی پیشوای عشق، نماز واقعی را به جا آورد.

# در این مقامِ مجازی به جز پیاله مگیر

در این سراچهٔ بازیچه، غیرِ عشق مَباز

هوش مصنوعی: در این مرحلهٔ غیرواقعی و نمادین، فقط شراب را بگیر و در این مکان بازیچه‌وار، به غیر از عشق، چیزی را قبول نکن.

# به نیم‌بوسه دعایی بخر ز اهلِ دلی

که کِیدِ دشمنت از جان و جسم دارد باز

هوش مصنوعی: از اهل دل (مردم دلسوخته و عاشق) تقاضا کن که با یک نیم‌بوسه دعا، تو را از آسیب و مکر دشمنت که می‌خواهد به جان و تن تو آسیب برساند، محافظت کند.

# فِکَنْد زمزمهٔ عشق در حجاز و عراق

نوایِ بانگِ غزل‌هایِ حافظ از شیراز

هوش مصنوعی: حبّ و عشق، چه در حجاز و چه در عراق، با غزل‌های حافظ از شیراز در حال پخش و زمزمه است.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش محمدرضا مومن نژاد

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش فاطمه زندی

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش پری ساتکنی عندلیب

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش فریبا علومی یزدی

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش افسر آریا

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش مریم فقیهی کیا

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش نازنین بازیان

غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش نادیا رحمان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

شرح صوتی غزل شمارهٔ ۲۵۹ به خوانش محمدرضا ضیاء
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش

سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۶ » بیت ۶

مرا که دیده به دیدار دوست برکردم

حلال نیست که بر هم نهم به تیر از دوست

همین شعر » بیت ۱

منم که دیده به دیدارِ دوست کردم باز

چه شُکر گویَمَت ای کارسازِ بنده نواز

پیشنهاد مشق شعر

رودکی » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۶۹

زمانه اسب و تو رایض، به رای خویشت تاز

زمانه گوی و تو چوگان به رای خویشت باز

اگرچه چنگ نوازان لطیف دست بوند

فدای دست قلم باد دست چنگ نواز

تویی، که جور و بخیلی به تو گرفت نشیب

[...]

عسجدی » اشعار باقیمانده » شمارهٔ ۴۹ - چشم نیاز

اگر چه دیده افعی بخاصیت بجهد

بدانگهی که زمرد بدو بری بفراز

من این ندیدم، دیدم که خواجه دست بداشت

برابر دل من بترکید چشم نیاز

ناصرخسرو » جامع الحکمتین » بخش ۱۹ - اندر بعض خواص جمادات و حیوانات و امکنه

اگر دو دیده افعی به‌خاصیت بکند

بدانگهی که زمرد بدو برند فراز‌،

من این ندیدم و دیدم که میر دست بداشت

برابر دل من بترکید چشم نیاز‌.

قطران تبریزی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۹۴ - در مدح ابوالیسر

بهشت‌وار شد از نوبهار گیتی باز

در بهشت بر او کرد چرخ گوئی باز

درم درم شده روی زمین چو پشت پلنگ

شکن شکن شده آب شَمَر چو سینه باز

سرشگ ابر کند هر فراز را چو نشیب

[...]

مشاهدهٔ ۲ مورد هم آهنگ دیگر از قطران تبریزی

مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۶۶ - صفت اراده خویش و آرزوی سفر خراسان

چو عزم کاری کردم مرا که دارد باز

رسد به فرجام آن کار کش کنم آغاز

شبی که آز برآرد کنم به همت روز

دری که چرخ ببندد کنم به دانش باز

اگر ندارم گردون نگویدم که بدار

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از مسعود سعد سلمان

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

دکتر فریبا علومی یزدی Faribaolumi@gmail.com در ‫۱۲ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۲۰ شهریور ۱۳۹۳، ساعت ۱۹:۳۴ نوشته:

بعد از بیت دوم در نسخه انجوی شیرازی
به یک ذو قطره که ایثار کردی ای دیده
بسا که بر رخ دولت کنی کرشمه و ناز

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مجید در ‫۱۰ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۸ اسفند ۱۳۹۴، ساعت ۱۶:۰۳ نوشته:

نمی دانم گفتنش صحیح است یا خیر ولی به نظرم مصرع دوم در بیت پنجم این گونه وزنش بهتر می شود:
در این سراچه بازی، به غیر عشق مباز

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد ایرانی در ‫۹ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۲۴ نوشته:

استاد بنان در برنامه گل های رنگارنگ 256 این غزل را به همراه پیانو استاد محجوبی اجرا کرده است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۹ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۰ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۳۴ نوشته:

https://rezasaghy.blogfa.com/

منم که دیده به دیدار ِدوست کردم باز

چه شکر گویمت ای کارساز بنده‌ نواز ؟

چنانکه قبلاً نیزگفته شده،حافظ وشاه شجاع با یکدیگرروابطِ دوستیِ صمیمانه ای داشته واین روابط درگذرزمان گه گاه دستخوش دگرگونی هایی نیزبوده است. علاوه براین شاه شجاع نیزاز طبع شعری روانی بهره مند بوده وغزلیّاتِ خوبی از خود به یادگارگذاشته است. اووحافظ اغلب با یکدیگر مشاعره نموده واشعاری را دریک ردیف و قافیه می سروده وطبع آزمایی می کردند. از جمله این غزل مورد بحث راکه حافظ دراستقبال ازغزل شاه شجاع سروده است.........

برای درکِ بهتراین غزل ابتداچندبیت ازغزل شاه شجاع را مرورمی کنیم:

"به هر طریق که پیش آید از نشیب وفراز

تویی دلیل من ای کار ساز بنده نواز

به سعی و کوشش من کار من میسّر نیست

چنانچه ساخته یی ، هم بر آن نسق می ساز

مرا عنایت از چنگ حادثات ربود

تو واقفی که چه دیدم ز دهر شعبده باز

هزار راه مخالف ز دست پرده چرخ

کسی شنید که از من برآمدت آواز

همای همت من منت کسی نکشید

زطوق فاخته خالی است گردنِ شهباز"

بطوریکه ملاحظه می گردد حضرت حافظ درغزل خود که درپاسخ به شاه شجاع سروده، به عمد چندتا ازواژه ها وکلماتی که شاه شجاع استفاده کرده بهره بُرده تا جویندگان ِ حقیقت در رمزگشایی ازغزل وپیداکردن شان نزول آن به مشکل برنخورند.

کارساز : سامان بخش ، چاره‌گر

بنده‌نواز :مهربان ونوازشگربنده

معنی بیت : خوشا که این من هستم که چشمانم به جمال یار روشن شده است (منظورازیارشاه شجاع است که پس ازمتواری شدن دوباره باموفقیّت به شیراز بازگشته وچنانچه خودنیز درغزلی که سروده،به این نکته اذعان نموده که باعنایتِ خداوندی ازبلایا نجات یافته است) ای خداوند چاره سازِ ونوازشگربندگان، چگونه شکر توگویم به خاطر این لطفی که درحقِّ من کردی ومرا شایستگی دیداربا دوست(شاه شجاع) را بخشیدی تادوباره اوراببینم.

🌿━━━━━━━━━━🌿

نیازمندِ بلا گـو رُخ از غـبـار مشـوی

که کیمیایِ مـُرادست خاکِ کوی نیاز

"نیازمندِبلا" : نادار و فقیر دراینجا رهروِ کوی دوست وبه نوعی اشاره به شاه شجاع نیز هست که مصیبت های زیادی درمقام پادشاهی دیده است. حافظ به مددِ نبوغ خویش این دورا درهم آمیخته است. دراغلب ابیات غزلیات حافظ، معانی عرفانی وزمینی درهم تنیده شده تاهرکسی به فراخور حال ودرک ودانش خویش، توانسته باشند معنای دلخواه خودرا برداشت نمایند وکسی ازاین درگاه دست خالی نمانده باشد.

بلا : هم رنج و مصائبِ طریق عشق است وهم گرفتاریهایی که شاه شجاع دیده ودرنهایت به این حقیقت رسیده که عنایتِ خداوندی کارساز وی بوده است(بیتِ سوّم غزل شاه شجاع) بنابراین چون نیک بنگری بلا ومصیبت، نعمتی بزرگ هستند که باعثِ بیناییِ چشم دل ورشدونموّمعنوی می گردند.

کیمیا : ماده‌ای که در قدیم به دنبال کشف آن بودند تا فلزاتِ کم ارزش را به فلزاتِ گرانبها تبدیل کنند ، مثلاً مس را طلا کنند.

مُراد : نهایت آرزو و خواسته "رخ از غبار مشوی" گَردوغبارطریق عشق از رخسارپاک مکن استعاره ازاینکه متوقف مشو وازرفتن بازنمان درهرشرایطی که هستی قدمی به پیش بگذار.

معنی بیت : برآنانکه عاشق صادقند وازرنج ومشقّتِ طریق عشق استقبال می کنند(شاه شجاع نیز دراین دسته گنجانده شده است) بگو از تلاش وکوشش ورفتن بازنمانند، همچنان تا رسیدن به سرمنزل مقصود بی وقفه به پیش تازند. مبادا گردوغبار راه ازرُخ بشویند وازادامه ی راه بازمانند! این گردو غبار طریق عشق، کیمیای توفیق وکامیابیست.

آنان که اهل کام ونازند درکوی عشق راه ندارند، رنج و سختی کشیدن در راه عشق،روح ِانسان راصیقل داده و به کمال واقعی می‌رساند. بلا ومصیبت چشم وگوش ِ عاشقان راباز کرده و مس وجودشان را به طلا تبدیل می‌کند. وازآن پس است که عاشق به عیشِ وصال کامروا وکامیاب می گردد. ازهمین روست که بند وبلا وگرفتاری درطریق عشق،به کیمیای مرادتشبیه شده است.

مقام ِ عیش میسّرنمی شود بی رنج

بلی به حکم بلا بسته اند روزاَلَست

🌿━━━━━━━━━━🌿

ز مشکلاتِ طریقت عِنان مَتاب ای دل

که مـرد راه نیندیـشد از نشیـب و فراز

درتعریفِ "طریقت" عرفا اختلاف نظرهای زیادی دارند. بعضی آن را عبورازشریعت دانسته وبرخی دیگرانجام دستورات شریعت را لازمه ی ورود به طریقت می دانند. امّا باروحیّه ای که ازحافظ سراغ داریم، حافظ تعریفِ منحصربفردی ازطریقت داشته وبه هیچ یک ازتعاریفِ عرفا اعتقادی ندارد. درنظرگاهِ حافظ طریقت همان طیِّ طریقِ عشق وراه ورسمش همان،خدایگونگی و رندانگی حافظانه هست که درمتن غزلها دردسترس عموم می باشد.

یکی ازمسایلی که باعثِ تیرگی ِ روابطِ صمیمانه ی شاه شجاع وحافظ شده بود افکارعصیانگرانه ی حافظ برعلیه سنّتها وباورهای مذهبی بود حافظ باساختارشکنی ومخالفت اشکاربا متشرّعین وفقهای دینی درمورد شراب وعشقبازی، وشوراندن آنهابرعلیه خود، شاه شجاع رانیزدرشرایط سخت قرارمی داد. حافظ دراینجا نیزفرصت راغنیمت شمرده وبرافکار وعقایدِ خویش پای اصرارمی فشارد وشاه شجاع را به بیداری وروشنگری فرامی خواند درحالی که شاه شجاع ناگزیربود برای حفظ حکومت، خودرا حامی شریعت نشان داده وبافقها وعلمای دینی روابط مناسبی داشته باشد.

عنان مَتاب : روی‌گردان مشو

اندیشیدن : ایهام دارد : 1- تأمّل و فکر کردن 2- ترسیدن

معنی بیت : ای دل (خطاب به شاه شجاع نیزهست) از دشواریها و سختیهای طریق رندی وعشق ورزی روی مگردان زیرا که مردِ واقعی راه وسالک آگاهِ راهِ عشق از فرازونشیب وناهمواری های راه نمی هراسد وباشجاعت وشهامت به پیش می تازد.

فرازوشیبِ بیان عشق دام بلاست

کجاست شیردلی کزبلانپرهیزد

🌿━━━━━━━━━━🌿

طهارت اَر نـه بـه خون جگر کـند عاشـق

به قولِ مفتی عشقش "درست نیست نماز"

طهارت : پاکی ، در اینجا منظورهمان وضو ، غسل و تیمّم است. چنانکه ملاحظه می شود حافظ افکارها وباورهای خودرا به زبان متشرّعین وبااصطلاحاتِ خودآنها تبلیغ می کند. شاه شجاع نیزبه رغم آنکه باحافظ روابط دوستی عاطفی و نزدیکی داشته لیکن به باورهای متشرّعین بیشترنزدیک بوده است. شاه شجاع خوفِ آن راداشته که با پذیرفتن ِ افکار خواجه، حمایت های فقها وعلما راازدست بدهد وازهمین روی،سعی می کرده تاآنجاکه ممکن می نماید از باورهای حافظانه پیرامون شراب وعشق دوری کند.

خون‌جگر : کنایه از رنج و سختی است

مُفتی : فتوا دهنده درمسایل شریعت

مفتی ِعشق : اصطلاحیست که حافظ برای مقابله بامُفتی شرع خَلق کرده است. شخصیّتی خیالی یاهمان پیرمغان،یاباه فروش که پیرامون مسایل عشق ورندانگی فتواصادرمی کند.

طهارت کردن با خون فقط دردنیای عشق میسّراست. چراکه خون ازمنظرشریعت نجس است. دراینجا حافظ دست به خَلق پارادوکس ظاهری وباطنی زده تامتشرّعین متعصب رابیشتر وبیشترعلیه خودبشوراند! چراکه باتحریک شدن وتهاجم بیشتر آنها،نبردواقعی بین عشق وشریعت شعله ورترشده وحقیقت عشق برهمگان ملامیگردد.

درست نیست نماز: کنایه ازاین است که ازسوی معشوق مردود خواهدبود، سعی وتلاشش بیهوده بوده وثمری نخواهد داشت.

نماز یعنی نیایش وحمدوثنا،دعا وسپاسگزاری.

درمسلک حافظ انجام کارهای تشریفاتی مذهبی وتکرارجملات ازپیش آماده شده نماز محسوب نمی شود. نمازونیایش حقیقی کاری نیست که کسی بتواندآن را انجام دهد نمازونیایش کاریست که باید دردرون آدمی اتّفاق بیفتد وازاعماق وجود برخیزد. اماچگونه ودرچه شرایطی این اتفاق روی می دهد؟ باید دل وجانت سرشارازعشقِ بی قیدوشرط به هستی، آدمیان، حیوانات وگیاهان بوده باشد تا آن اتّفاق معنوی یعنی نمازونیایش دردرونت رخ دهد نمازونیایشِ حافظانه، حرکات نمایشی وتکرارجملات آماده شده به سبک زاهدان وعابدان نیست بلکه نیایش، حادثه ای درونیست وباحضورخالص درزندگی، شادمانگی وسهیم شدن عشق بادیگران رخ می دهد.

حافظ دراینجا مارا به این نکته ی باریکتر ازمو رهنمون می شود که نیایش خالصانه وحقیقی بدون تشریفات مذهبیست درنمازونیایش حافظانه لازم نیست چیزی درخواست کنی وجملات آماده شده ای راتکرارکنی نیایش باید درمعبددرون آدمی اتفاق بیفتدنه اینکه کسی آن راانجام دهد تنهاکاری که ادمی لازمست انجام دهد کشف زیبائیهای پیرامونی و سرشارازعشقی بی قید وشرط شدن است وهیچ راه وروش دیگری جزعشقبازی خالصانه برای نیایش حقیقی وجودندارد.

معنی بیت : اگرکسی دربحثِ عشقبازی، باخون جگرنتواند طهارت کند وتحمّل مشقّات ورنج واندوهِ پی درپی وتوانسوز رانداشته باشد،هرگز کاراو ثمری نخواهد داشت. کسی که واردِ میدان عشق می شود باید که خودراآماده ی هراتّفاقی کرده باشد. اگر عاشق، سختی هاو بلاها برنتابد و از جان و دل دودست نشوید سعی وتلاش او مورد قبول معشوق نخواهدبودونمازاوبیهوده وباطل است.

نماز در خم آن ابروان محرابی

کسی کند که به خون جگر طهارت کرد

در این مقام ِمَجازی بـجـز پـیـالـه مگیر

درین سراچه‌ی بـازیـچه غیرعشـق مبـاز

مقام : مَقام یامُقام هردودرست است چراکه منظورشاعر هم اشاره به محلِّ اقامت وهم اشاره به جایگاه و مرتبه(اشاره به سلطنت وتاج وتختِ شاه شجاع) است.

مَجازی :ناپایدارو غیر حقیقی

پیاله‌گرفتن : شراب نوشیدن

سراچه ی بازیچه : خانه‌ی کوچک برای بازی (استعاره ازدنیاست وحوادث ورُخدادها وحتی سلطنت وپادشاهی مثل بازی های کودکانه است)

معنی بیت : در این دنیا که هیچ چیز پایدار نیست(همانگونه که سلطنتِ توپایدارنماند) وهمه چیزغیرواقعیست. سعی کن به تاج وتخت فکرنکن، شراب عشق و معرفت بنوش ،این دنیا سرای کوچک برای بازی های کوچک است بدان دل مَبند بهترین کار دراین دنیا عشق‌بازی پیشه کردنست وبس ،راه دیگری برای سروروشادمانی واقعی وجودندارد.

حال که شاه شجاع شرایطِ سختی راپشت سر نهاده وپس ازمدتی دربدری وخون دل خوردن به شیرازبازگشته، حافظ دریافته که این بهترین فرصت برای آگاهسازی وتشویق ِ اوبه رندی وعاشقی پیشه کردنست،بنابراین سعی می نماید بایادآوری ِدلایل ومستنداتی که برای شاه شجاع پذیرش آن سهل وآسان است،باورها وعقایدِ خودرابه اوعَرضه دارد.

نقدِ عمرت ببردغصّه ی دنیا به گزاف

گرشب وروز دراین قصّه ی مشکّل باشی

🌿━━━━━━━━━━🌿

بـه نـیم بـوسه دعـایی بخر ز اهل دلی

که کید دشمن‌ات ازجان وجسم داردباز

نیم بوسه: کنایه ازاقدامی بسیارکوچک درمحبّت کردن

دعاخریدن : جلبِ دعای خیرِ دیگران کردن

اهل دل : رندان و عاشقان

کـیـد : مکر و فریب ، توطئه و حیله

معنی بیت :درادامه ی بیتِ قبلی خطاب به شاه شجاع که تاپیش ازاین به رندان وعاشقان نظر خوبی نداشته می فرماید:

سعی کن با اندک محبّت وشفقت کردن به رندان و عاشقان، دعای خیری برای خود جلب کن همین دعای رندان و عاشقان،که ازدل پاک برمی خیزد جسم و جان تو را از توطئه و نیرنگِ دشمنانت محفوظ خواهد داشت.

بگذربه کوی میکده تا زُمره ی حضور

اوقاتِ خودزبهرتو صرفِ دعاکنند

🌿━━━━━━━━━━🌿

فـکـنـد زمزمـه‌ی عشق درحجاز و عـراق

نـوای بـانـگ غزلهای حـافظ شـیراز

زمزمه : ترنّم ، با صدای آهسته خواندن

حجاز : ایهام دارد : 1- بخشی از سرزمین عربستان 2- در اینجا منظور از "حجاز" یکی از دوازده مقام موسیقی است که "حجاز" و "عراق" از آواز های آن محسوب می‌شوند

عراق : ایهام دارد : 1- کشورعراق 2- آوازی در مقام حجاز

نوا : آواز

در این بیت پایانی حافظ کلمات وواژه های خویشاوند را درکناریکدیگر بگونه ای بسیار ماهرانه نشانده ومضمونی حافظانه خلق کرده است. بین "زمزمه" ، "حجاز" ، "عراق" ، "نوا" ، "بانگ" و "غزل" ایهام تناسبِ معنایی وظاهری برقرار است . "غزل" که قالبی از قالب های شعری است اصطلاحی در موسیقی و آواز نیز هست ، تالیف مرتّب و کامل آواز از نظر موسیقیایی چهار قسمت دارد : 1- قول . 2- غزل . 3- ترانه . 4- فروداشت .چنانکه قبلاً نیزگفته شده "حافظ" علاوه بر شاعری و نواختن ساز ، صدای خوبی نیزداشته ودر مجالس ومحافل آواز می‌خوانده است .

دراین بیت حافظ ضمن اشاره به اینکه آوازخوانی حافظ در بعضی نقاط جهان از جمله حجاز و عراق مشهوربوده، به شاه شجاع نیزبه گونه ای این پیام رامیرساند که توهرچقدرهم درغزلسرایی پیشرفت کنی هرگزبه گَردِ راهِ حافظ هم نخواهی رسید.

معنی بیت برداشت اوّل :

آواز ونوای غزلیّاتِ حافظ، نه تنها درشیراز سروصدایی به پاکرده، درحجاز وعراق نیزکه خواستگاهِ شریعت است زمزمه ی عشق را طنین اندازکرده واین نشان ازبرتری عشق برشریعت وعقل ومنطق وجایگاهِ والای اوست.

برداشت ِدوّم: غزلیّاتِ حافظ در مقام های حجاز و عراق(ازنظرگاهِ موسیقی) زمزمه ی عشق راطنین اندازکرده است.

یا آواز خوانی حافظ با غزلهای خودش در مقام ِ حجاز و عراق شهره‌ی آفاق است.

عراق وفارس گرفتی به شعرخودحافظ

بیا که نوبتِ بغداد ووقتِ تبریزاست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نسترن در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۶ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۲۸ نوشته:

سلام نسترن جان

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرزانه خانوم در ‫۷ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۵۷ نوشته:

سه تاااااا بیت رو جا انداخته!!!
به نیم بوسه دعایی بخر ز اهل دلی که کید دشمنت از جسم و جان دارد باز
(من از نسیم سخن چین چه طرف بربندم که سرو راست در این باغ نیست محرم راز
به یک دو قطره که ایثار کردی ای دیده بسا که در رخ دولت کنی کرشمه ناز
امید قد تو میداشتم ز بخت بلند نسیم زلف تو میخواستم ز عمر دراز)
فکند زمزمه عشق در حجاز و عراق نوای بانگ غزلهای حافظ شیراز
لطفا اگر میشه درستش کنید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرزانه خانوم در ‫۷ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۰۳ نوشته:

سه بیت رو جا انداختین!!!
به نیم بوسه ....
(من از نسیم سخن چین چه طرف بربندم_که سرو راست در این باغ نیست محرم راز
به یک دو قطره که ایثار کردی ای دیده _بسا که در رخ دولت کنی کرشمه ناز
امید قد تو میداشتم ز بخت بلند_نسیم زلف تو میخاستم ز عمر دراز)
فکند زمزمه عشق...
لطفا اصلاح کنید
این رو از دیوان حافظ نشر دوران چاپ98 گرفتم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۶ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۷ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۰۵:۰۸ نوشته:

منم که دیده به دیدارِ دوست کردم باز

چه شُکر گویمت ای کارسازِ بنده نواز

دوست در اینجا حضرتِ دوست یا خداوند است و منظور از"من" همه انسان‌ها هستند که درواقع یکی بوده و در ادیان وی را آدم نامیده اند، پس حافظ می‌فرماید تنها منِ نوعیِ انسان است که چون در ازل چشم بر گشود فقط دوست یا عشق یا خداوند را دید و هیچ غیری وجود نداشت که دیده شود، هر چه بود عشق بود و اینچنین بنده نوازی صِرفاََ شاملِ حالِ انسان شده است،‌ یعنی دیگر باشندگانِ عالمِ وجود از این موهبتِ دیدارِ دوست در ازل محروم بوده اند و از همین روی تنها موجودی که در این جهان عشق را شناخته و درک می کند انسان است، پس چطور و چگونه انسان می تواند شُکرِ این لطف و بنده نوازیِ حضرتش را بجای آورَد، خداوندی که کار ساز بوده و به کار و منظوری خاص رخساره ی خویش یا عشق را بر انسان نموده است.

نیازمندِ بلا گو رخ از غبار مشوی

که کیمیایِ مراد است خاکِ کویِ نیاز

اما پس از آنکه انسان دیدگانِ خویش را به دیدنِ رویِ دوست باز نموده و بنا بر عهدِ الست تایید می کند که از جنسِ عشق یا رَبِِّ خود می باشد از عالمِ معنا به این جهان وارد شده و بنا بر نیازمندی به اجسام و ذهن بمنظورِ بقا در این جهانِ ماده خویشتنی جدید بر رویِ خویشِ اصلی که از جنسِ عشق است می تَنَد که حافظ در اینجا چنین انسانی با خویشِ جدیدِ برآمده از ذهن را نیازمندِ بلا نامیده است زیرا هرچه بلا در این جهان بر سرِ انسان می آید از اوست اما چه کند که بدونِ این خویشتنِ جدید امکانِ زیست در این جهان را نخواهد داشت، اما جایِ نومیدی نیست زیرا هنوز غباری از خاکِ کویِ حضرتش بر رخسارِ انسان نشسته است و این گرد و غبار بواسطه هم جنس بودنِ انسان با عشق یا خداوند است که در الست به آن اقرار نمود، پس‌ حافظ می فرماید اینکه انسان برایِ زیست در این جهانِ ماده نیازمندِ این بلا یا خویشتنی می باشد که بر حسب ذهن و دیدِ جسمی کار می کند درست، اما به همه ما انسان‌ها توصیه می کند رخسارِ خود را از آن گرد و غباری که در الست از خاکِ درگاهِ عشق بر رویش نشسته است نشوییم، در مصراع دوم در قدیم نیاز به معنیِ عشق آمده است و مُراد به معنیِ منظورِ انسان از حضور در این جهان است، پس‌ حافظ توصیه می کند به همه انسان‌ها (که لاجرم نیازمندِ این بلا هستند) بگویید آثارِ این غباری که از الست بر چهره شما نشسته است را به آبِ دلبستگی و عشق به اجسام و چیزهایِ برآمده از ذهن مشویید چرا که این غبار همچون کیمیا گرانبهاست و می تواند وجودِ خاکیِ شما را تبدیل به طلا و ارزشمند کند و مراد و منظور از حضورِ انسان در این جهان نیز همین امرِ تبدیل است.

ز مشکلاتِ طریقت عِنان متاب ای دل

که مردِ راه نیندیشد از نَشیب و فراز

اما برایِ چنین کاری یعنی بکار بستنِ خاکی که حکمِ کیمیا دارد و تبدیلِ وجودِ خاکی به طلایِ ناب انسان نیازمندِ ورود در طریقتِ عاشقی ست که البته مشکلاتِ عدیده‌ای را برایِ سالک به همراه دارد و حافظ می‌فرماید ای دلِ خویشتنِ برآمده از ذهن از این مشکلات عنان متاب و روی برنگردان زیرا که مردِ راه از نشیب و فراز ترسی به دل راه نمی دهد و اندیشه نمی کند، یکی از پستی و بلندی هایِ طریقت و راهِ عاشقی تعالی و سپس تنزل است که بارها محتمل است برایِ رهپویانِ راهِ عشق پدید آید،‌ یعنی ممکن است شخصی با کارِ معنوی به رشد و تعالیِ نسبی برسد اما اتفاقات و آزمون هایی برای او رقم می خورند که موجبِ سقوطِ سالک و در نتیجه هراس و نومیدیِ او از ادامه راه می شوند، حافظ اینچنین فراز و نشیب‌هایی را امری معمول میداند که نباید موجبِ رویگردان شدنِ انسانِ عاشق از راهِ عاشقی گردد.

طهارت ار نه به خون جگر کند عاشق
به قول مفتی عشقش درست نیست نماز
تحملِ مشکلاتِ راهِ عاشقی نیازمندِ خونِ جگر خوردن و یا تحملِ دردِ آگاهانه ی عاشق است، برایِ مثال شخصی در کارِ تجارتِ خود شکست می خورد و یا اتفاقاتی رقم می خورد که همسرش او را ترک می کند و یا از کار و مقامِ خود برکنار شود، حافظ می‌فرماید چنین عاشقی ممکن است به حدی دچارِ مشکلات و مصائب گردد و روزگار آنقدر چیزهایِ ذهنی را که عاشق در مرکز و دلِ خود قرار داده است هدف قرار داده و خونشان را بریزد تا سرانجام عاشق دریابد دو معشوقه در یک دل نمی گنجد و دلبستگی به هر چیزِ بیرونی را از دلِ خود بزداید که در این حال می تواند در دریایِ خونِ دلبستگی هایِ دنیوی طهارت کند، یعنی از ناپاکی ها یا تعلقِ خاطر به چیزهایِ این جهانی پاک و مبرا شود، در مصراع دوم مفتیِ عشق راهنمایانِ معنوی همچون مولانا و حافظ و دیگر بزرگان هستند و نماز به معنیِ عاشقی و تنها و یکی شدن با معشوق است، حافظ تأکید می کند تحملِ دردِ آگاهانه برای زدودنِ دلبستگی هایِ ذهنی و دنیوی از هر نوعِ آن لازمه ی رسیدن به حضور در محضرِ حضرتِ معشوق است و آنگاه است که چنین نمازی موردِ قبولِ حضرتش واقع شده و درست خواهد بود.

در این مُقامِ مجازی بجز پیاله مگیر

در این سراچه ی بازیچه غیرِ عشق مباز

مُقام به معنیِ جایگاه آمده است و نوعِ مجازیِ آن دستیابی به چیزهای ذکر شده این جهانی مانندِ ثروت، مقام و منصب، باورها و اعتقادات، ووامثالِ آن است، حتی عشقِ هایِ مجازی و این جهانی نیز در این زمره هستند و حافظ می‌فرماید منظور از طهارتِ در خونِ جگر در بیتِ قبل نه این است که انسان خود را از مواهب و نعمتهایِ این جهان محروم کند، بلکه باید در حدِ پیاله ای از شراب و لذتهایِ این جهانی بهره ببرد و نه اینکه آنقدر برای نمونه از نوشیدنِ شرابِ ثروتِ خود بنوشد تا مستِ آن شده و بدمستی کند، به دیگران فخر فروشی کرده و آن ثروت را در راستایِ وارد کردن درد و رنج به دیگران بکار بندد، مولانا نیز در این رابطه می فرماید:" لقمه اندازه خور ای مردِ حریص گرچه باشد لقمه حلوا و خبیص" حافظ در مصراع دوم این جهان را سراچه و یا جهانِ محدودیت می داند که انسان بمنظورِ بازی در آن حضور یافته است اما نه بازیچه هایِ ذهنی و مجازی، بلکه از همه انسان‌ها می خواهد غیر از عشقِ حقیقی که بازیِ حقیقی می باشد به دیگر بازیچه ها مشغول نگردند.

به نیم بوسه دعایی بخر ز اهلِ دلی

که کیدِ دشمنت از جان و جسم دارد باز

اهلِ دل بزرگانِ عالم عرفان از سنایی گرفته تا عطار و مولانا و حافظ هستند که به نیم بوسه یا اندک توجه و عنایتی دعا یا ابیات و غزلهایِ معنویِ خود را به رایگان در اختیارِ همه انسان‌ها و بویژه عاشقان می گذارند تا بوسیله آن کِید و نیرنگِ دشمنِ هر انسانی را از جانِ اصلی و جان جسمانیِ او باز دارند، دشمن در اینجا همان خویشتنِ تنیده شده بوسیله ذهن است که‌ در بیتِ دوم ذکر شد، این خویشتنِ جدید که گاه از آن با عنوانِ رقیب یاد می شود و حافظ در این بیت او را ضرورتی بلا خیز نامیده است اگر پس از نوجوانی به حاشیه رانده نشود دشمنِ انسان در همه ابعاد وجودیِ او خواهد شد که با هزار مکر و ترفند علاوه بر کارشکنی در امرِ کارِ اصلیِ که عشقبازیِ حقیقی می باشد بر جسم و جانِ جسمانیِ انسان نیز تاثیرِ منفی گذاشته، روان و جسمِ او را نیز بیمار می کند.

فکند زمزمه عشق در حجاز و عراق

نوایِ بانگِ غزلهایِ حافظ از شیراز

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۱۵:۰۱ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سفید در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۰۱:۲۷ نوشته:

ز مشکلات طریقت عنان متاب ای دل

که مرد راه نیندیشد از نشیب و فراز...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر صحافیان در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۵۴ نوشته:

منم که دیده به دیدار دوست کردم باز؟/ چه شکر گویمت ای کارساز بنده‌نواز(۲۵۹)
در حیرتم که چگونه چشمم به چهره دلربایش گشوده شد؟چگونه سپاس تو را گویم که خواسته‌ام را برآوردی؟
۲- به عاشق که نیازمند بلاهاست بگو که خاک کویش را از چهره نشوید! آری کیمیایی است که مراد عاشق را خواهد داد.
۳- از سختی‌های طریقت و سلوک روی نگردان! آنکه راه عشق را مردانه می‌رود از دشواری‌هایش نمی‌هراسد.(خانلری: روندگان طریقت ره بلا ورزند/رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز)
۴- مفتی عشق: عاشق اگر وضو با خون دل نگیرد، نمازش درست نیست(مردمان حج کنند و مرا نیز به آن آرام‌دل حجی باشد. آنان گوسپندان قربانی کنند و من خون دل خود را اهدا کنم.ماسینیون، قوس زندگی حلاج، ۲۹)
۵- در این جهان فریب و غیر حقیقی، جز پیاله شراب نگیر و در این جهان که بازی‌ای بیش نیست جز عشق نورز!
۶- به بوسه‌ای کوتاه، دعای اهل دلی را بخر! که این دعا، نیرنگ دشمن را از جسم و جان دور می‌کند.
۷- آری نوای خوش غزل‌های حافظ شیرازی، زمزمه عشق را در سرزمین عراق و حجاز روان کرده است(ایهام: دو پرده موسیقی)
آرامش و پرواز روح

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

خلیل شفیعی در ‫۱ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۱۱ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۱۳ نوشته:

✅ نگاه اول: شرح بیت‌به‌بیت غزل ۲۵۹ حافظ

بیت ۱

منم که دیده به دیدارِ دوست کردم باز

چه شکر گویمت ای کارسازِ بنده‌نواز

✦ منم که چشمم را به دیدار یار روشن و باز کردم

اکنون که این لطف بزرگ نصیبم شد، چه شکرگزاری‌که سزاوار توست، ای خداوند گشایندهٔ کارها و مهربان با بندگان ،می توانم انجام دهم؟

بیت ۲

نیازمندِ بلا گو رخ از غبار مشوی

که کیمیایِ مراد است، خاکِ کویِ نیاز

✦ به مبتلای عشق بگو! از گرد و غبار بلا روی مگردان، چرا که این رنج‌ها خود کیمیایی است که به مراد می‌رسد. رنج در راه عشق، باعث تعالی است.

بیت ۳

ز مشکلاتِ طریقت عنان مَتاب ای دل

که مردِ راه نَیَندیشد از نشیب و فراز

✦ ای دل! از سختی‌های راه عشق و سلوک مگریز، که رهروِ راستین، از سختی های راه نمی‌ترسد.

بیت ۴

طهارت ار نه به خونِ جگر کند عاشق

به قولِ مفتیِ عشقش درست نیست نماز

✦ اگر عاشق با خونِ جگر (رنج‌های جان‌سوز) وضو نگیرد، نماز عشقش از نظر مفتی (قاضیِ راهِ عشق) درست نیست.

بیت ۵

در این مقامِ مجازی به جز پیاله مگیر

در این سراچهٔ بازیچه، غیرِ عشق مباز

✦ در این جهان فانی و ناپایدار، تنها به می (رمز عشق ) دل ببند؛ زیرا این خانه، بازیچه‌ای بیش نیست، و هرچیز جز عشق بی‌ارزش است.

بیت ۶

به نیم‌بوسه دعایی بخر ز اهلِ دلی

که کیدِ دشمنت از جان و جسم دارد باز

✦ اگر بتوانی با نیم‌بوسه‌ای، دعای یک دل‌آگاه را به دست آوری، دریغ مکن؛ چراکه همین دعا، تو را از دسیسه‌های دشمن حفظ می‌کند.

بیت ۷

فکند زمزمهٔ عشق در حجاز و عراق

نوای بانگِ غزل‌های حافظ از شیراز

✦ زمزمهٔ عاشقانهٔ حافظ، از شیراز برخاست و در سراسر سرزمین‌های جهان همچون حجاز و عراق، طنین‌افکن شد.

شعر حافظ، جهانی و آوازه‌اش فرامرزی شده است.

⬅️ خلیل شفیعی(مدرس ادبیات فارسی)

تیرماه ۱۴۰۴

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

خلیل شفیعی در ‫۱ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۱۱ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۲۱ نوشته:

✅ نگاه دوم: عناصر برجسته‌ی غزل ۲۵۹

✨ منم که دیده به دیدارِ دوست کردم باز / چه شُکر گویمت ای کارسازِ بنده‌نواز

بازگشتِ نور و شادابی با دیدار یار؛ لحظهٔ سپاس و شکرگزاری

معشوق همچون کارگشای مهربان؛ پیوند بندگی و کرم محبوب

آغاز غزل با لحن امتنان و اعلام فتح باب وصال

✨ نیازمندِ بلا گو رخ از غبار مشوی / که کیمیای مراد است خاکِ کویِ نیاز

ارزش‌گذاری رنج و بلا به عنوان کیمیای دستیابی به مراد

«خاکِ کویِ نیاز» نماد فروتنی و روحیهٔ طلب درگاه معشوق

توصیهٔ صوفیانه به درآمیختن رنج با امیدِ تبدیل شدن به زر

✨ ز مشکلاتِ طریقت عنان مَتاب ای دل / که مردِ راه نَیَندیشد از نشیب و فراز

تأکید بر استقامت در سلوک؛ مقایسهٔ دل با سالکِ استوار

نشیب‌وفرازِ راه عشق به مثابه آزمون مردانگی معنوی

پیوند مفهومی «عنان» (مهار) با ثبات قدم در مسیر

✨ طهارت ار نه به خونِ جگر کند عاشق / به قولِ مفتیِ عشقش درست نیست نماز

«خونِ جگر» کنایه از رنجِ جان‌سوز؛ شرط پاکی در عشق

طنز نرم نسبت به فقه ظاهری؛ مفتیِ عشق فراتر از شریعت رسمی

پیوستگی مفهوم طهارت جسمانی با پالایش روح عاشق

✨ در این مقامِ مجازی به جز پیاله مگیر / در این سراچهٔ بازیچه، غیرِ عشق مَباز

جهان فانی به شکل «مقامِ مجازی» و «سراچهٔ بازیچه» تصویر می‌شود

پیاله (می) تمثیل حضور دائمی عشق؛ نفی هر تعلّق دیگر

رندانه‌ترین فرمان حافظ: حصر ارزش‌ها در عشق و باده

✨ به نیم بوسه دعایی بخر ز اهل دلی / که کِیدِ دشمنت از جان و جسم دارد باز

ترکیب لطافت تغزلی (بوسه) با معنویت (دعا)؛ معامله‌ای ظریف

دعا به عنوان سپرِ دفع دسیسهٔ دشمن؛ هم‌نشینی عشق و امنیّت

تجلیل «اهلِ دل» به عنوان واسطهٔ رحمت و محافظت

✨ فکند زمزمهٔ عشق در حجاز و عراق / نوای بانگِ غزل‌های حافظ از شیراز

گسترش جهانی آواز حافظ؛ فراتر رفتن پیام عشق از مرزها

«زمزمه» در برابر «بانگ»؛ اوج تدریجی تأثیر شعر

شیراز به مثابه خاستگاه اشاعهٔ شور عاشقانه به سراسر جهان

⬅️ خلیل شفیعی (مدرس ادبیات فارسی)

تیرماه ۱۴۰۴

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی احمدی در ‫۵ ماه قبل، جمعه ۱۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۳۳ نوشته:

در این غزل زیبا و شور انگیز حضرت حافظ بر سختی های راه عاشقی تاکید می کند ولی این غزل مناسب هر انسانی است که به دنبال هدفی بزرگ گام برمی دارد و همه تلاش خود را برای رسیدن به آن هدف به کار می گیرد . حافظ از ما می خواهد که به اهداف خود عاشقانه بنگریم چون خود نیز چنین کرده و از این کار راضی است.

منم که دیده به دیدارِ دوست کردم باز

چه شُکر گویَمَت ای کارسازِ بنده نواز؟

من را ببینید که دوباره دیدار دوست برایم مهیا شده ای خداوند چاره ساز که حواست به بنده هاست تو را چگونه سپاس گویم؟

نیازمندِ بلا گو رخ از غبار مَشوی

که کیمیایِ مراد است، خاکِ کویِ نیاز

نیازمند بلا کسی است که در راهی دشوار راه می پوید بلا و سختی مثل غبار چشمانش را می آزارد ولی او باید بداند که به همین غبار بلا هم نیاز مند است. اگر این سختی ها نباشد او قدر خوشی ها را نخواهد دانست.پس هدف اصلی او باید همین خاک کوی نیاز باشد . او باید در همه حال حتی وقتی به هدف خود می رسد خود را نیازمند حس کند و مسیرش را ادامه دهد و اگر احساس بی نیازی کند سالک واقعی راه نیست .احساس نیاز خودش کیمیاست و هدف اصلی می باشد.

ز مشکلاتِ طریقت عِنان مَتاب ای دل!

که مردِ راه نَیَندیشد از نَشیب و فراز

پس ای دل ، از مشکلات این راه ( راه عاشقی یا هر راه دیگری که به هدفی متعالی ختم می شود) فرار نکن چون اگر مرد راه باشی باید بدانی که این راه هم پستی دارد و هم بلندی .

طهارت ار نه به خونِ جگر کُنَد عاشق

به قولِ مُفتیِ عشقش درست نیست نماز

خون جگر حاکی از رنج شدید در برابر گرفتاری هاست. وقتی در راهی که قدم گذاشته ای عاشقانه به هدف خود بنگری گرفتاری های شدید را هم باید بتوانی تحمل کنی . مفتی عشق یعنی کسی که به عاشق فتوا می دهد چنین می گوید که اصلا برای نماز در این راه باید با خون جگر وضو بگیری و طهارت کنی . در مکتب عشق اوضاع فرق می کند همان خونی که در شرع آلوده کننده محسوب می شود در اینجا پاک کننده است .حضرت حافظ از مفاهیم دینی موجود در جامعه استفاده می کند تا مفاهیم ارزنده خود را بیان نماید . او عشق ورزی را یک آیین و مرام می داند و آن را با قدرت تبلیغ می کند.

در این مقامِ مجازی به جز پیاله مگیر

در این سراچهٔ بازیچه، غیرِ عشق مَباز

و چنین بیتی را می آفریند که در این جایگاه یعنی در این مسیر که برای رسیدن به هدف خود راه می پیمایی که مجازی است یعنی واقعی و همیشگی نیست و خواهد گذشت ، جام می به دست داشته باش. در اینجا جام می چه ارزشی دارد ؟ در مصرع دوم پاسخ را می دهد و می گوید در این دنیا قرار است بازی کنی اینجا بازیچه است و بازی همانگونه که از نامش بر می آید از باختن می آید قرار است تن و جان و همه سرمایه ات را ببازی پس بهتر است چیزی هم در ازای آن به دست آوری و چه چیزی بهتر از عشق ورزی . و برای رسیدن به عشق ورزی باید فراتر از هشیاری مست شوی و این مستی با جام میِ امید فراهم می شود .

تا اینجا ملزومات یک سفر را بیان نموده اول احساس نیازمندی دوم ظرفیت تحمل دشواری ها سوم امید و عشق ورزی .

به نیم‌بوسه دعایی بخر ز اهلِ دلی

که کِیدِ دشمنت از جان و جسم دارد باز

و چهارمین لازمه طی این راه دشوار این است که از دعای اهل دل غافل نشوی کسانی که رند و پاکدل هستند دعایشان هم مقبول است و مکر دشمنان این راه را از جسم و جان باز می دارند.

فِکَنْد زمزمهٔ عشق در حجاز و عراق

نوایِ بانگِ غزل‌هایِ حافظ از شیراز

حافظ با فریاد غزلهایش در شیراز در همه دنیا از جمله سرزمین حجاز و عراق زمزمه عشق را پراکنده کرده است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۲۵۹

تازه‌های نرم‌افزار گنجور