از عیان گر واقفی، بگذر ز عین
«این تمشی؟ این تمشی؟ این این »؟
«نحن اقرب » گفت «من حبل الورید»
مقصد عالم تویی در نشأتین
گر تو زینی دور باش از شین نفس
هر دو با هم راست ناید زین و شین
تا ترا جهل جبلی غالبست
وا ندانی شین را هرگز ز زین
سخت محرومی و بس بی بهره ای
چون مسلط شد یزیدت بر حسین
شارب شرب خدا جان و دلست
پیش خواجه سبلتست و شاریین
قاسمی را کی توانی دید راست؟
چونکه غالب گشت بر عین تو غین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی، با تکیه بر آیهٔ «نحن اقرب الیه من حبل الورید»، میگوید خدا از رگِ گردن به انسان نزدیکتر است و جستوجوی بیرونی بیهوده است. شاعر با بازی با حروف و واژهها، مانند «زین و شین»، «عین و غین» و دو معنای «شارب»، نشان میدهد که چیرگیِ نفس و نادانی، همچون یزید بر حسین، آدمی را از شناختِ حقیقت محروم میکند. در پایان میگوید کسی که چشمش پوشیده از حجاب است، خودِ شاعر را هم درست نمیبیند.
هوش مصنوعی: اگر از حقیقتِ آشکار آگاهی، از ظاهرِ دیدن و چشمِ سر بگذر. از خود بپرس: کجا میروی؟ کجا میروی؟ کجا، کجا؟ یعنی حقیقت نزدیک است و جستوجوی بیرونی بیهوده است.
هوش مصنوعی: خداوند فرموده است «ما از رگِ گردن به انسان نزدیکتریم». پس ای انسان، تو در هر دو جهان، دنیا و آخرت، مقصود و غایتِ آفرینشی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی زینت و مایهٔ آراستگی باشی، از زشتی و عیبِ نفس دوری کن. زینت و زشتی با هم جمع نمیشوند. شاعر با شباهتِ دو حرفِ «زین» و «شین» بازی کرده است.
هوش مصنوعی: تا وقتی نادانیِ ذاتی و سرشتی بر تو چیره است، هرگز زشتی را از زیبایی و عیب را از زینت تشخیص نمیدهی.
هوش مصنوعی: وقتی یزیدِ نفس بر حسینِ جان و روحِ تو چیره شده است، سخت محروم و بیبهرهای.
هوش مصنوعی: نوشندهٔ شرابِ الهی جان و دلِ انسان است. اما خواجهٔ ظاهربین از کلمهٔ «شارب» فقط سبیل و رگهای تن را میفهمد. بازی با دو معنای «شارب» یعنی نوشنده و سبیل است.
هوش مصنوعی: قاسمی را چگونه میتوانی درست ببینی، وقتی پردهٔ غفلت بر چشمت چیره شده است؟ بازی با دو حرفِ «عین» و «غین» است؛ «عین» به معنای چشم و «غین» به معنای پرده و حجابِ دل است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گر درم داری، گزند آرد بدین
بفگن او را گُرم و درویشی گزین
حکمتی بشنو به فضل ای مستعین
پاک چون ماء معین از بومعین
چون بهشتت کی شود پر نور دل
تا درو ناید ز حکمت حور عین؟
دل به حورالعین حکمت کی رسد
[...]
دین روز ای روی تو آگفت دین
می خور و شادی کن و خرم نشین
با می و می خوردن دین را چه کار
می خور و می نوش و قوی دار دین
هر گنهی کز می حاصل شود
[...]
آفتاب شرع و دریای یقین
نور عالم رحمة للعالمین
بود شاهی در زمانی پیش ازین
ملک دنیا بودش و هم ملکِ دین
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.