دوش آن مه دو هفته من با هزار فن
آمد بمیل صحبت مستان ذوالمنن
عیاش و سرفراز و جهان سوز و جامه چاک
طناز و ترکتاز و دل افروز و پر فتن
پرناز و بی نیاز و معربد، عجب عجب!
سرمست و پای کوب و غزل خوان و غمزه زن
از ناز کج نهاده کله را و جنگ جوی
دشنه بکف گرفته و تشنه بخون من
گفتا: برو بکوی سلامت، که غافلی
از ذوق جام باده مستان و درددن
ای مقتدای شهر، که محروم و غافلی
از دولت مساعد رسوای انجمن
اوصاف حسن تست غزلهای بلبلان
حیران آن جمال گل و لاله در چمن
ذرات کون رو بتو دارد بهر طریق
مستان جام تست: اگر یخشی، گر یمن
قاسم شکست شیشه تقوی و ننگ و نام
از اقتضای زلف چلیپای پرشکن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر از آمدنِ شبانهٔ معشوقی مست، پرناز و فتنهانگیز به جمعِ مستانِ عشقِ الهی سخن میگوید. این معشوق، زاهد و پیشوای شهر را به سبب سلامتطلبی و بیخبری از ذوقِ باده و دولتِ رسوایی سرزنش میکند. سپس شاعر در ستایشِ معشوق میگوید که همهٔ ذراتِ هستی، از خوب و بد، مستِ جامِ اویند. در پایان قاسم اعتراف میکند که زلفِ معشوق، شیشهٔ تقوا و نام و ننگ را در او شکسته است.
هوش مصنوعی: دیشب آن معشوقِ ماهمانندِ چهاردهشبهام با هزاران ناز و ترفند آمد، چون میخواست با مستانِ خداوندِ بخشنده همنشین شود. مراد از «مستان» عاشقانِ مستِ عشقِ الهی است.
هوش مصنوعی: او خوشگذران و سربلند بود، جهان را به آتش میکشید و جامه چاک کرده بود. پرعشوه بود، مانند ترکان یغما میکرد، دلها را روشن میساخت و فتنهانگیز بود.
هوش مصنوعی: پرناز و بینیاز و تندخو و ستیزهجویِ مستی بود؛ شگفتا از او! سرمست بود، پای میکوبید، غزل میخواند و با چشم اشاره و کرشمه میکرد.
هوش مصنوعی: از سرِ ناز کلاهش را کج گذاشته بود و آمادهٔ جنگ بود. خنجر به دست داشت و تشنهٔ خونِ من بود.
هوش مصنوعی: معشوق به من گفت: برو و در کوی سلامت و عافیتطلبی بمان، زیرا تو از لذتِ جامِ بادهٔ مستان و دُردِ تهِ خُم بیخبری.
هوش مصنوعی: ادامهٔ سخن معشوق است: ای پیشوای زاهدِ شهر، تو از بختِ نیکی که نصیبِ رسوایانِ انجمنِ عشق میشود محروم و بیخبری. یعنی رسوایی در عشق دولت و سعادت است و زهدِ ظاهری از آن بیبهره است.
هوش مصنوعی: شاعر خطاب به معشوق میگوید: نغمههای بلبلان در وصفِ زیبایی توست و گل و لاله در باغ از تماشای جمالِ تو حیران ماندهاند.
هوش مصنوعی: همهٔ ذرههای هستی از هر راهی رو به سوی تو دارند. همه، چه خوب و چه بد، مستِ جامِ تو هستند. «یخشی» و «یمن» دو واژهٔ ترکی به معنای خوب و بد است.
هوش مصنوعی: قاسم به اقتضای زلفِ پرپیچ و خمِ صلیبمانندِ معشوق، شیشهٔ پرهیزگاری و پروای آبرو و نامآوری را شکست. یعنی عشق او را از قیدِ زهد و نام و ننگ رها کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گفتم گلست یا سمنست آن رخ و ذقن
گفتا یکی شکفته گلست و یکی سمن
گفتم در آن دو زلف شکن بیش یا گره
گفتایکی همه گره است و یکی شکن
گفتم چه چیز باشد زلفت در آن رخت
[...]
کردم تهی دو دیده بر او من چنانک رسم
تا شد ز اشکم آن ز می خشک چون لژن
من کرده پیش جوزا، وز پس نبات نعش
اینهم چو باد بیزن و آنهم چو با بزن
ای گلبن روان و روان را بجای تن
پیش آر جام و تازه کن از راح روح من
زان می که رنگ و بوی تقاضا کند ازو
د رکوهسار لاله و در باغ یاسمن
خمری که مشک خفته و بیدار در دو حال
[...]
زیرا که نیست از گل و از یاسمن کمی
تا کم شدهست آفت سرما ز گلستان
تا باد ماه آبان بگذشت در چمن
شد زرد و پر ز گرد به اندر چمن چو من
چون تخته های زرین بر نیلگون پرند
برگ چنار ریخته از باد در چمن
بر شاخ نار نار کفیده نگاه کن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.