دوش بی روی تو آتش بسرم بر میشد
آبم از دیده همیرفت و زمین ترمیشد
در جواب او
جیب اطلس چو پر از کشمه عنبر میشد
جامها جمله ازان نفحه معطر میشد
سحر آشفته چو برخاستم از جامه خواب
جامه میجستم و دستار بهم بر میشد
در عروس تتق حجله نظر میکردم
پیش چشمم در و دیوار مصور میشد
علم زر بسر آنروز که دستار نمود
دید دل کش خرد و صبر در آنسر میشد
سوخته جبه شب برد وبمن گفت صباح
دوش بی روی تو آتش بسرم بر میشد
از سرم فوطه جدا مانده و بادم زده بود
وز دماغ آب همی رفت و زمین تر میشد
دیدم ایجامه سحر کوی گریبان ترا
سینه از مهر تو چون صبح منور میشد
ورق اطلس و والای تو دیدم قاری
پیش او دفتر گل جمله مبتر میشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل نقیضهای طنزآمیز بر غزل سعدی با مطلع «دوش بی روی تو آتش به سرم بر میشد» است. نظام قاری مضمون عاشقانهٔ سعدی را به وصف جامه، دستار، اطلس و فوطه برگردانده است. اوج طنز آنجاست که اشکِ عاشق سعدی در این غزل به آبِ بینیِ کسی بدل میشود که فوطه از سرش افتاده و سرما خورده است. شعر با ستایش اطلس و والا به پایان میرسد که در برابرشان گلبرگها ناقص مینمایند.
هوش مصنوعی: این مطلع غزل سعدی است که شاعر آن را آغاز نقیضهٔ خود کرده است: دیشب در دوری از روی تو آتش از سرم زبانه میکشید و از چشمم چنان اشک میرفت که زمین خیس میشد.
هوش مصنوعی: وقتی گریبانِ جامهٔ اطلس از «کشمه»ٔ عنبرین پر میشد، همهٔ جامهها از آن بوی خوش معطر میشدند. «جام» هم به معنای جامه و هم به معنای پیاله ایهام دارد.
هوش مصنوعی: سحرگاه که پریشان از بستر خواب برخاستم، دنبال جامهام میگشتم و دستارم درهم و آشفته میشد.
هوش مصنوعی: به عروسی که پشت پردهٔ حجله بود نگاه میکردم و از پردهها و پارچههای نقشدار، در و دیوار پیش چشمم پر از نقش و تصویر میشد.
هوش مصنوعی: روزی که نوار زردوزی بر سر دستار پیدا شد، دل دید که عقل و صبرش در سودای آن از دست میرود.
هوش مصنوعی: صبح جبهٔ سوختهٔ شب، یعنی تاریکی، را برد و به من گفت: دیشب بی روی تو آتش از سرم برمیخاست. این مصراع سعدی را از زبان صبح تضمین کرده است.
هوش مصنوعی: به شوخی و در برابر اشکِ سعدی میگوید: فوطه از سرم افتاده بود و سرما خورده بودم، از بینیام آب میرفت و زمین خیس میشد.
هوش مصنوعی: ای جامه، سحرگاه کوچهٔ گریبانت را دیدم؛ سینه از مهر تو مانند صبح روشن میشد. «مهر» هم به معنای عشق و هم به معنای خورشید است.
هوش مصنوعی: قاری، برگ اطلس و پارچهٔ والای تو را دیدم؛ در برابر آن، دفتر گلبرگهای گل ناقص و بیارزش جلوه میکرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دوش بی روی تو آتش به سرم بر میشد
و آبی از دیده میآمد که زمین تر میشد
تا به افسوس به پایان نرود عمر عزیز
همه شب ذکر تو میرفت و مکرر میشد
چون شب آمد همه را دیده بیارامد و من
[...]
بر من، ار دولت وصل تو مقرر میشد
کارم از لعل گهربار تو چون زر میشد
دوش گفتم، نتوان دید به خوابت، لیکن
با فراق تو مرا خواب مقرر میشد
شرح هجران تو گفتم، بنویسم، لیکن
[...]
به من از دولت وصل تو مقرر میشد
کارم از لعل گهربار تو چون زر میشد
دوش گفتم: بتوان دید به خوابت، لیکن
با فراق تو کرا خواب میسر میشد؟
بارها شمع بکشتم که نشینم تاریک
[...]
ز صبا سنبل او دوش به هم بر میشد
وز نسیمش همه آفاق معطر میشد
ز سواد شکن زلف به هم بر شدهاش
دیدم احوال جهانی که به هم بر میشد
ز دل و دیده نمیرفت خیالت که مرا
[...]
دوش چشمم ز فراق تو به خون تر میشد
آه من بی مه رویت به فلک بر میشد
اشک میآمد و میشست ز پیش نظرم
هرچه جز نقش تو در دیده مصور میشد
مه به کوی تو شب چارده خود بینه میگشت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.