بهار آمدکه ازگلبن همی بانگ هزار آید
به هر ساعت خروش مرغ زار از مرغزار آید
تو گویی ارغنون بستند بر هر شاخ و هر برگی
ز بس بانگ تذرو و صلصل و دراج و سار آید
بجوشد مغز جان چون بوی گل از گلستان خیزد
بپرد مرغ دل چون بانگ مرغ از شاخسار آید
خروش عندلیب و صوت سار و ناله ی قمری
گهی ازگل گهی از سروبن گه از چنار آید
تو گویی ساحت بستان بهشت عدن را ماند
ز بس غلمان و حور آنجا قطار اندر قطار آید
یکیگیرد بهکف لالهکه ترکیب قدح دارد
یکی برگل کند تحسین کزو بوی نگار آید
کی با دلبر ساده به طرف بوستان گردد
یکی با ساغر باده به طرف جویبار آید
یکی بیند چمن را بیتأمل مرحبا گوید
یکی بوید سمن را مات صنعکردگار آید
یکی بر لاله پاکوبد که هیهی رنگ میدارد
یکی از گل به وجد آید که بخبخ بوی یار آید
یکی بر سبزه میغلطد یکی بر لاله میرقصد
یکی گاهی رود از هش یکی گه هوشیار آید
ز هر سوتی نواش، ارغنون و چگ و نی آید
ز هرکویی صدای بربط و طنبور و تار آید
کی آنجا نوازد نی یکی آنجاگسارد می
صدای های و هوی و هی ز هر سو صدهزار آید
به هر جا جشنی و جوشی به هر گامی قدح نوشی
نماند غالبا هوشی چو فصل نوبهار آید
مگر در سنبلستان ماه من ژولیدهگیسو را
که از سنبل به مغزم بوی جان بیاختیار آید
الا یا ساقیا می ده به جان من پیاپی ده
دمادم هی خور و هی ده که میترسم خمار آید
سیه شد از ریا روزم بده آب ریا سوزم
به جانت گر دوصد خرمن ریا یک جو به کار آید
نمیدانیکنار سبزه چون لذت دهد باده
خصوص آن دم که از گلزار باد مشکبار آید
به حق باده خوارانی که می نوشد با خوبان
که بیخوبان بهکامم آبکوثر ناگوار آید
شراب تلخ میخواهم به شیرینیکه از شورش
خرد دیوانه گردد کوه و صحرا بیقرار آید
دلم بر دشت شوخی شاهدی شنگی که همچو او
نه ماهی از ختن خیزد نه ترکی از حصار آید
چو باد آن زلف تاریکش به رخسارش بشوراند
پی تاراج چینگویی سپاه زنگبار آید
دمی کز همگشایم حلقهای زلف مشکینش
به مغزم کاروان در کاروان مشک تتار آید
به جان اوکه هرگهکاکل وگیسوی او بینم
جهان گویی به چشم من پر از افعیّ و مار آید
چو بوسم لعل شیرینش لبم هندوستان گردد
چو بینم روی رنگینش دو چشمم قندهار آید
نظر از بوستان بندم اگر او چهره بگشاید
کنار از دوستانگیرمگرم او درکنار آید
کنار خویش را پر عقرب جراره میبینم
دمی کاندر کنارم با دو زلف تا بدار آید
نگاهم چون همیغلطد ز روی او بهموی او
به چشمم عالم هستی پر از دود و شرار آید
و خط و زلف و مژه و ابرو وگیسویش
جهانتاریکدر چشممچو یکمشتغبار آید
چهرمزست این نمیدانم که چون زلف و رخش بینم
به چشمم هر دوگیتی گاه روشنگاه تار آید
رخش اهواز را ماند کزو کژدم همی خیزد
دمیکان زلف پر چینش به روی آبدار آید
کشد موی میانش روز و شبکوهگرانگویی
مرا ماند که با این لاغری بس بردبار آید
لب قاآنی از وصف لبش بنگاله را ماند
کزو هردم نبات و قند و شکر باربار آید
الا یا سرو سیمینا ببین آن باده و مینا
که گویی از کُهِ سینا تجلی آشکار آید
مرا گویی که تحسین کن چو سرتاپای من بینی
تو سر تا پای تحسینی تو را تحسین چه کار آید
بجوشد مغز من هرگه که گویی فخر خوبانم
تو خلاق نکویانی ترا زین فخر عار آید
گلتخوانم مهت دانم نه هیچت وصف نتوانم
که حیرانم نمیدانم چه وصفت سازگار آید
تو چون در خانه آیی خانه رشک بوستان گردد
اگر فصل خزان در بوستان آیی بهار آید
غریبیکز تو برگردد به شهر خویش مینالد
که پندارد به غربت از بر خویش و تبار آید
چرا باید کشیدن منت نقاش و صورتگر
تو در هر خانهکآیی خانه پر نقشا و نگار آید
نگارا صبح نوروزست و روز بوسهات امروز
که در اسلام این سنت به هر عیدی شعار آید
به یادتهست در مستی دو مه زین پیش میگفتم
که چون نوروز آید نوبت بوس وکنار آید
تو شکر خنده میکردی و نیک آهسته میگفتی
بود نوروز من روزی که صاحباختیار آید
حسینخان میر ملکجم که چون در بزم بنشیند
نصیب اهلگیتی از یمین او یسار آید
بهگاهکینهگر تنها نشیند از بر توسن
بد اندیشش چنان داند که یک دنیا سوار آید
بهگاه خشم مژگانهای او در چشم بدخواهان
چو تیر تهمتن در دیدهٔ اسفندیار آید
چو از دست زرافشانش نگارد خامهام وصفی
ورق اندر در و دیوان شعرم زرنگار آید
حکیمی گفته هر کس خون خورد لاغر شود اکنون
یقینم شد که شمشیرش ز خونخوردن نزار آید
به روز رزم او در گوش اهل مشرق و مغرب
به هر جانب که رو آرند بانگ زینهار آید
ز شوق آنکه بر مردم کف رادش ببخشاید
زر از کان سیم از معدن دُر از قعر بحار آید
بهروز واقعهزالماس تیغشبسکه خون جوشد
توگویی پهنهٔگیتی همه یاقوت زار آید
محاسب گفت روزی بشمرم جودش ولی ترسم
ز خجلت برنیارد سر اگر روز شمار آید
گه کین با کف زربخش چون بر رخش بنشیند
بدان ماند که ابری بر فراز کوهسار آید
حصاری نیست ملک آفرینش را مگر حزمش
چه غم جیش فا راکاندران محکم حصار آید
فلک قد را ملک صد را بهار آید به هر سالی
به بوی آنکه از خلقت بهگیتی یادگار آید
بهعیدتتهنیتگویند ومنگویمتوخود عیدی
به عیدت تهنیت هر کاو نماید شرمسار آید
مرا نوروز بد روزی که دیدم چهر فیروزت
دگر نوروزها در پیش من بیاعتبار آید
الا تا نسبت صد را اگر با چارصد سنجی
چنان چون نسبت ده با چهلیک با چهار آید
حساب دولتت افزوناز آنکاندر حساب افتد
شمار مدتت بیرون ازان کاندر شمار آید
تو پنداری دهانت بحر عمانست قاآنی
که از وی رشته اندر رشته در شاهوار آید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح حسینخان صاحباختیار، به وصف بهار و زیباییهای آن میپردازد و از جلوههای طبیعی، به ویژه در باغها و گلزارها، سخن میگوید. شاعر با توصیف صحنههای شاداب و شادمانی مردمان، به جامعه دعوت میکند که از لذتهای زندگی بهره ببرند و در کنار هم خوش بگذرانند. او همچنین حسینخان را به عنوان شخصیتی برجسته و تاثیرگذار معرفی میکند که در میدان جنگ و میدان حکومت، برتری و عظمت خود را نشان میدهد. در پایان، شاعر به اهمیت وجود حسینخان در زندگی مردم اشاره میکند و او را مایهٔ سرور و شادابی در روز نوروز میداند.
هوش مصنوعی: بهار رسیده است و از بوتهٔ گل پیوسته آواز بلبل شنیده میشود و هر ساعت از چمنزار ناله و خروش پرندهٔ نالان برمیخیزد.
هوش مصنوعی: از بس آواز تذرو و صلصل و دراج و سار شنیده میشود، گویی بر هر شاخ و برگی ارغنونی نصب کردهاند.
هوش مصنوعی: وقتی بوی گل از گلستان برمیخیزد، جان به جوش میآید و وقتی آواز پرنده از شاخسار میرسد، دل مانند پرنده به پرواز درمیآید.
هوش مصنوعی: آواز بلبل و سار و نالهٔ قمری گاهی از میان گل، گاهی از درخت سرو و گاهی از چنار شنیده میشود.
هوش مصنوعی: از بس زیبارویانی مانند غلمان و حوریان صف در صف به باغ میآیند، گویی باغ به بهشت عدن شبیه شده است.
هوش مصنوعی: یکی لالهای را که به شکل جام است به دست میگیرد و دیگری گل را میستاید، چون بوی معشوق از آن میآید.
هوش مصنوعی: یکی همراه معشوقی سادهروی در کنار باغ گردش میکند و دیگری با جام شراب به لب جوی میآید.
هوش مصنوعی: یکی چمن را میبیند و بیدرنگ آفرین میگوید و دیگری گل سمن را میبوید و حیران آفرینش خداوند میشود.
هوش مصنوعی: یکی کنار لاله پای میکوبد و فریاد میزند که رنگ شراب را دارد و دیگری از بوی گل به وجد میآید و بهبه میگوید که بوی یار میدهد.
هوش مصنوعی: یکی روی سبزه میغلتد و یکی کنار لاله میرقصد؛ یکی گاهی از مستی بیهوش میشود و یکی گاهی به هوش میآید.
هوش مصنوعی: از هر سو نوای ارغنون و چنگ و نی و از هر کوچه صدای بربط و تنبور و تار شنیده میشود.
هوش مصنوعی: یکی آنجا نی مینوازد و دیگری آنجا شراب مینوشد و از هر طرف صدها هزار بانگ و هیاهو بلند است.
هوش مصنوعی: هر جا جشن و شوری برپاست و در هر قدم کسی جام مینوشد؛ وقتی فصل بهار میرسد، معمولاً هوشی برای کسی باقی نمیماند.
هوش مصنوعی: مگر هوش معشوق ماهروی من با گیسوی پریشانش در سنبلستان بماند؛ زیرا از بوی سنبل بیاختیار بوی جانبخش او به مشامم میرسد.
هوش مصنوعی: ای ساقی، پیاپی به من شراب بده؛ پشت سر هم هم خودت بنوش و هم به من بده، چون میترسم خماری به سراغم بیاید.
هوش مصنوعی: روزگارم از ریا تیره شده است؛ شرابی بده که ریا را بسوزاند. به جان تو سوگند، دویست خرمن ریا ارزش یک جو هم ندارد.
هوش مصنوعی: تو نمیدانی شراب در کنار سبزه چه لذتی دارد، بهویژه هنگامی که از گلزار نسیم خوشبو میوزد.
هوش مصنوعی: به حق بادهنوشانی که با زیبارویان شراب مینوشند سوگند، که بدون زیبارویان حتی آب کوثر هم به کامم ناگوار است.
هوش مصنوعی: شرابی تلخ از دست معشوقی شیرین میخواهم که از شور و مستی آن، خرد دیوانه شود و کوه و صحرا به جنبش درآید.
هوش مصنوعی: دلم در بند زیبارویی شوخ و شاد است که نه ماهرویی مانند او از ختن برمیخیزد و نه ترکی همانند او از حصار میآید.
هوش مصنوعی: وقتی باد زلف سیاهش را بر چهرهاش پریشان میکند، گویی لشکر زنگبار برای غارت سرزمین چین میآید؛ یعنی سیاهی زلف بر سپیدی رخ هجوم میآورد.
هوش مصنوعی: هر بار که حلقههای زلف مشکینش را باز میکنم، کاروان در کاروان بوی مشک تاتار به مشامم میرسد.
هوش مصنوعی: به جان او سوگند، هر گاه کاکل و گیسوی پیچان او را میبینم، گویی جهان در چشمم پر از افعی و مار شده است.
هوش مصنوعی: وقتی لب لعلگون و شیرینش را میبوسم، لبم مانند هندوستان پر از شکر میشود و وقتی چهرهٔ رنگینش را میبینم، چشمانم پر از قند میشود؛ این بیت بر پایهٔ بازی با نام قندهار است.
هوش مصنوعی: اگر او چهرهاش را آشکار کند، از تماشای باغ چشم میپوشم و اگر به آغوشم بیاید، از دوستان کناره میگیرم.
هوش مصنوعی: هر گاه با دو زلف تابدارش به آغوشم میآید، آغوشم را پر از عقرب جرّاره میبینم؛ زلف پیچدرپیچ به عقرب تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: وقتی نگاهم از چهرهٔ او به مویش میلغزد، تمام جهان در چشمم پر از دود و شرر میشود؛ چهره به آتش و مو به دود مانند شده است.
هوش مصنوعی: از دیدن خط و زلف و مژه و ابرو و گیسوی سیاهش، جهان در چشمم تاریک و همچون مشتی غبار میشود.
هوش مصنوعی: نمیدانم راز این چیست که وقتی زلف و رخسارش را میبینم، هر دو جهان در چشمم گاهی روشن و گاهی تاریک میشود؛ روشنی از رخ و تاریکی از زلف است.
هوش مصنوعی: هنگامی که آن زلف پرچین بر چهرهٔ شاداب و درخشانش میافتد، رخسارش به اهواز میماند که از آن کژدم برمیخیزد؛ زلف به کژدم تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: کمرِ باریکتر از موی او شب و روز بار کوهی سنگین (یعنی کفل یا اندام سنگین) را میکشد؛ گویی مانند من است که با همهٔ لاغری بسیار بردبار است.
هوش مصنوعی: لب قاآنی از وصف لب معشوق مانند سرزمین بنگاله شده که از آن پیوسته نبات و قند و شکر بار بار صادر میشود؛ یعنی سخنش از وصف لب یار شیرین شده است.
هوش مصنوعی: ای سرو سیماندام، آن باده و شیشهٔ شراب را بنگر که چنان درخشان است که گویی تجلی نور از کوه سینا آشکار میشود.
هوش مصنوعی: به من میگویی وقتی سراپای مرا میبینی تحسینم کن؛ اما تو خود سراسر شایستهٔ تحسینی و نیازی به تحسین من نداری.
هوش مصنوعی: هرگاه میگویی مایهٔ افتخار زیبارویانم، مغزم به جوش میآید؛ چون تو آفرینندهٔ نیکویانی و چنین فخری برایت مایهٔ ننگ است.
هوش مصنوعی: تو را گل میخوانم و ماه میدانم، اما هیچ وصفی برایت نمیتوانم؛ زیرا حیرانم و نمیدانم چه وصفی شایستهٔ توست.
هوش مصنوعی: چون به خانه بیایی، خانه مایهٔ حسرت بوستان میشود؛ و اگر در فصل پاییز به بوستان بروی، بهار فرا میرسد.
هوش مصنوعی: غریبی که از کنار تو به شهر خود بازگردد، ناله میکند، زیرا گمان میکند از نزد خویشان و تبارش به غربت رفته است.
هوش مصنوعی: چرا باید منت نقاش و صورتگر را کشید؟ تو به هر خانه که درآیی، آن خانه از نقش و نگار پر میشود.
هوش مصنوعی: ای نگار، امروز صبح نوروز و روز بوسه دادن توست، زیرا در اسلام این رسم در هر عیدی نشانه و آیین است.
هوش مصنوعی: یادت هست که دو ماه پیش در حال مستی میگفتم وقتی نوروز برسد، نوبت بوس و کنار است؟
هوش مصنوعی: تو با لبخندی شیرین آهسته میگفتی: نوروز من روزی است که صاحباختیار (ممدوح) بیاید.
هوش مصنوعی: حسینخان، امیر کشور جمشید، کسی است که چون در بزم بنشیند، از دست راست او توانگری و ثروت نصیب مردم جهان میشود.
هوش مصنوعی: در هنگام جنگ اگر تنها بر اسب بنشیند، دشمن بدخواهش گمان میکند که لشکری به اندازهٔ یک دنیا سوار میآید.
هوش مصنوعی: هنگام خشم، مژگان او در چشم بدخواهان مانند تیر رستم در چشم اسفندیار فرو میرود و نابودشان میکند.
هوش مصنوعی: هرگاه قلمم از دست زرافشان او وصفی بنویسد، برگهای دیوان شعرم زراندود و زرنگار میشود.
هوش مصنوعی: حکیمی گفته هر که خون بخورد لاغر میشود؛ اکنون یقین کردم که شمشیر او از بس خون دشمن خورده باریک و نزار است.
هوش مصنوعی: در روز جنگ او، مردم شرق و غرب به هر سو که رو کنند، فریاد زینهار و امانخواهی به گوششان میرسد.
هوش مصنوعی: از شوق اینکه دست بخشندهٔ او آن را به مردم ببخشد، زر از کان و نقره از معدن و مروارید از ژرفای دریاها بیرون میآید.
هوش مصنوعی: در روز نبرد از شمشیر الماسگون او چنان خونی میجوشد که گویی سراسر جهان یاقوتزار سرخ شده است.
هوش مصنوعی: حسابگری گفت روزی بخشش او را میشمارم، اما میترسم اگر روز شمار (قیامت) هم برسد، از شرمِ ناتوانی سر بلند نکند.
هوش مصنوعی: هنگام جنگ چون با دست زربخشش بر اسب بنشیند، مانند ابری است که بر فراز کوهسار قرار گرفته باشد.
هوش مصنوعی: کشور آفرینش را جز دوراندیشی او حصاری نیست؛ و لشکری که در این حصار استوار پناه گیرد از هیچ چیز غم ندارد.
هوش مصنوعی: آسمانقامت و فرشتهصدر او را هر سال بهاری فرا میرسد، به امید آنکه از خوی خوش او یادگاری در جهان بماند.
هوش مصنوعی: دیگران در عید به تو تبریک میگویند، اما من میگویم تو خود عیدی؛ پس هر که در عید به تو تبریک بگوید شرمنده میشود.
هوش مصنوعی: نوروز من روزی بود که چهرهٔ پیروزت را دیدم؛ از آن پس نوروزهای دیگر در نظرم ارزشی ندارند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که نسبت صد به چهارصد مانند نسبت ده به چهل و یک به چهار است (یعنی تا قانون حساب برقرار است)، ...
هوش مصنوعی: حساب دولت و اقبالت بیش از آن باشد که در شمارش بگنجد و مدت عمرت بیرون از حد شمار باشد.
هوش مصنوعی: ای قاآنی، گویی دهانت دریای عمان است که از آن رشتهرشته مروارید شاهوار بیرون میآید؛ یعنی سخنت گوهرین است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زباغ ای باغبان ما را همی بوی بهار آید
کلیدباغ ما را ده که فردامان به کار آید
کلید باغ را فردا هزاران خواستار آید
تو لختی صبر کن چندانکه قمری بر چنار آید
چواندر باغ تو بلبل به دیدار بهار آید
[...]
برین دل هر دم از هجر تو دیگر گونه خار آید
ولی امید میدارم که روزی گل به بار آید
رفیقان هر زمان گویند: عاقل باش و کاری کن
خود از آشفتهای چون من نمیدانم چه کار آید؟
ز تیر خسروان مجروح گردند آهوان، لیکن
[...]
چه حاصل گر هزاران گل دمد یا صد بهار آید؟
مرا چون با تو کار افتاده است اینها چه کار آید؟
دلم را باغ و بستان خوش نمیآید، مگر وقتی
که جامی در میان آرند و سروی در کنار آید
چو سوی زلف خوبان رفت، سوی ما نیاید دل
[...]
به بی برگی قناعت می کنم تا نوبهار آید
به زخم خار دارم صبر تا گل در کنار آید
گلی نشکفت بر رخسارم از میخانه پردازی
مگر در خون خود غلطم که رنگم برقرار آید
سرشک تلخ من آن روز نقل انجمن گردد
[...]
ز مژگان بوالهوس را در غمت کی خون به بار آید؟
نروید گل ز خار خشک اگر صد نوبهار آید
دلم از رفتن غم شادمان گردد، چه میداند
که گر یک غم رود از سینهام بیرون، هزار آید
به مستی سر برآور، یا به ننگ هوش تن در ده
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.